امت واحده: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۲ نوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۳۰

متن این جستار آزمایشی و غیرنهایی است. برای اطلاع از اهداف و چشم انداز این دانشنامه به صفحه آشنایی با دانشنامه مجازی امامت و ولایت مراجعه کنید.

اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:

امت واحده در قرآن | امت واحده در حدیث | امت واحده در فقه اسلامی | امت واحده در فقه سیاسی

در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل امت واحده (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

مقدمه

شکل‌گیری حکومت اسلامی در مدینه، ابتدا با مشکلاتی روبرو گردید، از جمله این مشکلات، حضور قبیله‌های مختلف و طوایف متعدد در مدینه بود که به دلیل وجود سنّت‌های جاهلی، همواره عامل اختلاف و درگیری میان قبایل می‌گردید و این اختلاف و دشمنی‌ها مانع از شکل‌گیری حکومتی منسجم و قدرتمند بود. به همین جهت، رسول خدا(ص) در همان سال نخست هجرت در صدد انعقاد پیمان عمومی میان مسلمانان، یهودیان و مشرکان یثرب بر آمد^[۱]. در بند اول این پیمان - که به "منشور مدینه" مشهور است - آمده است. "امضاکنندگان این پیمان، امّت واحدی را تشکیل می‌دهند که باید در جهت سعادت یکدیگر کوشا باشند". با این حال، تغییر زود هنگام ترکیب قبیله‌ای و تعدد اعتقادات بر مبنای امّت واحده به این سادگی امکان‌پذیر نبود. از این‌رو، به تک تک قبیله‌ها یادآوری می‌شد که در چهار چوب امّت واحده، نظم و انسجام داخلی قبیله خود را خواهند داشت. پیامبر اکرم(ص) در این باره فرمود: «إِنَّهُمْ أمَّةٌ واحدةٌ عَلَى رِبَاعَتِهِمْ»^[۲]؛ یعنی: هر قبیله‌ای بر همان ویژگی درون قبیله‌ای سابق خود خواهد ماند، و بدین‌سان طبق طرح "امّت واحدة" هریک از مسلمانان و اهل کتاب بر آیین و آداب و رسوم پیشین خود باقی ماندند و این امر خود، باعث شکل‌گیری حکومت واحد در مدینه گردید^[۳].

منابع

فروتن، اباصلت، مرادی، علی اصغر، واژه‌نامه فقه سیاسی

پانویس

↑ سیره ابن هشام، ج۲، ص۱۴۷؛ اصول کافی، ج۱، ص۳۳۳؛ بحارالانوار، ج۱۹، ص۱۱۱-۱۱۰؛ الاموال، ص۱۲۵.
↑ مکاتیب الرسول، ج۱، ص۲۴۲.
↑ فروتن، اباصلت، مرادی، علی اصغر، واژه‌نامه فقه سیاسی، ص ۴۷.

[1] سیره ابن هشام، ج۲، ص۱۴۷؛ اصول کافی، ج۱، ص۳۳۳؛ بحارالانوار، ج۱۹، ص۱۱۱-۱۱۰؛ الاموال، ص۱۲۵.

[2] مکاتیب الرسول، ج۱، ص۲۴۲.

[3] فروتن، اباصلت، مرادی، علی اصغر، واژه‌نامه فقه سیاسی، ص ۴۷.

[۱]

[۲]

[۳]

@@ خط ۱۱: / خط ۱۱: @@
 ==مقدمه==
 شکل‌گیری [[حکومت اسلامی]] در [[مدینه]]، ابتدا با مشکلاتی روبرو گردید، از جمله این [[مشکلات]]، حضور قبیله‌های مختلف و طوایف متعدد در [[مدینه]] بود که به [[دلیل]] وجود سنّت‌های [[جاهلی]]، همواره عامل [[اختلاف]] و درگیری میان [[قبایل]] می‌گردید و این [[اختلاف]] و [[دشمنی‌ها]] مانع از شکل‌گیری [[حکومتی]] منسجم و قدرتمند بود. به همین جهت، [[رسول خدا]]{{صل}} در همان سال نخست [[هجرت]] در صدد انعقاد [[پیمان]] عمومی میان [[مسلمانان]]، [[یهودیان]] و [[مشرکان]] یثرب بر آمد<ref>سیره ابن هشام، ج۲، ص۱۴۷؛ اصول کافی، ج۱، ص۳۳۳؛ بحارالانوار، ج۱۹، ص۱۱۱-۱۱۰؛ الاموال، ص۱۲۵.</ref>. در بند اول این [[پیمان]] - که به "منشور [[مدینه]]" مشهور است - آمده است.
-"امضاکنندگان این [[پیمان]]، [[امّت]] واحدی را تشکیل می‌دهند که باید در جهت [[سعادت]] یکدیگر کوشا باشند". با این حال، [[تغییر]] زود هنگام ترکیب قبیله‌ای و تعدد [[اعتقادات]] بر مبنای [[امّت]] واحده به این [[سادگی]] امکان‌پذیر نبود. از این‌رو، به تک تک قبیله‌ها [[یادآوری]] می‌شد که در چهار چوب [[امّت]] واحده، [[نظم]] و [[انسجام]] داخلی [[قبیله]] خود را خواهند داشت. [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در این باره فرمود: {{متن حدیث|إِنَّهُمْ أمَّةٌ واحدةٌ عَلَى رِبَاعَتِهِمْ}}<ref>مکاتیب الرسول، ج۱، ص۲۴۲.</ref>؛ یعنی: هر قبیله‌ای بر همان ویژگی درون قبیله‌ای سابق خود خواهد ماند، و بدین‌سان طبق طرح "[[امّت]] [[واحدة]]" هریک از [[مسلمانان]] و [[اهل کتاب]] بر [[آیین]] و [[آداب و رسوم]] پیشین خود باقی ماندند و این امر خود، باعث شکل‌گیری [[حکومت]] واحد در [[مدینه]] گردید<ref>[[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ص ۴۷.</ref>.
+"امضاکنندگان این [[پیمان]]، [[امّت]] واحدی را تشکیل می‌دهند که باید در جهت [[سعادت]] یکدیگر کوشا باشند". با این حال، [[تغییر]] زود هنگام ترکیب قبیله‌ای و تعدد [[اعتقادات]] بر مبنای [[امّت]] واحده به این [[سادگی]] امکان‌پذیر نبود. از این‌رو، به تک تک قبیله‌ها [[یادآوری]] می‌شد که در چهار چوب [[امّت]] واحده، [[نظم]] و [[انسجام]] داخلی [[قبیله]] خود را خواهند داشت. [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در این باره فرمود: {{متن حدیث|إِنَّهُمْ أمَّةٌ واحدةٌ عَلَى رِبَاعَتِهِمْ}}<ref>مکاتیب الرسول، ج۱، ص۲۴۲.</ref>؛ یعنی: هر قبیله‌ای بر همان ویژگی درون قبیله‌ای سابق خود خواهد ماند، و بدین‌سان طبق طرح "[[امّت]] [[واحدة]]" هریک از [[مسلمانان]] و [[اهل کتاب]] بر [[آیین]] و [[آداب و رسوم]] پیشین خود باقی ماندند و این امر خود، باعث شکل‌گیری [[حکومت]] واحد در [[مدینه]] گردید<ref>[[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص ۴۷.</ref>.
 ==منابع==