ربیعة بن دراج بن عنبس قرشی جمحی: تفاوت میان نسخهها
(صفحهای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = ربيعة بن دراج بن عنبس قرشى جمحی | مداخل مرتبط = ربيعة بن دراج بن عنبس قرشى جمحی در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == وی از تیره بنیحذافة بن جمح، از بنیهصیص بن کعب، از قریش بود<ref>اب...» ایجاد کرد) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = | | موضوع مرتبط = صحابه | ||
| عنوان مدخل = ربيعة بن دراج بن عنبس قرشى جمحی | | عنوان مدخل = ربيعة بن دراج بن عنبس قرشى جمحی | ||
| مداخل مرتبط = [[ربيعة بن دراج بن عنبس قرشى جمحی در تاریخ اسلامی]] | | مداخل مرتبط = [[ربيعة بن دراج بن عنبس قرشى جمحی در تاریخ اسلامی]] | ||
| پرسش مرتبط = | | پرسش مرتبط = | ||
}} | |||
{{جعبه اطلاعات اصحاب | |||
| نام = ربیعه بن دراج بن عنبس | |||
| مشهور به = | |||
| نام تصویر = تصویر نمادین جنگ جمل.jpg | |||
| عرض تصویر = | |||
| توضیح تصویر = تصویر نمادین جنگ جمل | |||
| نام کامل = ربیعه بن دراج بن عنبس قرشی جمحی | |||
| نامهای دیگر = | |||
| جنسیت = مرد | |||
| کنیه = | |||
| لقب = | |||
| اهل = | |||
| از قبیله = [[قریش]] | |||
| از تیره = {{فهرست جعبه | [[بنی همیص بن کعب]] | [[بنی حذافة بن جمح]]}} | |||
| پدر = | |||
| مادر = | |||
| همسر = | |||
| پسر = [[عبدالله بن ربیعة بن دراج]] | |||
| دختر = | |||
| خواهر = | |||
| برادر = | |||
| خویشاوندان = [[عبدالله بن محیریز]] (برادرزاده) | |||
| وابستگان = | |||
| تاریخ تولد = | |||
| محل تولد = | |||
| محل زندگی = [[دمشق]] | |||
| تاریخ درگذشت = | |||
| محل درگذشت = | |||
| تاریخ شهادت = | |||
| محل شهادت = | |||
| طول عمر = | |||
| محل دفن = | |||
| دین = | |||
| مذهب = | |||
| از اصحاب = {{فهرست جعبه افقی| [[پیامبر خاتم]] | [[امام علی]] }} | |||
| از طبقه = | |||
| در جنگ = {{فهرست جعبه افقی| [[جنگ بدر]] | [[جنگ جمل]] }} | |||
| نقشها = | |||
| فعالیتها = | |||
| علت شهرت = | |||
| علت درگذشت = | |||
| علت شهادت = | |||
| راوی از = | |||
| روایات مشهور = | |||
| مشایخ او = | |||
| راویان از او = | |||
| آخرین راوی از او = | |||
}} | }} | ||
== آشنایی اجمالی == | == آشنایی اجمالی == | ||
وی از تیره [[ | وی از تیره [[بنی حذافة بن جمح]]، از [[بنیهصیص بن کعب]]، از [[قریش]] بود<ref>ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۱۶۲.</ref>. البته برخی درباره «[[مخزومی]]» یا «[[جمحی]]» بودن وی [[اختلاف]] دارند<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۳.</ref> اما بیشتر با نسبت جمحی او را معرفی کردهاند. [[ابن ابیحاتم]]<ref>ابن ابیحاتم، الجرح واتعدیل، ج۳، ص۴۷۳.</ref>، در ذیل نام «[[ربیعة بن سلمه یمامی]]» میگوید: وی را «[[ابندراج]]» هم گفتهاند. اما به ظاهر او نمیتواند با «ربیعة بن دراج» یکی باشد؛ چون «ربیعة بن سلمه» قطعاً از [[تابعین]] بوده و از عثمان و [[امام علی]]{{ع}} درباره اشیای گمشده [[روایت]] دارد<ref>ر.ک: بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۸۲؛ ابن ابیحاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۴۷۳؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۲۲۹.</ref>. | ||
ربیعة بن دراج را [[فلسطینی]]<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۴.</ref> یا از [[اهل | ربیعة بن دراج را [[فلسطینی]]<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۴.</ref> یا از [[اهل دمشق]] شمرده و گفتهاند در آنجا [[خانه]] داشته است<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۶۶، ص۲۵۲.</ref>. [[واقدی]]<ref>واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۴۲.</ref> وی را از [[اسیران]] مشرکی دانسته است که در [[جنگ بدر]] به [[اسارت]] [[مسلمانان]] درآمد و [[مالی]] نداشت؛ اما چیزی از او گرفته و او را [[آزاد]] کردند<ref>نیز ر.ک: بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۰، ص۲۶۸.</ref>. از میان [[صحابهنگاران]] تنها [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۸.