ربیعة بن دراج بن عنبس قرشی جمحی: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱۱: خط ۱۱:
| عرض تصویر =  
| عرض تصویر =  
| توضیح تصویر = تصویر نمادین جنگ جمل
| توضیح تصویر = تصویر نمادین جنگ جمل
| نام کامل = ربیعه بن دراج بن عنبس
| نام کامل = ربیعه بن دراج بن عنبس قرشی جمحی
| نام‌های دیگر =  
| نام‌های دیگر =  
| جنسیت = مرد
| جنسیت = مرد

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۰۴

ربیعه بن دراج بن عنبس
تصویر نمادین جنگ جمل
نام کاملربیعه بن دراج بن عنبس قرشی جمحی
جنسیتمرد
از قبیلهقریش
از تیره
پسرعبدالله بن ربیعة بن دراج
خویشاوندانعبدالله بن محیریز (برادرزاده)
محل زندگیدمشق
از اصحاب
حضور در جنگ

آشنایی اجمالی

وی از تیره بنی حذافة بن جمح، از بنی‌هصیص بن کعب، از قریش بود[۱]. البته برخی درباره «مخزومی» یا «جمحی» بودن وی اختلاف دارند[۲] اما بیشتر با نسبت جمحی او را معرفی کرده‌اند. ابن ابی‌حاتم[۳]، در ذیل نام «ربیعة بن سلمه یمامی» می‌گوید: وی را «ابن‌دراج» هم گفته‌اند. اما به ظاهر او نمی‌تواند با «ربیعة بن دراج» یکی باشد؛ چون «ربیعة بن سلمه» قطعاً از تابعین بوده و از عثمان و امام علی(ع) درباره اشیای گمشده روایت دارد[۴].

ربیعة بن دراج را فلسطینی[۵] یا از اهل دمشق شمرده و گفته‌اند در آنجا خانه داشته است[۶]. واقدی[۷] وی را از اسیران مشرکی دانسته است که در جنگ بدر به اسارت مسلمانان درآمد و مالی نداشت؛ اما چیزی از او گرفته و او را آزاد کردند[۸]. از میان صحابه‌نگاران تنها ابن حجر[۹]، در بخش نخست الاصابه (صحابه) از وی یاد کرده و پس از اشاره به همین خبر واقدی می‌گوید: به ظاهر وی از کسانی است که در فتح مکه مسلمان شدند؛ زیرا تا زمان حجة‌الوداع کسی از قریش غیر مسلمان باقی نماند. به گفته ابن حجر[۱۰] ابوزرعه دمشقی و ابن سمیع وی را از طبقه نخست تابعین شمرده‌اند[۱۱]. وی عموی عبدالله بن محیریز تابعی بوده[۱۲] و از عمر و امام علی(ع) روایت دارد[۱۳]. پسر وی، عبدالله بن ربیعة بن دراج، در جنگ جمل کشته شد[۱۴] و هنگامی که امام علی(ع) بر کشته‌های جنگ جمل گذشت وی را دید و فرمود: این بیچاره را چه چیزی برای جنگ بیرون آورد؟ دینداری یا یاری عثمان؟ به خدا سوگند عثمان درباره وی و پدرش نظر خوبی نداشت[۱۵]. برخی منابع درباره نماز مستحبی امام علی(ع) پس از نماز عصر و تذکر عمر به ایشان و یادآوری نهی رسول خدا(ص) از نماز پس از نماز عصر از ربیعه خبری نقل کرده‌اند[۱۶] که گذشته از اختلاف در راوی این خبر[۱۷]، برخی آن را از ربیعه ندانسته و گفته‌اند ربیعه در زمان رسول خدا(ص)[۱۸] در یکی از غزوات کشته شده است[۱۹] و اگر چنین باشد این خبر از پسر ربیعه نقل شده است[۲۰].[۲۱]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۱۶۲.
  2. ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۳.
  3. ابن ابی‌حاتم، الجرح واتعدیل، ج۳، ص۴۷۳.
  4. ر.ک: بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۸۲؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۴۷۳؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۲۲۹.
  5. ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۴.
  6. ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۶۶، ص۲۵۲.
  7. واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۴۲.
  8. نیز ر.ک: بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۰، ص۲۶۸.
  9. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۸.
  10. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۸.
  11. نیز ر.ک: ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۲۲۹.
  12. ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۲؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۸.
  13. ابن حمزه، الاکمال فی ذکر من له روایه فی مسند الامام احمد، ص۱۴۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۸.
  14. مفید، الجمل، ص۳۹۳؛ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۱۶۲.
  15. مفید، الجمل، ص۳۹۳.
  16. احمد بن حنبل، المسند، ج۱، ص۱۷.
  17. ر.ک: دارقطنی، العلل، ج۲، ص۱۴۹.
  18. ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۲؛ ابن حجر، تعجیل المنفعه، ص۱۲۷.
  19. ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۲.
  20. ابن حجر، تعجیل المنفعه، ص۱۲۷.
  21. خانجانی، قاسم، مقاله «ربيعة بن دراج بن عنبس قرشى جمحی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۲۴-۳۲۵.

اصحاب امام علی