کاربر:Ali/صفحه تمرین۲: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = صحابه
| موضوع مرتبط = صحابه
| عنوان مدخل  = ربيعة بن خوط فقعسی اسدی
| عنوان مدخل  = ربيعة بن دراج بن عنبس قرشى جمحی
| مداخل مرتبط = [[ربيعة بن خوط فقعسی اسدی در تاریخ اسلامی]]
| مداخل مرتبط = [[ربيعة بن دراج بن عنبس قرشى جمحی در تاریخ اسلامی]]
| پرسش مرتبط  =  
| پرسش مرتبط  =  
}}
}}
== آشنایی اجمالی ==
== آشنایی اجمالی ==
برخی نام پدر وی را حوط آورده‌اند که [[تصحیف]] ناشی از شباهت دو حرف «ح» و «خ» است<ref>ابن ماکولا، الاکمال، ج۱، ص۸۲.</ref>. فقعسی منسوب به [[فقعس بن طریف بن عمرو بن قعین بن ثعلبة بن دودان]]، تیره‌ای از [[بنی اسد بن خزیمه]] است<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۱۵۸؛ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۱۹۵.</ref>؛ از این رو، او را [[اسدی]] و فقعسی گفته‌اند<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۲۵.</ref>. وی مکنی به ابوالمهوش و از عموزادگان [[حبیب بن مظاهر اسدی]] (از [[شهدای کربلا]]) است<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۴۲.</ref>. بنا بر نقل [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۲۵.</ref> [[مرزبانی]] او را از [[شاعران]] مخضرمی دانسته که در [[یوم]] [[ذی قار]] ([[نبرد با ایرانیان]]) شرکت داشته و در آن [[روز]] اشعاری سروده است. او بعدها ساکن [[کوفه]] شد.
وی از تیره [[بنی‌حذافة بن جمح]]، از [[بنی‌هصیص بن کعب]]، از [[قریش]] بود<ref>ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۱۶۲.</ref>. البته برخی درباره [[مخزومی]] یا جمحی بودن وی [[اختلاف]] دارند<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۳.</ref> اما بیشتر با نسبت جمحی او را معرفی کرده‌اند. [[ابن ابی‌حاتم]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح واتعدیل، ج۳، ص۴۷۳.</ref>، در ذیل نام «[[ربیعة بن سلمه]] [[یمامی]]» می‌گوید: وی را «[[ابن دراج]]» هم گفته‌اند. اما به ظاهر او نمی‌تواند با [[ربيعة بن دراج بن عنبس قرشى جمحی|ربیعة بن دراج]] یکی باشد؛ چون ربیعة بن سلمه قطعاً از [[تابعین]] بوده و از عثمان و [[امام علی]]{{ع}} درباره اشیای گمشده [[روایت]] دارد<ref>ر.ک: بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۸۲؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۴۷۳؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۲۲۹.</ref>.
 
