کاربر:Ali/صفحه تمرین۲: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = صحابه
| موضوع مرتبط = صحابه
| عنوان مدخل  = ربيعة بن وقاص
| عنوان مدخل  = رشید ابو عميره مزنی
| مداخل مرتبط = [[ربيعة بن وقاص در تاریخ اسلامی]]
| مداخل مرتبط = [[رشید ابو عميره مزنی در تاریخ اسلامی]]
| پرسش مرتبط  =  
| پرسش مرتبط  =  
}}
}}
== آشنایی اجمالی ==
== آشنایی اجمالی ==
برخی منابع بدون اشاره به مشخصاتی از وی، تنها بر اساس روایتی که از او از [[رسول خدا]]{{صل}} نقل شده، وی را در شمار [[صحابه]] آورده‌اند. در این [[روایت رسول خدا]]{{صل}} فرمود: در سه مکان [[دعا]] رد نمی‌شود؛ نخست، جایی که مردی در محل [[خلوت]] قرار می‌گیرد و هیچ کس او را نمی‌بیند و او برخاسته و [[نماز]] می‌خواند؛ دوم، جایی که مردی با گروهی همراه بوده و آن گروه [[فرار]] کرده ولی او تا آخرین نفس برای [[رضای خدا]] [[ایستادگی]] می‌کند، سوم، جایی که مردی در پایان شب برای [[عبادت]] بر می‌خیزد، [[خداوند]] در هر سه مورد به [[فرشتگان]] [[خطاب]] می‌کند که [[شاهد]] باشید من او را بخشیدم<ref>ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۱۰۲؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۷۰-۲۷۱؛ به اختصار، ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۹۷.</ref>. البته اسناد [[روایت]] وی را [[ضعیف]] دانسته‌اند<ref>ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۱۰۱؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۷۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۹۷.</ref>.<ref>[[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «ربيعة بن وقاص»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۳۳۶.</ref>
نسبتش به [[مزنی]] گویای آن است که وی از تیره [[مزینة بن اد بن طابخه]]، از [[قبیله]] [[مضر بن معد]] است<ref>ر.ک: سمعانی، الانساب، ج۵، ص۲۷۷.</ref>. [[ابن یونس]]<ref>ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۷۸.</ref> و جیزی<ref>سیوطی، الانابة الی معرفة المختلف فیهم من الصحابه، ج۱، ص۱۵۹.</ref> از او که نام کاملش [[رشید بن مالک مزنی]] است در شمار [[اصحاب]] ساکن [[مصر]] یاد کرده و می‌گویند: او تنها یک [[حدیث]] دارد که [[ابن لهیعه]] [[مصری]] با سند خود از [[شیبان]] غسانی<ref>صحیح آن شیبان بن امیه قتبانی است. بنگرید: ابن عبدالحکم، فتوح مصر و اخبارها، ص۴۶۹؛ ابن حجر، تقریب التهذیب، ج۱، ص۴۲۳.</ref> می‌گوید: یکی از [[اصحاب رسول خدا]]{{صل}} از [[قبیله مزینه]] که نامش [[ابوعمیره]] بود گفت: ما در [[جنگ‌ها]] پیش از [[کارزار]]، از [[دشمن]] می‌پرسیدیم که آیا برای کسی از شما امان‌نامه‌ای هست یا نه، اگر نداشت با او می‌جنگیدیم. [[ذهبی]]<ref>ذهبی، تجرید اسما الصحابه، ج۳، ص۱۸۱.</ref> و [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۰۴.</ref> این خبر را بدون هیچ توضیح دیگری از ابن یونس نقل کرده‌اند. چنانچه تنها [[مدرک]] ابن یونس و جیزی همین خبر با این متن باشد، چنان‌که پیداست هیچ نامی از [[رشید]] و نام پدر او نیامده و [[راوی]] تنها به [[کنیه]] این [[صحابی]] تصریح کرده است. بنابراین، نام این صحابی چگونه برای ابن یونس معلوم بوده است؟! ابن عبدالحکم<ref>ابن عبدالحکم، فتوح مصر و اخبارها، ص۵۳۵.</ref> نیز که [[روایت]] ابوعمیره را نقل کرده حتی به نام رشید هم اشاره‌ای نکرده است. احتمال اینکه با [[رشید بن مالک]] ابوعمیره [[سعدی]] [[کوفی]] [[اشتباه]] شده باشد، بعید نیست.
 
