تعصّبات جاهلی: تفاوت میان نسخهها
(تغییرمسیر به تعصب) برچسب: تغییر مسیر جدید |
(تغییرمسیر به تعصب حذف شد) برچسب: تغییرمسیر حذف شد |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{ویرایش غیرنهایی}} | |||
{{امامت}} | |||
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> | |||
: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">مدخلهای وابسته به این بحث:</div> | |||
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> | |||
: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[تعصب در قرآن]] | [[تعصب در حدیث]] | [[تعصب در نهج البلاغه]] | [[تعصب در معارف دعا و زیارات]] | [[تعصب در کلام اسلامی]] | [[تعصب در اخلاق اسلامی]]</div> | |||
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> | |||
: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[تعصب (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div> | |||
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;"> | |||
==مقدمه== | |||
*تعصب به معنای [[حمیّت]]، عصبیّت، سخت جانبداری کردن از چیزی و سختگیری و از جمله صفات [[اخلاقی]] است که به دو صورت در افراد بروز مییابد. صورت نخست آن در امور خیر و ارزشهاست که تبدیل به [[فضیلت]] [[اخلاقی]] میشود، [[آدمی]] را از [[گناه]] باز میدارد و بهسوی [[فضیلتها]] سوق میدهد. [[امام علی]] {{ع}} در کلامی فرمود: "فرد با غیرت هرگز خود را به زنا آلوده نمیکند"<ref>نهج البلاغه، حکمت ۳۰۵</ref>. مسلما فرد با غیرت نسبت به [[حریم]] خصوصی و عِرض و ناموس خود، تعصب دارد و به همین [[دلیل]] نسبت به [[حریم]] دیگران نیز [[پاک]] است و غیرت نشان میدهد. صورت دوم مربوط به موضوعهای دیگر است که از آن بهعنوان رذیلت [[اخلاقی]] یاد میشود. تعصب در مفهوم رذیلت اگر در فردی پدید آید، او را به [[گمراهی]] میکشاند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 200.</ref>. | |||
*[[امام علی]] {{ع}} علت [[انحراف]] [[ابلیس]] را در [[سرپیچی]] از [[فرمان خداوند]] در تعصب ورزیدن او میداند و میفرماید که او به سبب نوع [[خلقت]] خود بر [[آدم]] {{ع}} تعصب ورزید و خود را [[برتر]] از او پنداشت<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۳۴</ref>. در گفتاری دیگر، [[حضرت]] تعصب ورزیدن را مایه [[انحطاط]] و فروپاشی افراد میداند و بهطور عام میفرماید: "من ندیدم کسی از جهانیان را که بر کاری تعصب ورزد، مگر در کاری که اشتباهکاری نادانان را در بردارد، یا دلیلی که به [[عقل]] بیخردان درست آید"<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۳۴</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 200.</ref>. | |||
*اما تعصب ورزیدن در خصلتهای ارزشمند و نیکو از جمله مواردی است که به [[شایستگی]] ایجاد [[فضیلت]] [[اخلاقی]] را در فرد [[آشکار]] میسازد. [[امام علی]] {{ع}} میفرماید:تعصب ورزیدن در صفات ارزشمند و کارهای نیک از مواردی است که با آن میتوان بر دیگران [[برتری]] یافت و مردمان را سفارش میکند که بر تعصب در خویهای [[پسندیده]] پافشارند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۳۴</ref>. [[امام]] {{ع}} از برخی مواردی که تعصبورزیدن [[ارزش]] تلقی میشود؛ یاد میکند که از جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد: رعایت [[حقوق]] همسایگان، [[وفای به عهد]]، فرمانبرداری از [[نیکوکاران]]، دوری از [[کبر]]، [[آموزش]] [[علم]] و [[فضیلت]]، اجتناب از گردنکشی و خونریزی، [[عدل و داد]]، کظم غیظ و خودداری از تبهکاری»<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 200- 201.</ref>. | |||
== پرسشهای وابسته == | |||
== جستارهای وابسته == | |||
==منابع== | |||
* [[پرونده:13681048.jpg|22px]] [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۱''']]؛ | |||
==پانویس== | |||
{{یادآوری پانویس}} | |||
{{پانویس2}} | |||
[[رده:امام علی]] | |||
[[رده:تعصبات جاهلی]] | |||
[[رده:مدخل نهج البلاغه]] | |||
نسخهٔ ۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۲۲:۰۸
متن این جستار آزمایشی و غیرنهایی است. برای اطلاع از اهداف و چشم انداز این دانشنامه به صفحه آشنایی با دانشنامه مجازی امامت و ولایت مراجعه کنید.