به گفته ابن حجر<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۲۵.</ref>، [[ابن عساکر]] می‌گوید: وی [[زمان]] [[حیات رسول خدا]]{{صل}} را [[درک]] کرد. [[ابن کلبی]] نیز از وی نام برده، اما تنها به [[شاعر]] بودن او اشاره کرده است؛ اما شاهدی نیاورده که نشان از [[مسلمان]] بودن وی باشد.<ref>[[رمضان محمدی|محمدی، رمضان]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «ربيعة بن خوط فقعسی اسدی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۳۲۴.</ref>
ربیعة بن دراج را [[فلسطینی]]<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۴.</ref> یا از [[اهل]] [[دمشق]] شمرده و گفته‌اند در آنجا [[خانه]] داشته است<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۶۶، ص۲۵۲.</ref>. [[واقدی]]<ref>واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۴۲.</ref> وی را از [[اسیران]] مشرکی دانسته است که در [[جنگ بدر]] به [[اسارت]] [[مسلمانان]] درآمد و [[مالی]] نداشت؛ اما چیزی از او گرفته و او را [[آزاد]] کردند<ref>نیز ر.ک: بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۰، ص۲۶۸.</ref>. از میان [[صحابه‌نگاران]] تنها [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۸.</ref>، در بخش نخست [[الاصابه]] ([[صحابه]]) از وی یاد کرده و پس از اشاره به همین خبر واقدی می‌گوید: به ظاهر وی از کسانی است که در [[فتح مکه]] [[مسلمان]] شدند؛ زیرا تا [[زمان]] [[حجة‌الوداع]] کسی از قریش [[غیر مسلمان]] باقی نماند. به گفته ابن حجر<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۸.</ref> [[ابوزرعه دمشقی]] و [[ابن سمیع]] وی را از طبقه نخست تابعین شمرده‌اند<ref>نیز ر.ک: ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۲۲۹.</ref>. وی عموی [[عبدالله بن محیریز]] [[تابعی]] بوده<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۲؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۸.</ref> و از عمر و امام علی{{ع}} روایت دارد<ref>ابن حمزه، الاکمال فی ذکر من له روایه فی مسند الامام احمد، ص۱۴۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۸.</ref>. پسر وی، [[عبدالله بن ربیعه]]، در [[جنگ جمل]] کشته شد<ref>مفید، الجمل، ص۳۹۳؛ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۱۶۲.</ref> و هنگامی که [[امام علی]]{{ع}} بر کشته‌های [[جنگ جمل]] گذشت وی را دید و فرمود: این بیچاره را چه چیزی برای [[جنگ]] بیرون آورد؟ [[دینداری]] یا [[یاری]] عثمان؟ به [[خدا]] [[سوگند]] عثمان درباره وی و پدرش نظر خوبی نداشت<ref>مفید، الجمل، ص۳۹۳.</ref>. برخی منابع درباره [[نماز]] مستحبی امام علی{{ع}} پس از [[نماز عصر]] و [[تذکر]] عمر به ایشان و یادآوری [[نهی]] [[رسول خدا]]{{صل}} از نماز پس از نماز عصر از [[ربیعه]] خبری نقل کرده‌اند<ref>احمد بن حنبل، المسند، ج۱، ص۱۷.</ref> که گذشته از [[اختلاف]] در [[راوی]] این خبر<ref>ر.ک: دارقطنی، العلل، ج۲، ص۱۴۹.</ref>، برخی آن را از ربیعه ندانسته و گفته‌اند ربیعه در [[زمان رسول خدا]]{{صل}}<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۲؛ ابن حجر، تعجیل المنفعه، ص۱۲۷.</ref> در یکی از [[غزوات]] کشته شده است<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۲.</ref> و اگر چنین باشد این خبر از پسر ربیعه نقل شده است<ref>ابن حجر، تعجیل المنفعه، ص۱۲۷.</ref>.<ref>[[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «ربيعة بن دراج بن عنبس قرشى جمحی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۳۲۴-۳۲۵.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
{{مدخل وابسته}}
{{مدخل وابسته}}
* [[بنی اسد بن خزیمه]] (قبیله)
* [[بنی‌حذافة بن جمح]] (قبیله)
* [[بنی عبدالقیس]] (قبیله)
* [[بنی‌همیص بن کعب]] (قبیله)
* [[قریش]] (قبیله)
* [[عبدالله بن ربیعه]] (فرزند)
{{پایان مدخل وابسته}}
{{پایان مدخل وابسته}}


== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده:IM009659.jpg|22px]] [[رمضان محمدی|محمدی، رمضان]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|'''مقاله «ربيعة بن خوط فقعسی اسدی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳''']]
# [[پرونده:IM009659.jpg|22px]] [[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|'''مقاله «ربيعة بن دراج بن عنبس قرشى جمحی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}



نسخهٔ ‏۱۸ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۵

آشنایی اجمالی

وی از تیره بنی‌حذافة بن جمح، از بنی‌هصیص بن کعب، از قریش بود[۱]. البته برخی درباره مخزومی یا جمحی بودن وی اختلاف دارند[۲] اما بیشتر با نسبت جمحی او را معرفی کرده‌اند. ابن ابی‌حاتم[۳]، در ذیل نام «ربیعة بن سلمه یمامی» می‌گوید: وی را «ابن دراج» هم گفته‌اند. اما به ظاهر او نمی‌تواند با ربیعة بن دراج یکی باشد؛ چون ربیعة بن سلمه قطعاً از تابعین بوده و از عثمان و امام علی(ع) درباره اشیای گمشده روایت دارد[۴].

