خلود

    از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
    (تغییرمسیر از جاودانگی)

    مقدمه

    1. کافران[۶]؛
    2. منافقان[۷]؛
    3. آنان که غرق در گناه‌اند[۸]؛
    4. آنان که کسی را به ناحق و عمدی بکشند[۹]؛
    5. ربا خواران[۱۰]؛
    6. ستمگران[۱۱]؛
    7. کسانی که میزان اعمالشان سبک است[۱۲]؛
    8. گنهکاران[۱۳][۱۴].

    جاودانگی قرآن

    جاودانگی در بهشت

    جاودانگی در دوزخ

    1. رحمت عام؛ یعنی افاضه آنچه بندگان در مسیر وجودی خویش بدان محتاج‌اند.
    2. رحمت خاص؛ یعنی آنچه بندگان در طریق توحید و هدایت بدان نیازمندند. چون انسان با علم و اختیار، راه شرک و کفر می‌پیماید، باورهای پلید و خُلق و خوی زشت می‌گیرد و بدین سان، شایستگی رحمت خاص الهی را از کف می‌دهد و بنابر رحمت عام الهی- که همه موجودات را می‌پوشاند- راهی را که در پیش گرفته است، ادامه می‌دهد و سرانجام به دوزخ ابدی می‌رسد. پس خلود در دوزخ با رحمت خاص الهی سازگار نیست؛ ولی‌ زشتکاران با اختیار خویش آن را از کف می‌دهند. اما رحمت عام الهی نه تنها با خلود ناسازگاری ندارد؛ بلکه عین رحمت است. بنابر قرآن، خداوند با عطای عام خویش، هر دو گروه صالح و فاسد را نیرو می‌بخشد[۲۷][۲۸].
    • مسئله دوم: اینکه برخی بندگان چند سالی را در کفر و نافرمانی سپری کنند، مستحق آن نیست که موجب عذاب ابدی شود. آیا این با عدالت الهی سازگار است؟
    • پاسخ: این مسئله از آنجا پدید آمده است که میان مجازات اخروی و دنیوی قیاس صورت پذیرفته است. مجازات بر سه گونه است:
    1. مجازات قراردادی: انسان‌ها در این دنیا برای پیشگری از جرایم، مجازاتی بر می‌نهند و کیفرهایی وضع می‌کنند. در این گونه مجازات، باید میان جرم و کیفر تناسب باشد. هر قدر این تناسب افزون‌تر باشد، در پیشگیری موفق‌تر است.
    2. مجازات تکوینی: این مجازات را که "مکافات عمل" یا "اثر وضعی گناه" نیز نامند، معلول و نتیجه تکوینی جرم است. در این دسته از مجازات، میان جرم و عقوبت آن، تناسب ظاهری وجود ندارد؛ مثلًا انسان در یک لحظه می‌تواند جرعه‌ای یا قطره‌ای زهر به کام بگذارد و عمر خویش را از کف دهد یا کسی یک گام پیش نهد و از پرتگاهی به زیر افتد.
    3. مجازات اخروی: در این گونه مجازات، رابطه‌ای ژرف‌تر میان جرم و عقوبت برقرار است.

