جهان‌بینی دینی: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۷

مقدمه

جهان‌بینی دینی و جهان‌بینی فلسفی، وحدت قلمرو دارند، هر چند محتوای آنها احیاناً متفاوت می‌‌شود و این تفاوت به نگاه ما بستگی دارد.

اگر به مبدأ معرفت و شناخت، نظر داشته باشیم، با توجه به اینکه مبدأ شناخت جهان‌بینی فلسفی، عقل و مبادی عقلی است و مبدأ شناخت جهان‌بینی دینی، وحی و الهام است؛ مسلماً جهان‌بینی دینی با جهان‌بینی فلسفی دو نوع است. در برخی ادیان، مانند اسلام، جهان‌شناسی در متن دین، رنگ فلسفی و استدلالی به خود گرفته و بر مسائلی که عرضه شده است، با تکیه بر عقل، استدلال و برهان اقامه شده است. ازاین‌رو جهان‌بینی اسلامی، در عین حال جهان‌بینی‌ای عقلانی و فلسفی است. البته جهان‌بینی فلسفی انواعی دارد که مسلماً برخی از آنها با جهان‌بینی دینی مباینت کلی و با برخی دیگر، به نسبت زیادی توافق دارد.

از مزایای جهان‌بینی دینی، علاوه بر دو مزیت جهان‌بینی فلسفی (ثبات و جاودانگی، و عموم و شمول) قداست بخشیدن به اصول جهان‌بینی است. با توجه به اینکه یک ایدئولوژی، ایمان می‌‌طلبد و تعلق ایمان به یک مکتب، علاوه بر اعتقاد به جاودانگی و تغییرناپذیری اصول آن، مستلزم حرمتی است در حد قداست، روشن می‌‌شود که یک جهان‌بینی آنگاه تکیه‌گاه یک ایدئولوژی و پایه ایمان قرار می‌‌گیرد که رنگ و صبغه دینی داشته باشد^[۱].

منابع

محمدی، مسلم، فرهنگ اصطلاحات علم کلام

پانویس

↑ محمدی، مسلم، فرهنگ اصطلاحات علم کلام، ص ۹۸-۹۹.

[1] محمدی، مسلم، فرهنگ اصطلاحات علم کلام، ص ۹۸-۹۹.