ربیعة بن دراج را فلسطینی[۵] یا از اهل دمشق شمرده و گفته‌اند در آنجا خانه داشته است[۶]. واقدی[۷] وی را از اسیران مشرکی دانسته است که در جنگ بدر به اسارت مسلمانان درآمد و مالی نداشت؛ اما چیزی از او گرفته و او را آزاد کردند[۸]. از میان صحابه‌نگاران تنها ابن حجر[۹]، در بخش نخست الاصابه (صحابه) از وی یاد کرده و پس از اشاره به همین خبر واقدی می‌گوید: به ظاهر وی از کسانی است که در فتح مکه مسلمان شدند؛ زیرا تا زمان حجة‌الوداع کسی از قریش غیر مسلمان باقی نماند. به گفته ابن حجر[۱۰] ابوزرعه دمشقی و ابن سمیع وی را از طبقه نخست تابعین شمرده‌اند[۱۱]. وی عموی عبدالله بن محیریز تابعی بوده[۱۲] و از عمر و امام علی(ع) روایت دارد[۱۳]. پسر وی، عبدالله بن ربیعه، در جنگ جمل کشته شد[۱۴] و هنگامی که امام علی(ع) بر کشته‌های جنگ جمل گذشت وی را دید و فرمود: این بیچاره را چه چیزی برای جنگ بیرون آورد؟ دینداری یا یاری عثمان؟ به خدا سوگند عثمان درباره وی و پدرش نظر خوبی نداشت[۱۵]. برخی منابع درباره نماز مستحبی امام علی(ع) پس از نماز عصر و تذکر عمر به ایشان و یادآوری نهی رسول خدا(ص) از نماز پس از نماز عصر از ربیعه خبری نقل کرده‌اند[۱۶] که گذشته از اختلاف در راوی این خبر[۱۷]، برخی آن را از ربیعه ندانسته و گفته‌اند ربیعه در زمان رسول خدا(ص)[۱۸] در یکی از غزوات کشته شده است[۱۹] و اگر چنین باشد این خبر از پسر ربیعه نقل شده است[۲۰].[۲۱]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۱۶۲.
  2. ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۳.
  3. ابن ابی‌حاتم، الجرح واتعدیل، ج۳، ص۴۷۳.
  4. ر.ک: بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۸۲؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۴۷۳؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۲۲۹.
  5. ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۴.
  6. ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۶۶، ص۲۵۲.
  7. واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۴۲.
  8. نیز ر.ک: بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۰، ص۲۶۸.
  9. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۸.
  10. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۸.
  11. نیز ر.ک: ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۲۲۹.
  12. ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۲؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۸.
  13. ابن حمزه، الاکمال فی ذکر من له روایه فی مسند الامام احمد، ص۱۴۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۸.
  14. مفید، الجمل، ص۳۹۳؛ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۱۶۲.
  15. مفید، الجمل، ص۳۹۳.
  16. احمد بن حنبل، المسند، ج۱، ص۱۷.
  17. ر.ک: دارقطنی، العلل، ج۲، ص۱۴۹.
  18. ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۲؛ ابن حجر، تعجیل المنفعه، ص۱۲۷.
  19. ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۲.
  20. ابن حجر، تعجیل المنفعه، ص۱۲۷.
  21. خانجانی، قاسم، مقاله «ربيعة بن دراج بن عنبس قرشى جمحی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۲۴-۳۲۵.