ابراهیم بن ابی‌محمود خراسانی: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
(۱۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[ابراهیم بن ابی‌محمود خراسانی در تراجم و رجال]] - [[ابراهیم بن ابی‌محمود خراسانی در معارف و سیره رضوی]]| پرسش مرتبط  = }}
{{مدخل مرتبط  
| موضوع مرتبط = اصحاب امام کاظم
| عنوان مدخل  =  
| مداخل مرتبط = [[ابراهیم بن ابی‌محمود خراسانی در تراجم و رجال]] - [[ابراهیم بن ابی‌محمود خراسانی در تاریخ اسلامی]]
| پرسش مرتبط  =  
}}


== مقدمه ==
== مقدمه ==
ابوخطاب [[ابراهیم بن ابی محمود خراسانی]]. از [[موالی]] و [[اهل]] [[خراسان]] و از اصحاب [[امام کاظم]] و [[امام رضا]]{{ع}} بوده است.<ref>رجال الطوسی ۳۴۳ و ۳۶۹.</ref> [[علمای رجال]] [[شیعه]] [[خراسانی]] را محدثی [[ثقه]] می‌‌دانند که از [[امام هشتم]] بسیار [[روایت]] نقل کرده است،<ref> رجال النجاشی ۱/۱۰۷ کفایة الأثر ۲۷۷ الامامه و التبصره ۳۵.</ref> همچنین از [[علی بن یقطین]] روایت دارد.<ref>الکافی ۵/۱۱۰.</ref> محدثانی چون [[عبدالعظیم حسنی]]،<ref>من لایحضره الفقیه ۱/۴۲۱.</ref>[[احمد مالکی]]،<ref>عیون اخبار الرضا{{ع}} ۲/۲۷۱.</ref> [[علی بن اسباط]]<ref>المحاسن ۲/۵۹۲.</ref> و [[عبدالله بن عامر]]<ref>الامالی (صدوق) ۱۹۰.</ref> از [[شاگردان]] و [[راویان]] اویند. خراسانی فردی [[نابینا]] بود. وی [[امام جواد]]{{ع}} را هم [[درک]] کرد و با ایشان گفت و گویی داشت و [[امام]] او را به [[بهشت]] [[وعده]] داد. او دارای کتاب مسائل [[موسی بن جعفر]]{{ع}}حاوی ۲۵ ورقه بود که [[احمد بن محمد بن عیسی]] آن را روایت کرده است<ref>اختیار معرفة الرجال ۵۶۷.</ref><ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۱، ص ۷۳.</ref>
[[ابراهیم بن ابی‌محمود خراسانی]]، [[مولی]]، از [[اصحاب امام کاظم]]{{ع}}<ref>ر.ک: کتاب الرجال، برقی، ص۵۲.</ref> و [[امام رضا]]{{ع}}<ref>{{عربی|إبراهیم بن أبی محمود الخراسانی،… روی عن الرضا{{ع}} له کتاب}}؛ رجال النجاشی، ص۲۵، ش۴۳؛ ر.ک: رجال الطوسی، ص۳۳۲، ش۴۹۴۱، ص۳۵۱، ش۵۲۰۴.</ref> است و از آن دو [[بزرگوار]] [[روایت]] کرده است. [[حسن بن موسی خشاب]] نیز [[حدیثی]] را نقل کرده که دلالت دارد که [[ابراهیم]] امام جواد]]{{ع}} را نیز [[درک]] کرده است<ref>اختیار معرفة الرجال، رجال الکشی، ص۵۶۷، ح۱۰۷۳.</ref>. ابراهیم افزون بر [[امامان معصوم]]، از محدثانی همچون [[علی بن یقطین]]<ref>الکافی، ج۵، ص۱۱۰، ح۳.</ref> [[حدیث]] آموخته و روایت کرده است. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان [[علی بن اسباط]]، [[احمد بن محمد بن عیسی]]<ref>الکافی، ج۵، ص۱۱۰، ح۳؛ ج۶، ص۳۲۶، ح۷.</ref>، [[ابراهیم بن هاشم]]<ref>المحاسن، ج۲، ص۴۲۵، ح۲۲۷.</ref>، [[عبدالعظیم بن عبدالله حسنی]]<ref>عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج۱، ص۱۲۳، ح۱۶.</ref>، [[احمد]] [[مالکی]]<ref>کمال الدین، ج۱، ص۲۰۲، ح۶.</ref>، [[عبدالله بن عامر]]<ref>صدوق، الأمالی، ص۱۲۸، ح۲.</ref>، [[حسن بن موسی خشاب]]<ref>رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ص۵۶۷، ش۱۰۷۳.</ref>، [[اسحاق بن اسماعیل]]<ref>کفایة الأثر، ص۲۷۷.</ref> و [[محمد بن حسین بن ابی خطاب]]<ref>عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج۲، ص۲۲، ح۴۶.</ref> می‌باشند.


