رشید ابو عمیره مزنی

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
(تغییرمسیر از رشید بن مالک مزنی)

آشنایی اجمالی

نسبتش به مزنی گویای آن است که وی از تیره بنی مزینة بن اد بن طابخه، از قبیله مضر بن معد است[۱]. ابن یونس[۲] و جیزی[۳] از او که نام کاملش رشید بن مالک مزنی است در شمار اصحاب ساکن مصر یاد کرده و می‌گویند: او تنها یک حدیث دارد که ابن لهیعه مصری با سند خود از شیبان غسانی[۴] می‌گوید: یکی از اصحاب رسول خدا(ص) از قبیله مزینه که نامش ابوعمیره بود گفت: ما در جنگ‌ها پیش از کارزار، از دشمن می‌پرسیدیم که آیا برای کسی از شما امان‌نامه‌ای هست یا نه، اگر نداشت با او می‌جنگیدیم. ذهبی[۵] و ابن حجر[۶] این خبر را بدون هیچ توضیح دیگری از ابن یونس نقل کرده‌اند. چنانچه تنها مدرک ابن یونس و جیزی همین خبر با این متن باشد، چنان‌که پیداست هیچ نامی از رشید و نام پدر او نیامده و راوی تنها به کنیه این صحابی تصریح کرده است. بنابراین، نام این صحابی چگونه برای ابن یونس معلوم بوده است؟! ابن عبدالحکم[۷] نیز که روایت ابو عمیره را نقل کرده حتی به نام رشید هم اشاره‌ای نکرده است. احتمال اینکه با رشید بن مالک ابو عمیره سعدی کوفی اشتباه شده باشد، بعید نیست.

مطلب دیگر اینکه صحابی بودن این فرد جز با شهادت دادن راوی، یعنی شیبان غسانی، یا ابن یونس از متن روایت به دست نمی‌آید و شهادت دادن این دو با ملاک‌های اثبات صحابی بودن فردی تطبیق نمی‌کند؛ زیرا شهادت دادن ابن یونس و امثال او از ملاک‌ها نیست[۸] و شهادت راوی، یعنی شیبان بن امیه غسانی، نیز بر فرض قبول شهادت ثقه واحد، منتفی است؛ زیرا او مجهول و ناشناخته وصف شده است[۹].[۱۰]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. ر.ک: سمعانی، الانساب، ج۵، ص۲۷۷.
  2. ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۷۸.
  3. سیوطی، الانابة الی معرفة المختلف فیهم من الصحابه، ج۱، ص۱۵۹.
  4. صحیح آن شیبان بن امیه قتبانی است. بنگرید: ابن عبدالحکم، فتوح مصر و اخبارها، ص۴۶۹؛ ابن حجر، تقریب التهذیب، ج۱، ص۴۲۳.
  5. ذهبی، تجرید اسما الصحابه، ج۳، ص۱۸۱.
  6. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۰۴.
  7. ابن عبدالحکم، فتوح مصر و اخبارها، ص۵۳۵.
  8. بنگرید: ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۱۶۰.
  9. بنگرید: شوکانی، نیل الاوطار من احادیث سید الاخیار، ج۵، ص۳۹۳؛ خزرجی، خلاصه تذهیب تهذیب الکمال، ص۱۶۸؛ ابن حجر، تقریب التهذیب، ج۳، ص۴۲۱.
  10. هدایت‌پناه، محمدرضا، مقاله «رشید ابو عميره مزنی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۴۲-۳۴۳.