ترغیب به کشاورزی: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{ویرایش غیرنهایی}} {{سیره معصوم}} ==مقدمه== *لغت شناسان عرب به هر گیاهی که پس ا...» ایجاد کرد)
 
خط ۸: خط ۸:
*در [[روایات]]، [[کشاورزی]] از شغل‌های [[مبارک]] و در آمد آن، از پربرکت‌ترین درآمدها و زراعت، شغلی [[مقدس]] و پیشه اغلب [[انبیا]]، [[اوصیا]] و [[صالحان]] معرفی شده است. در روایتی از [[امام صادق]]{{ع}} [[نقل]] شده است که فرمود: "هیچ حرفه و کاری نزد [[خداوند]] نیکوتر از زراعت نیست و [[خداوند]] هیچ [[پیامبری]] را [[مبعوث]] نکرد؛ مگر آنکه کشاورز بودند..."<ref>شیخ طوسی، التهذیب، ج ۶، ص ۳۸۴ و محدث نوری، مستدرک الوسائل، ج ۱۳، ص ۲۶.</ref>. در روایتی دیگر آمده است: {{متن حدیث|إِنَّ اللَّهَ جَعَلَ أَرْزَاقَ أَنْبِيَائِهِ فِي الزَّرْعِ...}}<ref>کلینی، الکافی، ج ۵، ص ۲۶۰ و شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج ۱۹، ص ۳۳.</ref><ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی| حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۲۹۲.</ref>.
*در [[روایات]]، [[کشاورزی]] از شغل‌های [[مبارک]] و در آمد آن، از پربرکت‌ترین درآمدها و زراعت، شغلی [[مقدس]] و پیشه اغلب [[انبیا]]، [[اوصیا]] و [[صالحان]] معرفی شده است. در روایتی از [[امام صادق]]{{ع}} [[نقل]] شده است که فرمود: "هیچ حرفه و کاری نزد [[خداوند]] نیکوتر از زراعت نیست و [[خداوند]] هیچ [[پیامبری]] را [[مبعوث]] نکرد؛ مگر آنکه کشاورز بودند..."<ref>شیخ طوسی، التهذیب، ج ۶، ص ۳۸۴ و محدث نوری، مستدرک الوسائل، ج ۱۳، ص ۲۶.</ref>. در روایتی دیگر آمده است: {{متن حدیث|إِنَّ اللَّهَ جَعَلَ أَرْزَاقَ أَنْبِيَائِهِ فِي الزَّرْعِ...}}<ref>کلینی، الکافی، ج ۵، ص ۲۶۰ و شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج ۱۹، ص ۳۳.</ref><ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی| حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۲۹۲.</ref>.
*طبق سخنان [[ائمه معصومین]]{{عم}} [[رسول اکرم]]{{صل}} نیز در بخشی از [[عمر]] [[شریف]] خود به [[کشاورزی]] می‌پرداخت و ابی حمزه به [[نقل]] از پدرش، روایتی را [[نقل]] کرده است که این مسئله را تأیید می‌کند. او [[نقل]] می‌کند: "روزی که [[امام کاظم]]{{ع}} را دیدم که روی [[زمین]] کار می‌کرد، در حالی که عرق از سر و رویش می‌ریخت؛ پس به او گفتم: فدایت شوم! خدمتکاران به کجا رفته اند که شما خود این کار را می‌کنید؟ فرمود: "پدرم که از من بهتر بوده است نیز با بیل، کار کرده است"؛ سپس فرمود: "[[رسول اکرم]]{{صل}} و [[حضرت]] [[امیر المؤمنین]]{{ع}} و تمام [[پدران]] من با دست خود در [[زمین]] کار کرده‌اند. این کار، کار [[پیغمبران]] و اوصیای ایشان و [[صالحان]] است"<ref>الکافی، ص ۷۵ - ۷۶؛ شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۱۶۲ و ابن ابی جمهور، عوالی اللآلی، ج ۳، ص۲۰۰.</ref><ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی| حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۲۷۳.</ref>.