[۱]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-{{نبوت}}
+{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = جهان‌بینی | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[جهان‌بینی دینی در فقه سیاسی]] - [[جهان‌بینی دینی در کلام اسلامی]]| پرسش مرتبط  = }}
-<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
-<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[جهان‌بینی دینی در قرآن]] - [[جهان‌بینی دینی در حدیث]] - [[جهان‌بینی دینی در نهج البلاغه]] - [[جهان‌بینی دینی در معارف دعا و زیارات]] - [[جهان‌بینی دینی در کلام اسلامی]] - [[جهان‌بینی دینی در اخلاق اسلامی]] - [[جهان‌بینی دینی در عرفان اسلامی]]</div>
-<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[جهان‌بینی دینی (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
-==مقدمه==
+== مقدمه ==
-*[[جهان‌بینی]] [[دینی]] و [[جهان‌بینی]] [[فلسفی]]، [[وحدت]] قلمرو دارند، هر چند محتوای آنها احیاناً متفاوت می‌‌شود و این تفاوت به نگاه ما بستگی دارد.
+[[جهان‌بینی]] [[دینی]] و [[جهان‌بینی]] [[فلسفی]]، [[وحدت]] قلمرو دارند، هر چند محتوای آنها احیاناً متفاوت می‌‌شود و این تفاوت به نگاه ما بستگی دارد.
-*اگر به مبدأ [[معرفت]] و [[شناخت]]، نظر داشته باشیم، با توجه به اینکه مبدأ [[شناخت]] [[جهان‌بینی]] [[فلسفی]]، [[عقل]] و مبادی [[عقلی]] است و مبدأ [[شناخت]] [[جهان‌بینی]] [[دینی]]، [[وحی]] و [[الهام]] است؛ مسلماً [[جهان‌بینی]] [[دینی]] با [[جهان‌بینی]] [[فلسفی]] دو نوع است. در برخی [[ادیان]]، مانند [[اسلام]]، [[جهان‌شناسی]] در متن [[دین]]، رنگ [[فلسفی]] و استدلالی به خود گرفته و بر مسائلی که عرضه شده است، با تکیه بر [[عقل]]، [[استدلال]] و [[برهان]] اقامه شده است. ازاین‌رو [[جهان‌بینی]] [[اسلامی]]، در عین حال جهان‌بینی‌ای [[عقلانی]] و [[فلسفی]] است. البته [[جهان‌بینی]] [[فلسفی]] انواعی دارد که مسلماً برخی از آنها با [[جهان‌بینی]] [[دینی]] مباینت کلی و با برخی دیگر، به نسبت زیادی توافق دارد.
-*از مزایای [[جهان‌بینی]] [[دینی]]، علاوه بر دو مزیت [[جهان‌بینی]] [[فلسفی]] ([[ثبات]] و [[جاودانگی]]، و عموم و شمول) [[قداست]] بخشیدن به اصول [[جهان‌بینی]] است. با توجه به اینکه یک [[ایدئولوژی]]، [[ایمان]] می‌‌طلبد و تعلق [[ایمان]] به یک [[مکتب]]، علاوه بر [[اعتقاد]] به [[جاودانگی]] و [[تغییرناپذیری]] اصول آن، مستلزم حرمتی است در [[حد]] [[قداست]]، روشن می‌‌شود که یک [[جهان‌بینی]] آنگاه تکیه‌گاه یک [[ایدئولوژی]] و پایه [[ایمان]] قرار می‌‌گیرد که رنگ و صبغه [[دینی]] داشته باشد<ref>[[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۹۸-۹۹.</ref>.
+اگر به مبدأ [[معرفت]] و [[شناخت]]، نظر داشته باشیم، با توجه به اینکه مبدأ [[شناخت]] [[جهان‌بینی]] [[فلسفی]]، [[عقل]] و مبادی [[عقلی]] است و مبدأ [[شناخت]] [[جهان‌بینی]] [[دینی]]، [[وحی]] و [[الهام]] است؛ مسلماً [[جهان‌بینی]] [[دینی]] با [[جهان‌بینی]] [[فلسفی]] دو نوع است. در برخی [[ادیان]]، مانند [[اسلام]]، [[جهان‌شناسی]] در متن [[دین]]، رنگ [[فلسفی]] و استدلالی به خود گرفته و بر مسائلی که عرضه شده است، با تکیه بر [[عقل]]، [[استدلال]] و [[برهان]] اقامه شده است. ازاین‌رو [[جهان‌بینی]] [[اسلامی]]، در عین حال جهان‌بینی‌ای [[عقلانی]] و [[فلسفی]] است. البته [[جهان‌بینی]] [[فلسفی]] انواعی دارد که مسلماً برخی از آنها با [[جهان‌بینی]] [[دینی]] مباینت کلی و با برخی دیگر، به نسبت زیادی توافق دارد.
+از مزایای [[جهان‌بینی]] [[دینی]]، علاوه بر دو مزیت [[جهان‌بینی]] [[فلسفی]] ([[ثبات]] و [[جاودانگی]]، و عموم و شمول) [[قداست]] بخشیدن به اصول [[جهان‌بینی]] است. با توجه به اینکه یک [[ایدئولوژی]]، [[ایمان]] می‌‌طلبد و تعلق [[ایمان]] به یک [[مکتب]]، علاوه بر [[اعتقاد]] به [[جاودانگی]] و تغییرناپذیری اصول آن، مستلزم حرمتی است در [[حد]] [[قداست]]، روشن می‌‌شود که یک [[جهان‌بینی]] آنگاه تکیه‌گاه یک [[ایدئولوژی]] و پایه [[ایمان]] قرار می‌‌گیرد که رنگ و صبغه [[دینی]] داشته باشد<ref>[[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص ۹۸-۹۹.</ref>.
 == منابع ==
 {{منابع}}
-* [[پرونده:10119661.jpg|22px]] [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات علم کلام''']]
+# [[پرونده:10119661.jpg|22px]] [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات علم کلام''']]
 {{پایان منابع}}
@@ خط ۱۷: / خط ۱۶: @@
 {{پانویس}}
-[[رده:مدخل]]
+[[رده:جهان‌شناسی]]
-[[رده:جهان‌بینی دینی]]