ریحانه بنت زید در تاریخ اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۹: خط ۹:
[[ریحانه دختر زید بن عمرو]] از [[قبیله]] [[بنی نضیر]] است. چون [[همسر]] او، «حَکَم»، از [[بنی قریظه]] بود، بعضی او را به قبیله بنی قریظه نسبت داده‌اند<ref>زوجات النبی {{صل}}، سعید ایوب، ص۱۱۶.</ref>. حکم، مردی [[یهودی]] بود که به [[ریحانه]] بسیار علاقه مند و به او [[احترام]] می‌گذاشت. ریحانه هم با آنکه [[زن]] بسیار [[زیبایی]] بود، می‌گفت: پس از او، همسری نخواهم گرفت.
[[ریحانه دختر زید بن عمرو]] از [[قبیله]] [[بنی نضیر]] است. چون [[همسر]] او، «حَکَم»، از [[بنی قریظه]] بود، بعضی او را به قبیله بنی قریظه نسبت داده‌اند<ref>زوجات النبی {{صل}}، سعید ایوب، ص۱۱۶.</ref>. حکم، مردی [[یهودی]] بود که به [[ریحانه]] بسیار علاقه مند و به او [[احترام]] می‌گذاشت. ریحانه هم با آنکه [[زن]] بسیار [[زیبایی]] بود، می‌گفت: پس از او، همسری نخواهم گرفت.


هنگامی که [[پیامبر]] {{صل}} با بنی قریظه جنگید و آنها را [[اسیر]] کرد و به حکم [[سعد بن معاذ]] بنا شد مردان کشته شوند، [[اسیران]] را به نزد [[رسول خدا]] {{صل}} آوردند. [[حضرت]] [[دستور]] داد ریحانه را از میان [[اسرا]] جدا کرده و به [[خانه]] [[ام منذر]]، دختر [[قیس]]، بفرستند. از این عمل معلوم شد که حضرت او را برای خود [[انتخاب]] کرده است؛ زیرا گزیده از [[غنایم]]، مخصوص [[امام]] و پیامبر می‌باشد.
هنگامی که [[پیامبر]] {{صل}} با بنی قریظه جنگید و آنها را [[اسیر]] کرد و به حکم [[سعد بن معاذ]] بنا شد مردان کشته شوند، [[اسیران]] را به نزد [[رسول خدا]] {{صل}} آوردند. حضرت [[دستور]] داد ریحانه را از میان اسرا جدا کرده و به [[خانه]] ام منذر، دختر [[قیس]]، بفرستند. از این عمل معلوم شد که حضرت او را برای خود [[انتخاب]] کرده است؛ زیرا گزیده از [[غنایم]]، مخصوص [[امام]] و پیامبر می‌باشد.


موقعی که رسول خدا {{صل}} از کار بنی قریظه خلاص شد، به خانه ام منذر رفت و ریحانة را ‌طلبید و جلو روی خود نشانید و او را به [[اسلام]] [[دعوت]] کرد. ریحانه ابتدا نپذیرفت و سپس پیامبر {{صل}} به او فرمود: "اگر [[خدا]] و رسولش را [[اختیار]] کنی، رسول خدا {{صل}} هم تو را برای خود اختیار خواهد کرد". ریحانه گفت: "خدا و رسولش را اختیار می‌کنم" و [[مسلمان]] شد.
موقعی که رسول خدا {{صل}} از کار بنی قریظه خلاص شد، به خانه ام منذر رفت و ریحانه را ‌طلبید و جلو روی خود نشانید و او را به [[اسلام]] [[دعوت]] کرد. ریحانه ابتدا نپذیرفت و سپس پیامبر {{صل}} به او فرمود: "اگر [[خدا]] و رسولش را [[اختیار]] کنی، رسول خدا {{صل}} هم تو را برای خود اختیار خواهد کرد". ریحانه گفت: "خدا و رسولش را اختیار می‌کنم" و [[مسلمان]] شد.


پیامبر {{صل}} او را [[آزاد]] ساخت و پس از [[آزادی]] او را به همسری خود درآورد، و مهریه او را مانند دیگر [[همسران]] خود [[دوازده]] و نیم اوقیه طلا یا نقره معادل پانصد [[درهم]] [[تعیین]] کرد. این [[ازدواج]] در [[محرم]] [[سال ششم هجری]] واقع شد.
پیامبر {{صل}} او را [[آزاد]] ساخت و پس از [[آزادی]] او را به همسری خود درآورد، و مهریه او را مانند دیگر [[همسران]] خود دوازده و نیم اوقیه طلا یا نقره معادل پانصد [[درهم]] تعیین کرد. این [[ازدواج]] در [[محرم]] [[سال ششم هجری]] واقع شد.