*طبق سخنان [[ائمه معصومین]]{{عم}} [[رسول اکرم]]{{صل}} نیز در بخشی از [[عمر]] [[شریف]] خود به [[کشاورزی]] می‌پرداخت و ابی حمزه به [[نقل]] از پدرش، روایتی را [[نقل]] کرده است که این مسئله را تأیید می‌کند. او [[نقل]] می‌کند: "روزی که [[امام کاظم]]{{ع}} را دیدم که روی [[زمین]] کار می‌کرد، در حالی که عرق از سر و رویش می‌ریخت؛ پس به او گفتم: فدایت شوم! خدمتکاران به کجا رفته اند که شما خود این کار را می‌کنید؟ فرمود: "پدرم که از من بهتر بوده است نیز با بیل، کار کرده است"؛ سپس فرمود: "[[رسول اکرم]]{{صل}} و [[حضرت]] [[امیر المؤمنین]]{{ع}} و تمام [[پدران]] من با دست خود در [[زمین]] کار کرده‌اند. این کار، کار [[پیغمبران]] و اوصیای ایشان و [[صالحان]] است"<ref>الکافی، ص ۷۵ - ۷۶؛ شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۱۶۲ و ابن ابی جمهور، عوالی اللآلی، ج ۳، ص۲۰۰.</ref><ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی| حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۲۷۳.</ref>.
[[امام صادق]]{{ع}} نیز فرمود: "[[رسول خدا]]{{صل}} هسته‌های خرما را می‌مکید و بعد، آن را می‌کاشت تا جوانه آن [[آشکار]] می‌شد"<ref>{{متن حدیث|كَانَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} يَمَصُّ النَّوَى بِفِيهِ وَ يَغْرِسُهُ فَيَطْلُعُ مِنْ سَاعَتِهِ }}؛ الکافی، ص ۷۴ و وسائل الشیعه، ج ۱۷، ص ۳۷.</ref>. بنابر [[روایت]] دیگری از آن [[حضرت]]، [[امیر المؤمنین]]{{ع}} [[باغی]] را که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} با دست خویش ساخته و درخت‌هایش را کاشته بود، برای رفع ضمان از [[اعرابی]] تنگدست به [[سلمان]] سپرد تا آن را بفروشد؛ او نیز این باغ را به [[دوازده]] هزار درهم فروخت<ref>حسن بن ابی الحسن دیلمی، ارشاد القلوب، ج ۲، ص ۲۲۲؛ شیخ طوسی، الامالی، ص ۴۶۹ و محمد بن حسن فتال نیشابوری، روضة الواعظین، ج ۱، ص ۱۲۵.</ref>. ایشان در [[روایت]] دیگری فرموده اند: "روزی [[رسول خدا]]{{صل}} سنگی را در مسیر آبی که از کنار [[زمین]] [[کشاورزی]] اش رد می‌شد، قرار داد؛ به [[خدا]] قسم! از آن زمان تاکنون، هیچ شتر (حیوانی) و انسانی به [[مصیبت]] و [[بلا]] دچار نشده است"<ref>الکافی، ص ۷۵ و وسائل الشیعه، ج ۱۷، ص ۳۸.</ref><ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی| حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۲۹۳.</ref>.
*[[امام صادق]]{{ع}} نیز فرمود: "[[رسول خدا]]{{صل}} هسته‌های خرما را می‌مکید و بعد، آن را می‌کاشت تا جوانه آن [[آشکار]] می‌شد"<ref>{{متن حدیث|كَانَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} يَمَصُّ النَّوَى بِفِيهِ وَ يَغْرِسُهُ فَيَطْلُعُ مِنْ سَاعَتِهِ }}؛ الکافی، ص ۷۴ و وسائل الشیعه، ج ۱۷، ص ۳۷.</ref>. بنابر [[روایت]] دیگری از آن [[حضرت]]، [[امیر المؤمنین]]{{ع}} [[باغی]] را که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} با دست خویش ساخته و درخت‌هایش را کاشته بود، برای رفع ضمان از [[اعرابی]] تنگدست به [[سلمان]] سپرد تا آن را بفروشد؛ او نیز این باغ را به [[دوازده]] هزار درهم فروخت<ref>حسن بن ابی الحسن دیلمی، ارشاد القلوب، ج ۲، ص ۲۲۲؛ شیخ طوسی، الامالی، ص ۴۶۹ و محمد بن حسن فتال نیشابوری، روضة الواعظین، ج ۱، ص ۱۲۵.</ref>. ایشان در [[روایت]] دیگری فرموده اند: "روزی [[رسول خدا]]{{صل}} سنگی را در مسیر آبی که از کنار [[زمین]] [[کشاورزی]] اش رد می‌شد، قرار داد؛ به [[خدا]] قسم! از آن زمان تاکنون، هیچ شتر (حیوانی) و انسانی به [[مصیبت]] و [[بلا]] دچار نشده است"<ref>الکافی، ص ۷۵ و وسائل الشیعه، ج ۱۷، ص ۳۸.</ref><ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی| حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۲۹۳.</ref>.