</ref>، در بخش نخست [[الاصابه]] ([[صحابه]]) از وی یاد کرده و پس از اشاره به همین خبر واقدی میگوید: به ظاهر وی از کسانی است که در [[فتح مکه]] [[مسلمان]] شدند؛ زیرا تا [[زمان]] [[حجةالوداع]] کسی از قریش [[غیر مسلمان]] باقی نماند. به گفته ابن حجر<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۸.</ref> [[ابوزرعه دمشقی]] و [[ابن سمیع]] وی را از طبقه نخست تابعین شمردهاند<ref>نیز ر.ک: ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۲۲۹.</ref>. وی عموی [[عبدالله بن محیریز]] [[تابعی]] بوده<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۲؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۸.</ref> و از عمر و امام علی{{ع}} روایت دارد<ref>ابن حمزه، الاکمال فی ذکر من له روایه فی مسند الامام احمد، ص۱۴۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۸.</ref>. پسر وی، [[عبدالله بن ربیعة بن دراج]]، در [[جنگ جمل]] کشته شد<ref>مفید، الجمل، ص۳۹۳؛ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۱۶۲.</ref> و هنگامی که [[امام علی]]{{ع}} بر کشتههای [[جنگ جمل]] گذشت وی را دید و فرمود: این بیچاره را چه چیزی برای [[جنگ]] بیرون آورد؟ [[دینداری]] یا [[یاری]] عثمان؟ به [[خدا]] [[سوگند]] عثمان درباره وی و پدرش نظر خوبی نداشت<ref>مفید، الجمل، ص۳۹۳.</ref>. برخی منابع درباره [[نماز]] مستحبی امام علی{{ع}} پس از [[نماز عصر]] و [[تذکر]] عمر به ایشان و یادآوری [[نهی]] [[رسول خدا]]{{صل}} از نماز پس از نماز عصر از [[ربیعه]] خبری نقل کردهاند<ref>احمد بن حنبل، المسند، ج۱، ص۱۷.</ref> که گذشته از [[اختلاف]] در [[راوی]] این خبر<ref>ر.ک: دارقطنی، العلل، ج۲، ص۱۴۹.</ref>، برخی آن را از ربیعه ندانسته و گفتهاند ربیعه در [[زمان رسول خدا]]{{صل}}<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۲؛ ابن حجر، تعجیل المنفعه، ص۱۲۷.</ref> در یکی از [[غزوات]] کشته شده است<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۲.</ref> و اگر چنین باشد این خبر از پسر ربیعه نقل شده است<ref>ابن حجر، تعجیل المنفعه، ص۱۲۷.</ref>.<ref>[[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «ربيعة بن دراج بن عنبس قرشى جمحی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۳۲۴-۳۲۵.</ref> | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||
{{مدخل وابسته}} | {{مدخل وابسته}} | ||
* [[قریش]] (قبیله) | * [[قریش]] (قبیله) | ||
* [[عبدالله بن | * [[بنی همیص بن کعب]] (قبیله) | ||
* [[بنی حذافة بن جمح]] (قبیله) | |||
* [[بنیجمح]] (قبیله) | |||
* [[عبدالله بن ربیعة بن دراج]] (فرزند) | |||
* [[عبدالله بن محیریز]] (برادرزاده) | |||
{{پایان مدخل وابسته}} | {{پایان مدخل وابسته}} | ||
| خط ۲۷: | خط ۷۷: | ||
[[رده:اعلام]] | [[رده:اعلام]] | ||
[[رده:اصحاب پیامبر]] | |||
[[اصحاب امام علی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱۷ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۰۴
این مدخل زیرشاخهٔ بحث صحابه است. ربيعة بن دراج بن عنبس قرشى جمحی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: ربيعة بن دراج بن عنبس قرشى جمحی در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط ندارد| ربیعه بن دراج بن عنبس | |
|---|---|
 تصویر نمادین جنگ جمل | |
| نام کامل | ربیعه بن دراج بن عنبس قرشی جمحی |
| جنسیت | مرد |
| از قبیله | قریش |
| از تیره | |
| پسر | عبدالله بن ربیعة بن دراج |
| خویشاوندان | عبدالله بن محیریز (برادرزاده) |
| محل زندگی | دمشق |
| از اصحاب | |
| حضور در جنگ | |
آشنایی اجمالی
وی از تیره بنی حذافة بن جمح، از بنیهصیص بن کعب، از قریش بود[۱]. البته برخی درباره «مخزومی» یا «جمحی» بودن وی اختلاف دارند[۲] اما بیشتر با نسبت جمحی او را معرفی کردهاند. ابن ابیحاتم[۳]، در ذیل نام «ربیعة بن سلمه یمامی» میگوید: وی را «ابندراج» هم گفتهاند. اما به ظاهر او نمیتواند با «ربیعة بن دراج» یکی باشد؛ چون «ربیعة بن سلمه» قطعاً از تابعین بوده و از عثمان و امام علی(ع) درباره اشیای گمشده روایت دارد[۴].