از این [[تاریخ]]، ریحانه جزو [[زنان]] رسول خدا {{صل}} شد و پیامبر {{صل}} مانند سایر زن‌ها برای او سهمی قرار داد. پیامبر {{صل}} به ریحانه بسیار توجه و علاقه داشت تا جایی که هر چه از پیامبر {{صل}} می‌خواست، حضرت از او دریغ نمی‌فرمود، تا آنجا که به او گفتند: اگر آزادی بنی قریظه را تقاضا می‌کردی، پذیرفته می‌شد ولی وقت گذشته بود <ref>الطبقات الکبری، ابن سعد، ج۸، ص۱۰۳.</ref>.<ref>[[جعفر جوان هوشیار|جوان هوشیار، جعفر]]، [[ریحانه بنت زید (مقاله)|مقاله «ریحانه بنت زید»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۵ (کتاب)|دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم]]، ج۵، ص ۱۱۴-۱۱۱۵.</ref>.
از این [[تاریخ]]، ریحانه جزو [[زنان]] رسول خدا {{صل}} شد و پیامبر {{صل}} مانند سایر زن‌ها برای او سهمی قرار داد. پیامبر {{صل}} به ریحانه بسیار توجه و علاقه داشت تا جایی که هر چه از پیامبر {{صل}} می‌خواست، حضرت از او دریغ نمی‌فرمود، تا آنجا که به او گفتند: اگر آزادی بنی قریظه را تقاضا می‌کردی، پذیرفته می‌شد ولی وقت گذشته بود <ref>الطبقات الکبری، ابن سعد، ج۸، ص۱۰۳.</ref>.<ref>[[جعفر جوان هوشیار|جوان هوشیار، جعفر]]، [[ریحانه بنت زید (مقاله)|مقاله «ریحانه بنت زید»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۵ (کتاب)|دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۵]]، ص ۱۱۴-۱۱۱۵؛ [[مرضیه محمدزاده|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)|زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم]]، ص ۱۵۸.</ref>


== سر انجام [[ریحانه]] ==
== سرانجام [[ریحانه]] ==
ریحانه در [[سال یازدهم هجری]]، هم [[زمان]] با بازگشت [[پیامبر]] {{صل}} از [[حجة الوداع]] از [[دنیا]] رفت و در [[بقیع]] به [[خاک]] سپرده شد<ref>المغازی، واقدی، ج۲، ص۵۲۰-۵۲۱؛ تاریخ مدینة دمشق، ابن عساکر، ج۳، ص۲۳۹-۲۴۲؛ الاصابه، ابن حجر، ج۸، ص۱۴۶؛ البدایة و النهایه، ابن کثیر، ج۵، ص۳۰۵؛ زوجات النبی {{صل}}، سعید ایوب، ص۱۱۶-۱۱۸.</ref>.<ref>[[جعفر جوان هوشیار|جوان هوشیار، جعفر]]، [[ریحانه بنت زید (مقاله)|مقاله «ریحانه بنت زید»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۵ (کتاب)|دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم]]، ج۵، ص ۱۱۵.</ref>.
ریحانه در سال یازدهم هجری، هم [[زمان]] با بازگشت [[پیامبر]] {{صل}} از [[حجة الوداع]] از [[دنیا]] رفت و در [[بقیع]] به خاک سپرده شد<ref>المغازی، واقدی، ج۲، ص۵۲۰-۵۲۱؛ تاریخ مدینة دمشق، ابن عساکر، ج۳، ص۲۳۹-۲۴۲؛ الاصابه، ابن حجر، ج۸، ص۱۴۶؛ البدایة و النهایه، ابن کثیر، ج۵، ص۳۰۵؛ زوجات النبی {{صل}}، سعید ایوب، ص۱۱۶-۱۱۸.</ref>.<ref>[[جعفر جوان هوشیار|جوان هوشیار، جعفر]]، [[ریحانه بنت زید (مقاله)|مقاله «ریحانه بنت زید»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۵ (کتاب)|دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۵]]، ص ۱۱۵؛ [[مرضیه محمدزاده|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)|زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم]]، ص ۱۵۸.</ref>
 