== جستارهای وابسته ==
درباره [[شخصیت]] ابراهیم، میان [[علما]] و [[رجال‌نویسان]] [[اختلاف]] نیست و بزرگانی چون [[نجاشی]]، [[شیخ طوسی]] و [[علامه حلی]] بر [[وثاقت]] وی تأکید کرده‌اند. نجاشی نوشته است: [[ابراهیم بن ابی محمود خراسانی]] فردی موثق است<ref>رجال النجاشی، ص۲۵، ش۴۳.</ref>. شیخ طوسی نیز وی را [[ثقه]] و مولی دانسته<ref>رجال الطوسی، ص۳۵۱، ش۵۲۰۴.</ref> و علامه حلی می‌نویسد: ابراهیم بن ابی محمود خراسانی، مولی، از امام رضا{{ع}} روایت کرده، ثقه است و بر روایت او [[اعتماد]] می‌شود<ref>رجال العلامة الحلی، خلاصة الأقوال، ص۳، ش۳.</ref>. [[نصر بن صباح]] روایتی را نقل کرده که [[امام جواد]]{{ع}} [[بهشت]] را برای ابراهیم ضمانت فرموده است<ref>«{{متن حدیث|...فَقُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاکَ قَدْ کَانَ أَبُوکَ رُبَّمَا قَالَ لِی فِی الْمَجْلِسِ الْوَاحِدِ مَرَّاتٍ: أَسْکَنَکَ اللَّهُ الْجَنَّةَ أَدْخَلَکَ اللَّهُ الْجَنَّةَ! قَالَ، فَقَالَ: وَ أَنَا أَقُولُ أَدْخَلَکَ اللَّهُ الْجَنَّةَ! فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ تَضْمَنُ لِی عَنْ رَبِّکَ أَنْ تُدْخِلَنِی الْجَنَّةَ! قَالَ: نَعَمْ، قَالَ: فَأَخَذْتُ رِجْلَهُ فَقَبَّلْتُهَا}}»؛ رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ص۵۶۷، ح۱۰۷۳.</ref>. طبق روایتی که کشی نقل می‌کند، گویا ابراهیم فردی نابینا بود<ref>رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ص۵۶۷، ش۱۰۷۲.</ref>.
* [[ابراهیم بن محمد (راوی)]]  
 
* [[راویان امام رضا]]
[[تاریخ]] دقیق [[وفات]] وی معلوم نیست، ولی به تصریح نصر بن صباح وی اندکی پس از [[امام رضا]]{{ع}} درگذشته است<ref>رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ص۵۶۷، ش۱۰۷۲.</ref>. او دارای تألیفاتی چون کتاب مسائل بوده است<ref>طوسی، الفهرست، ص۱۹، ش۱۵.</ref> که [[احمد بن محمد بن عیسی]] از وی [[روایت]] کرده<ref>رجال النجاشی، ص۲۵؛ اختیار معرفة الرجال، ص۵۶۷؛ طرائف المقال، ج۱، ص۲۷۲.</ref> و ابن‌شهر [[آشوب]] عنوان آن را مسائل (رسائل) بیان کرده است<ref>معالم العلماء، ص۷.</ref>. این کتاب [[حدیثی]] در ۲۵ ورقه است<ref>رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ص۵۶۷، ش۱۰۷۲.</ref> و [[خویی]] [[روایات]] وی را بیش از ۳۲ مورد در [[کتب اربعه شیعه]] می‌داند<ref>معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۱۸۱.</ref>.<ref>ر.ک: [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۱ ص۱۹۴-۱۹۵.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده: IM009687.jpg|22px]] جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)|'''فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱''']]
# [[پرونده: IM009725.jpg|22px]] [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)|'''رجال تفسیری ج۱''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


خط ۱۶: خط ۲۱:
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:ابراهیم بن ابی‌محمود خراسانی]]
[[رده:اعلام]]
[[رده:اعلام]]
[[رده:اصحاب امام کاظم]]
[[رده:اصحاب امام رضا]]
[[رده:راویان امام کاظم]]
[[رده:راویان امام رضا]]
[[رده:راویان امام رضا]]
[[رده:اصحاب امام رضا]]
[[رده:راویان امام جواد]]
[[رده:طبقه ششم راویان]]
[[رده:رجال تفسیری]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۵۵

مقدمه

ابراهیم بن ابی‌محمود خراسانی، مولی، از اصحاب امام کاظم(ع)[۱] و امام رضا(ع)[۲] است و از آن دو بزرگوار روایت کرده است. حسن بن موسی خشاب نیز حدیثی را نقل کرده که دلالت دارد که ابراهیم امام جواد]](ع) را نیز درک کرده است[۳]. ابراهیم افزون بر امامان معصوم، از محدثانی همچون علی بن یقطین[۴] حدیث آموخته و روایت کرده است. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان علی بن اسباط، احمد بن محمد بن عیسی[۵]، ابراهیم بن هاشم[۶]، عبدالعظیم بن عبدالله حسنی[۷]، احمد مالکی[۸]، عبدالله بن عامر[۹]، حسن بن موسی خشاب[۱۰]، اسحاق بن اسماعیل[۱۱] و محمد بن حسین بن ابی خطاب[۱۲] می‌باشند.