ربیعة بن دراج را فلسطینی[۵] یا از اهل دمشق شمرده و گفتهاند در آنجا خانه داشته است[۶]. واقدی[۷] وی را از اسیران مشرکی دانسته است که در جنگ بدر به اسارت مسلمانان درآمد و مالی نداشت؛ اما چیزی از او گرفته و او را آزاد کردند[۸]. از میان صحابهنگاران تنها ابن حجر[۹]، در بخش نخست الاصابه (صحابه) از وی یاد کرده و پس از اشاره به همین خبر واقدی میگوید: به ظاهر وی از کسانی است که در فتح مکه مسلمان شدند؛ زیرا تا زمان حجةالوداع کسی از قریش غیر مسلمان باقی نماند. به گفته ابن حجر[۱۰] ابوزرعه دمشقی و ابن سمیع وی را از طبقه نخست تابعین شمردهاند[۱۱]. وی عموی عبدالله بن محیریز تابعی بوده[۱۲] و از عمر و امام علی(ع) روایت دارد[۱۳]. پسر وی، عبدالله بن ربیعة بن دراج، در جنگ جمل کشته شد[۱۴] و هنگامی که امام علی(ع) بر کشتههای جنگ جمل گذشت وی را دید و فرمود: این بیچاره را چه چیزی برای جنگ بیرون آورد؟ دینداری یا یاری عثمان؟ به خدا سوگند عثمان درباره وی و پدرش نظر خوبی نداشت[۱۵]. برخی منابع درباره نماز مستحبی امام علی(ع) پس از نماز عصر و تذکر عمر به ایشان و یادآوری نهی رسول خدا(ص) از نماز پس از نماز عصر از ربیعه خبری نقل کردهاند[۱۶] که گذشته از اختلاف در راوی این خبر[۱۷]، برخی آن را از ربیعه ندانسته و گفتهاند ربیعه در زمان رسول خدا(ص)[۱۸] در یکی از غزوات کشته شده است[۱۹] و اگر چنین باشد این خبر از پسر ربیعه نقل شده است[۲۰].[۲۱]
جستارهای وابسته
- قریش (قبیله)
- بنی همیص بن کعب (قبیله)
- بنی حذافة بن جمح (قبیله)
- بنیجمح (قبیله)
- عبدالله بن ربیعة بن دراج (فرزند)
- عبدالله بن محیریز (برادرزاده)
منابع
پانویس
- ↑ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۱۶۲.
- ↑ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۳.
- ↑ ابن ابیحاتم، الجرح واتعدیل، ج۳، ص۴۷۳.
- ↑ ر.ک: بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۸۲؛ ابن ابیحاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۴۷۳؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۲۲۹.
- ↑ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۴.
- ↑ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۶۶، ص۲۵۲.
- ↑ واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۴۲.
- ↑ نیز ر.ک: بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۰، ص۲۶۸.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۸.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۸.
- ↑ نیز ر.ک: ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۲۲۹.
- ↑ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۲؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۸.
- ↑ ابن حمزه، الاکمال فی ذکر من له روایه فی مسند الامام احمد، ص۱۴۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۸.
- ↑ مفید، الجمل، ص۳۹۳؛ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۱۶۲.
- ↑ مفید، الجمل، ص۳۹۳.
- ↑ احمد بن حنبل، المسند، ج۱، ص۱۷.
- ↑ ر.ک: دارقطنی، العلل، ج۲، ص۱۴۹.
- ↑ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۲؛ ابن حجر، تعجیل المنفعه، ص۱۲۷.
- ↑ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۶۲.
- ↑ ابن حجر، تعجیل المنفعه، ص۱۲۷.
- ↑ خانجانی، قاسم، مقاله «ربيعة بن دراج بن عنبس قرشى جمحی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۲۴-۳۲۵.