    منابع

    پانویس

    1. لسان العرب‌، ۳/ ۱۶۴؛ معجم مقاییس اللغة، ۲/ ۲۰۷.
    2. مفردات الفاظ القرآن‌، ۱۵۴.
    3. فرهنگ شیعه، ص 236.
    4. Ra bracket.pngوَالَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا أُوْلَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَLa bracket.png؛ سوره بقره، آیه ۳۹ و Ra bracket.pngوَقَالَ الَّذِينَ اتَّبَعُواْ لَوْ أَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَتَبَرَّأَ مِنْهُمْ كَمَا تَبَرَّؤُواْ مِنَّا كَذَلِكَ يُرِيهِمُ اللَّهُ أَعْمَالَهُمْ حَسَرَاتٍ عَلَيْهِمْ وَمَا هُم بِخَارِجِينَ مِنَ النَّارِLa bracket.png، آیه ۱۶۷؛ Ra bracket.pngيُرِيدُونَ أَن يَخْرُجُواْ مِنَ النَّارِ وَمَا هُم بِخَارِجِينَ مِنْهَا وَلَهُمْ عَذَابٌ مُّقِيمٌ La bracket.png؛ سوره مائده، آیه ۳۷؛ Ra bracket.png فَأَمَّا الَّذِينَ شَقُواْ فَفِي النَّارِ لَهُمْ فِيهَا زَفِيرٌ وَشَهِيقٌ خَالِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ السَّمَاوَاتُ وَالأَرْضُ إِلاَّ مَا شَاء رَبُّكَ إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِّمَا يُرِيدُLa bracket.png؛ سوره هود، آیه ۱۰۶ و ۱۰۷؛ Ra bracket.png وَنَادَوْا يَا مَالِكُ لِيَقْضِ عَلَيْنَا رَبُّكَ قَالَ إِنَّكُم مَّاكِثُونَ La bracket.png؛ سوره زخرف، آیه ۷۷.
    5. فرهنگ شیعه، ص 236.
    6. Ra bracket.pngإِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ لَن تُغْنِيَ عَنْهُمْ أَمْوَالُهُمْ وَلاَ أَوْلادُهُم مِّنَ اللَّهِ شَيْئًا وَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَLa bracket.png؛ سوره آل عمران، آیه ۱۱۶.
    7. Ra bracket.pngلَن تُغْنِيَ عَنْهُمْ أَمْوَالُهُمْ وَلا أَوْلادُهُم مِّنَ اللَّهِ شَيْئًا أُوْلَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَLa bracket.png؛ سوره مجادله، آیه ۱۷.
    8. Ra bracket.pngبَلَى مَن كَسَبَ سَيِّئَةً وَأَحَاطَتْ بِهِ خَطِيئَتُهُ فَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَLa bracket.png؛ سوره بقره، آیه ۸۱.
    9. Ra bracket.pngوَمَن يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِيمًا La bracket.png؛ سوره نساء، آیه ۹۳.
    10. Ra bracket.pngالَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبَا لاَ يَقُومُونَ إِلاَّ كَمَا يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطَانُ مِنَ الْمَسِّ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُواْ إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبَا وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا فَمَن جَاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِّن رَّبِّهِ فَانتَهَىَ فَلَهُ مَا سَلَفَ وَأَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ وَمَنْ عَادَ فَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَLa bracket.png؛ سوره بقره، آیه ۲۷۵.
    11. Ra bracket.pngوَتَرَاهُمْ يُعْرَضُونَ عَلَيْهَا خَاشِعِينَ مِنَ الذُّلِّ يَنظُرُونَ مِن طَرْفٍ خَفِيٍّ وَقَالَ الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ الْخَاسِرِينَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ وَأَهْلِيهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَلا إِنَّ الظَّالِمِينَ فِي عَذَابٍ مُّقِيمٍLa bracket.png؛ سوره شوری، آیه ۴۵.
    12. Ra bracket.pngفَمَن ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ فَأُولَئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ فِي جَهَنَّمَ خَالِدُونَLa bracket.png؛ سوره مؤمنون، آیه ۱۰۲ و ۱۰۳.
    13. Ra bracket.pngإِلاَّ بَلاغًا مِّنَ اللَّهِ وَرِسَالاتِهِ وَمَن يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَإِنَّ لَهُ نَارَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا La bracket.png؛ سوره جن، آیه ۲۳، Ra bracket.pngوَمَن يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَتَعَدَّ حُدُودَهُ يُدْخِلْهُ نَارًا خَالِدًا فِيهَا وَلَهُ عَذَابٌ مُّهِينٌLa bracket.png؛ سوره نساء، آیه ۱۴.
    14. فرهنگ شیعه، ص 236.
    15. المیزان‌، ۲۰/ ۵۲؛ مجمع البیان، ۹ و ۱۰/ ۳۷۴؛ روح البیان‌، ۱۰/ ۲۰۰.
    16. فرهنگ شیعه، ص 236.
    17. Ra bracket.pngثُمَّ كَانَ عَاقِبَةَ الَّذِينَ أَسَاؤُوا السُّوأَى أَن كَذَّبُوا بِآيَاتِ اللَّهِ وَكَانُوا بِهَا يَسْتَهْزِؤُونLa bracket.png؛ سوره روم، آیه ۱۰.
    18. Ra bracket.pngإِنَّ اللَّهَ لاَ يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَن يَشَاء وَمَن يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدِ افْتَرَى إِثْمًا عَظِيمًاLa bracket.png؛ سوره نساء، آیه ۴۸ و Ra bracket.pngإِنَّ اللَّهَ لاَ يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَن يَشَاء وَمَن يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالاً بَعِيدًاLa bracket.png، آیه ۱۱۶.
    19. پیام قرآن‌، ۶/ ۴۹۶- ۴۸۳.
    20. فرهنگ شیعه، ص 236.
    21. مصنفات الشیخ المفید، ۴/ ۴۷؛ کشف المراد، ۴۱۴؛ بحار الانوار، ۸/ ۳۶۴.
    22. فرهنگ شیعه، ص 236-237.
    23. فرهنگ شیعه، ص 237.
    24. اسفار الاربعة، ۹/ ۳۵۰- ۳۴۷.
    25. فرهنگ شیعه، ص 237.
    26. فرهنگ شیعه، ص 237.
    27. المیزان‌، ۱/ ۴۱۳ و ۴۱۴؛ اسراء/ ۲۰.
    28. فرهنگ شیعه، ص 238.
    29. مجموعه آثار شهید مطهری‌، ۱/ ۱/ ۲۳۴- ۲۲۵.
    30. فرهنگ شیعه، ص 238.
    31. «گناهشان آنان را فرا گیرد» سوره بقره، آیه ۸۱.
    32. اسفار اربعة، ۹/ ۲۴۶؛ پیام قرآن‌، ۶/ ۴۹۷.
    33. فرهنگ شیعه، ص 238-239.
    34. معادشناسی‌، ۱۰/ ۱۸۲.
    35. فرهنگ شیعه، ص 239.