- مدخلهای وابسته به این بحث:
- در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل تعصب (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.
مقدمه
- تعصب به معنای حمیّت، عصبیّت، سخت جانبداری کردن از چیزی و سختگیری و از جمله صفات اخلاقی است که به دو صورت در افراد بروز مییابد. صورت نخست آن در امور خیر و ارزشهاست که تبدیل به فضیلت اخلاقی میشود، آدمی را از گناه باز میدارد و بهسوی فضیلتها سوق میدهد. امام علی (ع) در کلامی فرمود: "فرد با غیرت هرگز خود را به زنا آلوده نمیکند"[۱]. مسلما فرد با غیرت نسبت به حریم خصوصی و عِرض و ناموس خود، تعصب دارد و به همین دلیل نسبت به حریم دیگران نیز پاک است و غیرت نشان میدهد. صورت دوم مربوط به موضوعهای دیگر است که از آن بهعنوان رذیلت اخلاقی یاد میشود. تعصب در مفهوم رذیلت اگر در فردی پدید آید، او را به گمراهی میکشاند[۲].
- امام علی (ع) علت انحراف ابلیس را در سرپیچی از فرمان خداوند در تعصب ورزیدن او میداند و میفرماید که او به سبب نوع خلقت خود بر آدم (ع) تعصب ورزید و خود را برتر از او پنداشت[۳]. در گفتاری دیگر، حضرت تعصب ورزیدن را مایه انحطاط و فروپاشی افراد میداند و بهطور عام میفرماید: "من ندیدم کسی از جهانیان را که بر کاری تعصب ورزد، مگر در کاری که اشتباهکاری نادانان را در بردارد، یا دلیلی که به عقل بیخردان درست آید"[۴][۵].
- اما تعصب ورزیدن در خصلتهای ارزشمند و نیکو از جمله مواردی است که به شایستگی ایجاد فضیلت اخلاقی را در فرد آشکار میسازد. امام علی (ع) میفرماید:تعصب ورزیدن در صفات ارزشمند و کارهای نیک از مواردی است که با آن میتوان بر دیگران برتری یافت و مردمان را سفارش میکند که بر تعصب در خویهای پسندیده پافشارند[۶]. امام (ع) از برخی مواردی که تعصبورزیدن ارزش تلقی میشود؛ یاد میکند که از جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد: رعایت حقوق همسایگان، وفای به عهد، فرمانبرداری از نیکوکاران، دوری از کبر، آموزش علم و فضیلت، اجتناب از گردنکشی و خونریزی، عدل و داد، کظم غیظ و خودداری از تبهکاری»[۷].
پرسشهای وابسته
جستارهای وابسته
منابع
پانویس
با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل میشوید:
- ↑ نهج البلاغه، حکمت ۳۰۵
- ↑ دانشنامه نهج البلاغه، ج۱، ص 200.
- ↑ نهج البلاغه، خطبه ۲۳۴
- ↑ نهج البلاغه، خطبه ۲۳۴
- ↑ دانشنامه نهج البلاغه، ج۱، ص 200.
- ↑ نهج البلاغه، خطبه ۲۳۴
- ↑ دانشنامه نهج البلاغه، ج۱، ص 200- 201.