مطلب دیگر اینکه صحابی بودن این فرد جز با [[شهادت]] دادن راوی، یعنی شیبان غسانی، یا ابن یونس از متن روایت به دست نمی‌آید و شهادت دادن این دو با ملاک‌های [[اثبات]] صحابی بودن فردی تطبیق نمی‌کند؛ زیرا شهادت دادن ابن یونس و امثال او از ملاک‌ها نیست<ref>بنگرید: ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۱۶۰.</ref> و شهادت راوی، یعنی شیبان بن [[امیه]] غسانی، نیز بر فرض [[قبول شهادت]] [[ثقه]] واحد، منتفی است؛ زیرا او مجهول و ناشناخته وصف شده است<ref>بنگرید: شوکانی، نیل الاوطار من احادیث سید الاخیار، ج۵، ص۳۹۳؛ خزرجی، خلاصه تذهیب تهذیب الکمال، ص۱۶۸؛ ابن حجر، تقریب التهذیب، ج۳، ص۴۲۱.</ref>.<ref>[[محمد رضا هدایت‌پناه|هدایت‌پناه، محمدرضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «رشید ابو عميره مزنی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۳۴۲-۳۴۳.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
{{مدخل وابسته}}
{{مدخل وابسته}}
* [[بنی‌هاشم]] (قبیله)
* [[بنی‌جهینه]] (قبیله)
* [[قریش]] (قبیله)
* [[بنی‌قضاعه]] (قبیله)
* [[نوفل بن حارث]] (پدر)
* [[وهب بن عمرو بن سعد بن وهب جهنی]] (نواده)
{{پایان مدخل وابسته}}
{{پایان مدخل وابسته}}


== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده:IM009659.jpg|22px]] [[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|'''مقاله «ربيعة بن وقاص»، دانشنامه سیره نبوی ج۳''']]
# [[پرونده:IM009659.jpg|22px]] [[محمد رضا هدایت‌پناه|هدایت‌پناه، محمدرضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|'''مقاله «رشید ابو عميره مزنی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}



نسخهٔ ‏۲۰ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۵

آشنایی اجمالی

نسبتش به مزنی گویای آن است که وی از تیره مزینة بن اد بن طابخه، از قبیله مضر بن معد است[۱]. ابن یونس[۲] و جیزی[۳] از او که نام کاملش رشید بن مالک مزنی است در شمار اصحاب ساکن مصر یاد کرده و می‌گویند: او تنها یک حدیث دارد که ابن لهیعه مصری با سند خود از شیبان غسانی[۴] می‌گوید: یکی از اصحاب رسول خدا(ص) از قبیله مزینه که نامش ابوعمیره بود گفت: ما در جنگ‌ها پیش از کارزار، از دشمن می‌پرسیدیم که آیا برای کسی از شما امان‌نامه‌ای هست یا نه، اگر نداشت با او می‌جنگیدیم. ذهبی[۵] و ابن حجر[۶] این خبر را بدون هیچ توضیح دیگری از ابن یونس نقل کرده‌اند. چنانچه تنها مدرک ابن یونس و جیزی همین خبر با این متن باشد، چنان‌که پیداست هیچ نامی از رشید و نام پدر او نیامده و راوی تنها به کنیه این صحابی تصریح کرده است. بنابراین، نام این صحابی چگونه برای ابن یونس معلوم بوده است؟! ابن عبدالحکم[۷] نیز که روایت ابوعمیره را نقل کرده حتی به نام رشید هم اشاره‌ای نکرده است. احتمال اینکه با رشید بن مالک ابوعمیره سعدی کوفی اشتباه شده باشد، بعید نیست.

مطلب دیگر اینکه صحابی بودن این فرد جز با شهادت دادن راوی، یعنی شیبان غسانی، یا ابن یونس از متن روایت به دست نمی‌آید و شهادت دادن این دو با ملاک‌های اثبات صحابی بودن فردی تطبیق نمی‌کند؛ زیرا شهادت دادن ابن یونس و امثال او از ملاک‌ها نیست[۸] و شهادت راوی، یعنی شیبان بن امیه غسانی، نیز بر فرض قبول شهادت ثقه واحد، منتفی است؛ زیرا او مجهول و ناشناخته وصف شده است[۹].[۱۰]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. ر.ک: سمعانی، الانساب، ج۵، ص۲۷۷.
  2. ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۷۸.
  3. سیوطی، الانابة الی معرفة المختلف فیهم من الصحابه، ج۱، ص۱۵۹.
  4. صحیح آن شیبان بن امیه قتبانی است. بنگرید: ابن عبدالحکم، فتوح مصر و اخبارها، ص۴۶۹؛ ابن حجر، تقریب التهذیب، ج۱، ص۴۲۳.
  5. ذهبی، تجرید اسما الصحابه، ج۳، ص۱۸۱.
  6. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۰۴.
  7. ابن عبدالحکم، فتوح مصر و اخبارها، ص۵۳۵.
  8. بنگرید: ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۱۶۰.
  9. بنگرید: شوکانی، نیل الاوطار من احادیث سید الاخیار، ج۵، ص۳۹۳؛ خزرجی، خلاصه تذهیب تهذیب الکمال، ص۱۶۸؛ ابن حجر، تقریب التهذیب، ج۳، ص۴۲۱.
  10. هدایت‌پناه، محمدرضا، مقاله «رشید ابو عميره مزنی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۴۲-۳۴۳.