==[[تشویق]] به [[کشاورزی]]==
==[[تشویق]] به [[کشاورزی]]==

نسخهٔ ‏۲۳ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۰۵

متن این جستار آزمایشی و غیرنهایی است. برای اطلاع از اهداف و چشم انداز این دانشنامه به صفحه آشنایی با دانشنامه مجازی امامت و ولایت مراجعه کنید.


مقدمه

  • لغت شناسان عرب به هر گیاهی که پس از شخم زدن، از زمین می‌روید، تا هنگامی که لطیف و تازه است، زرع گفته‌اند[۱]؛ ولی در زبان اهل لغت، کلمه زرع برای کاشتن درختان به کار رفته است؛ گرچه امروزه در کاربرد عرف عرب ها، کلمه زرع، درباره هر دو‌گونه روییدنی به کار می‌رود[۲].

کشاورزی؛ شغل همه انبیا

تشویق به کشاورزی

بهترین مال

فرمود: زرعی که صاحبش آن را نیکو بکارد، خوب نگه دارد و در زمان درو آن را درو کند.[۱۷]؛ و در حدیثی دیگر فرمود: "بهترین مال، مالی است که از قلمه زدن و گرده افشانی و از چیدن میوه‌ها حاصل آید"[۱۸]؛

داشتن اجر صدقه

مالکیت زمین‌های موات

  • از راه‌های احیای زمین‌های موات، آباد کردن آنها با کشت و زرع است و رسول خدا(ص) برای تشویق هرچه بیشتر مردم به زراعت و ایجاد اشتیاق بیشتر در آنان، احیا کننده زمین‌های موات را مالک آن زمین معرفی کرده، می‌فرمود: "هرکس درختی را بکارد، یا زمینی را آباد کند، او مالک آن زمین یا درخت خواهد بود"[۲۶][۲۷].
  • آن حضرت پس از فتح خیبر به عده‌ای از یهودیان منطقه اجازه داد که روی زمین‌های خیبر کار و آن را آباد کنند[۲۸] و آن حضرت آنها را با عقد قرارداد مزارعه نصف به نصف، به کشت و زرع در زمین‌های آنجا گماشت[۲۹][۳۰].

توصیه به رعایت اصول کشاورزی

  • گاه آن حضرت در رعایت اصول کشاورزی و بهره برداری هر چه بهتر و بیشتر از محصولات زراعی، به مردم توصیه‌هایی می‌فرمود؛ مثلاً می‌فرمود: "روزی عیسی مسیح(ع) از شهری عبور می‌کرد و مردم از وجود کرم‌های زیاد در میوه‌ها به آن حضرت شکایت کردند؛ فرمود: "شما چون درخت می‌کارید، اول خاک می‌ریزید و پس از آن آب می‌دهید، به این سبب، کِرم به میوه‎هایتان آسیب می‌رساند؛ پس از این، اول آب بدهید و سپس خاک بریزید"؛ چون چنین کردند؛ کِرم میوه‌هاشان برطرف شد"[۳۱]. آن حضرت به کشاورزان توصیه می‌فرمود که: "نگویید من زراعت کردم؛ بلکه بگویید من [تنها] بذر افشاندم و کشت کردم و [این] خدا [بود که] زراعت کرده است"[۳۲][۳۳].


منابع

پانویس

 با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل می‌شوید:  