درباره شخصیت ابراهیم، میان علما و رجال‌نویسان اختلاف نیست و بزرگانی چون نجاشی، شیخ طوسی و علامه حلی بر وثاقت وی تأکید کرده‌اند. نجاشی نوشته است: ابراهیم بن ابی محمود خراسانی فردی موثق است[۱۳]. شیخ طوسی نیز وی را ثقه و مولی دانسته[۱۴] و علامه حلی می‌نویسد: ابراهیم بن ابی محمود خراسانی، مولی، از امام رضا(ع) روایت کرده، ثقه است و بر روایت او اعتماد می‌شود[۱۵]. نصر بن صباح روایتی را نقل کرده که امام جواد(ع) بهشت را برای ابراهیم ضمانت فرموده است[۱۶]. طبق روایتی که کشی نقل می‌کند، گویا ابراهیم فردی نابینا بود[۱۷].

تاریخ دقیق وفات وی معلوم نیست، ولی به تصریح نصر بن صباح وی اندکی پس از امام رضا(ع) درگذشته است[۱۸]. او دارای تألیفاتی چون کتاب مسائل بوده است[۱۹] که احمد بن محمد بن عیسی از وی روایت کرده[۲۰] و ابن‌شهر آشوب عنوان آن را مسائل (رسائل) بیان کرده است[۲۱]. این کتاب حدیثی در ۲۵ ورقه است[۲۲] و خویی روایات وی را بیش از ۳۲ مورد در کتب اربعه شیعه می‌داند[۲۳].[۲۴]

منابع

پانویس

  1. ر.ک: کتاب الرجال، برقی، ص۵۲.
  2. إبراهیم بن أبی محمود الخراسانی،… روی عن الرضا(ع) له کتاب؛ رجال النجاشی، ص۲۵، ش۴۳؛ ر.ک: رجال الطوسی، ص۳۳۲، ش۴۹۴۱، ص۳۵۱، ش۵۲۰۴.
  3. اختیار معرفة الرجال، رجال الکشی، ص۵۶۷، ح۱۰۷۳.
  4. الکافی، ج۵، ص۱۱۰، ح۳.
  5. الکافی، ج۵، ص۱۱۰، ح۳؛ ج۶، ص۳۲۶، ح۷.
  6. المحاسن، ج۲، ص۴۲۵، ح۲۲۷.
  7. عیون أخبار الرضا(ع)، ج۱، ص۱۲۳، ح۱۶.
  8. کمال الدین، ج۱، ص۲۰۲، ح۶.
  9. صدوق، الأمالی، ص۱۲۸، ح۲.
  10. رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ص۵۶۷، ش۱۰۷۳.
  11. کفایة الأثر، ص۲۷۷.
  12. عیون أخبار الرضا(ع)، ج۲، ص۲۲، ح۴۶.
  13. رجال النجاشی، ص۲۵، ش۴۳.
  14. رجال الطوسی، ص۳۵۱، ش۵۲۰۴.
  15. رجال العلامة الحلی، خلاصة الأقوال، ص۳، ش۳.
  16. ««...فَقُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاکَ قَدْ کَانَ أَبُوکَ رُبَّمَا قَالَ لِی فِی الْمَجْلِسِ الْوَاحِدِ مَرَّاتٍ: أَسْکَنَکَ اللَّهُ الْجَنَّةَ أَدْخَلَکَ اللَّهُ الْجَنَّةَ! قَالَ، فَقَالَ: وَ أَنَا أَقُولُ أَدْخَلَکَ اللَّهُ الْجَنَّةَ! فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ تَضْمَنُ لِی عَنْ رَبِّکَ أَنْ تُدْخِلَنِی الْجَنَّةَ! قَالَ: نَعَمْ، قَالَ: فَأَخَذْتُ رِجْلَهُ فَقَبَّلْتُهَا»»؛ رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ص۵۶۷، ح۱۰۷۳.
  17. رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ص۵۶۷، ش۱۰۷۲.
  18. رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ص۵۶۷، ش۱۰۷۲.
  19. طوسی، الفهرست، ص۱۹، ش۱۵.
  20. رجال النجاشی، ص۲۵؛ اختیار معرفة الرجال، ص۵۶۷؛ طرائف المقال، ج۱، ص۲۷۲.
  21. معالم العلماء، ص۷.
  22. رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ص۵۶۷، ش۱۰۷۲.
  23. معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۱۸۱.
  24. ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری، ج۱ ص۱۹۴-۱۹۵.