  1. ابن منظور، لسان العرب، ج ۸، ص ۱۴۱.
  2. حسینی ایمنی، سید علی اکبر، فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم، ص ۲۹۲.
  3. شیخ طوسی، التهذیب، ج ۶، ص ۳۸۴ و محدث نوری، مستدرک الوسائل، ج ۱۳، ص ۲۶.
  4. کلینی، الکافی، ج ۵، ص ۲۶۰ و شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج ۱۹، ص ۳۳.
  5. حسینی ایمنی، سید علی اکبر، فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم، ص ۲۹۲.
  6. الکافی، ص ۷۵ - ۷۶؛ شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۱۶۲ و ابن ابی جمهور، عوالی اللآلی، ج ۳، ص۲۰۰.
  7. حسینی ایمنی، سید علی اکبر، فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم، ص ۲۷۳.
  8. «كَانَ رَسُولُ اللَّهِ(ص) يَمَصُّ النَّوَى بِفِيهِ وَ يَغْرِسُهُ فَيَطْلُعُ مِنْ سَاعَتِهِ »؛ الکافی، ص ۷۴ و وسائل الشیعه، ج ۱۷، ص ۳۷.
  9. حسن بن ابی الحسن دیلمی، ارشاد القلوب، ج ۲، ص ۲۲۲؛ شیخ طوسی، الامالی، ص ۴۶۹ و محمد بن حسن فتال نیشابوری، روضة الواعظین، ج ۱، ص ۱۲۵.
  10. الکافی، ص ۷۵ و وسائل الشیعه، ج ۱۷، ص ۳۸.
  11. حسینی ایمنی، سید علی اکبر، فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم، ص ۲۹۳.
  12. الامام مالک، المدونة الکبری، ج ۴، ص ۵۴۵؛ احمد بن حنبل، مسند احمد، ج ۳، ص ۳۶۴ و مسلم نیشابوری، صحیح، ج ۵، ص ۱۹.
  13. حسینی ایمنی، سید علی اکبر، فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم، ص ۲۹۳.
  14. صحیح مسلم، ص ۱۹؛ البخاری، صحیح، ج ۳، ص ۷۲ و مسند احمد، ص ۳۵۴.
  15. حسینی ایمنی، سید علی اکبر، فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم، ص ۲۹۴.
  16. حسینی ایمنی، سید علی اکبر، فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم، ص ۲۹۴.
  17. «زَرْعٌ زَرَعَهُ صَاحِبُهُ وَ أَصْلَحَهُ وَ أَدَّى حَقَّهُ يَوْمَ حَصَادِهِ »؛ محمد بن محمد کوفی، الجعفریات، ص ۲۴۶؛ من لا یحضره الفقیه، ج ۲، ص ۲۹۱ و شیخ صدوق، الامالی، ص ۳۵۰.
  18. «خَيْرُ الْمَالِ سِكَّةٌ مَأْبُورَةٌ وَ مُهْرَةٌ مَأْمُورَةٌ»؛ شیخ صدوق، معانی الاخبار، ص ۲۹۲؛ الطبرانی، المعجم الکبیر، ج ۷، ص ۹۱ و المتقی الهندی، کنزالعمال، ج ۴، ص ۳۲.
  19. مستدرک الوسائل، ج ۱۳، ص ۲۶ و السید البروجردی، جامع احادیث الشیعه، ج ۱۸، ص ۴۲۹.
  20. صحیح بخاری، ج ۷، ص ۷۸؛ مسند احمد، ج ۳، ص ۳۹۱ و کنزالعمال، ج ۳، ص ۸۹۶.
  21. حسینی ایمنی، سید علی اکبر، فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم، ص ۲۹۴-۲۹۵.
  22. «مَنْ سَقَى طَلْحَةً أَوْ سِدْرَةً فَكَأَنَّمَا سَقَى مُؤْمِناً مِنْ ظَمَإٍ»؛ وسائل الشیعه، ج ۱۷، ص ۴۲.
  23. حسینی ایمنی، سید علی اکبر، فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم، ص ۲۹۵.
  24. کنزالعمال، ج ۳، ص ۸۹۷.
  25. حسینی ایمنی، سید علی اکبر، فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم، ص ۲۹۵.
  26. من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۲۴۰ و به همین مضمون در: مسند احمد، ج ۳، ص ۳۳۸؛ صحیح بخاری، ج ۳، ص۷۰ و کنزالعمال، ج۳، ص۸۵۰.
  27. حسینی ایمنی، سید علی اکبر، فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم، ص ۲۹۵.
  28. من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۲۴۰؛ صحیح بخاری، ج۳، ص۶۹ و الهیثمی، ج۴، ص۱۲۰-۱۲۱.
  29. الکافی، ص ۲۶۶؛ التهذیب، ج ۷، ص۱۹۳ و ابن شبه المنیری، تاریخ المدینه، ج ۱، ص ۱۸۱.
  30. حسینی ایمنی، سید علی اکبر، فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم، ص ۲۹۶.
  31. قطب الدین راوندی، قصص الانبیاء، ج ۱، ص ۲۷۳؛ شیخ صدوق، علل الشرائع، ج ۲، ص ۵۷۴ و وسائل الشیعه، ج ۱۹، ص ۳۲.
  32. جاراللّه زمخشری، الکشاف، ج ۴، ص ۴۶۵ و سلیمان بن احمد الطبرانی، المعجم الاوسط، ج ۸، ص ۸۰.
  33. حسینی ایمنی، سید علی اکبر، فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم، ص ۲۹۶.