==ریحانه بنت زید==
ریحانه دختر [[زید بن عمرو]]، [[ام‌المؤمنین]] و یا [[کنیز پیامبر اکرم]]{{صل}} بوده است.
پدرش [[زید بن عمرو بن خنافة بن سمعون بن زید]] از [[یهودیان بنی‌نضیر]] است.
[[ریحانه]] [[همسر]] مردی از [[یهود]] [[بنی‌قریظه]] به نام [[حکم]] بود و بدین‌سبب برخی از [[راویان]]، او را از بنی‌قریظه دانسته‌اند.
بنا به نقل [[واقدی]] هنگامی که حکم [[اسارت]] برای [[زنان]] بنی‌قریظه مقرر شد پیامبر اکرم{{صل}} او را به اسیری گرفت. سپس او را به [[خانه]] [[ام‌منذر]] دختر قیس فرستاد.
پیامبر اکرم{{صل}} او را میان [[مسلمانی]] و بر [[آیین]] خود بودن مختار فرمود و او [[اسلام]] را پذیرفت. [[رسول الله]]{{صل}} او را [[آزاد]] کرد و سپس به همسری خود برگزید و مهرش را چون دیگر همسرانش [[دوازده]] و نیم اوقیه قرار داد.
 
[[ازدواج]] رسول الله{{صل}} با ریحانه در [[محرم]] [[سال ششم هجرت]] بود.
رسول الله{{صل}} در خانه ام‌منذر با ریحانه [[عروسی]] کرد و [[حجاب]] را بر او مقرر داشت و برای او هم نوبت قرار داد همان‌گونه که برای [[همسران]] خود قرار داده بود.
گفته شده ریحانه پس از [[حجة‌الوداع]] و پیش از [[رحلت رسول الله]]{{صل}} و در خانه ایشان درگذشت. آن حضرت خود پیکر ریحانه را در [[بقیع]] به خاک سپرد.
بنا به نقل دیگر رسول الله{{صل}} او را [[طلاق]] داد و ریحانه به میان [[خانواده]] خود برگشت، اما مایل نبود که بعد از پیامبر اکرم{{صل}} کسی او را ببیند. واقدی این قول را نمی‌پذیرد و [[معتقد]] است که وی [[زمان مرگ]]، همسر رسول الله{{صل}} بوده است<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۳۲.</ref>.
به نظر می‌آید قول صحیح آن است که او تا زمان مرگ بنا به خواست خود [[کنیز رسول الله]]{{صل}} بود.<ref>[[مرضیه محمدزاده|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)|زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم]]، ص ۱۵۸.</ref>


== منابع ==
== منابع ==

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۵۵

مقدمه

ریحانه دختر زید بن عمرو از قبیله بنی نضیر است. چون همسر او، «حَکَم»، از بنی قریظه بود، بعضی او را به قبیله بنی قریظه نسبت داده‌اند[۱]. حکم، مردی یهودی بود که به ریحانه بسیار علاقه مند و به او احترام می‌گذاشت. ریحانه هم با آنکه زن بسیار زیبایی بود، می‌گفت: پس از او، همسری نخواهم گرفت.

هنگامی که پیامبر (ص) با بنی قریظه جنگید و آنها را اسیر کرد و به حکم سعد بن معاذ بنا شد مردان کشته شوند، اسیران را به نزد رسول خدا (ص) آوردند. حضرت دستور داد ریحانه را از میان اسرا جدا کرده و به خانه ام منذر، دختر قیس، بفرستند. از این عمل معلوم شد که حضرت او را برای خود انتخاب کرده است؛ زیرا گزیده از غنایم، مخصوص امام و پیامبر می‌باشد.

موقعی که رسول خدا (ص) از کار بنی قریظه خلاص شد، به خانه ام منذر رفت و ریحانه را ‌طلبید و جلو روی خود نشانید و او را به اسلام دعوت کرد. ریحانه ابتدا نپذیرفت و سپس پیامبر (ص) به او فرمود: "اگر خدا و رسولش را اختیار کنی، رسول خدا (ص) هم تو را برای خود اختیار خواهد کرد". ریحانه گفت: "خدا و رسولش را اختیار می‌کنم" و مسلمان شد.

پیامبر (ص) او را آزاد ساخت و پس از آزادی او را به همسری خود درآورد، و مهریه او را مانند دیگر همسران خود دوازده و نیم اوقیه طلا یا نقره معادل پانصد درهم تعیین کرد. این ازدواج در محرم سال ششم هجری واقع شد.

از این تاریخ، ریحانه جزو زنان رسول خدا (ص) شد و پیامبر (ص) مانند سایر زن‌ها برای او سهمی قرار داد. پیامبر (ص) به ریحانه بسیار توجه و علاقه داشت تا جایی که هر چه از پیامبر (ص) می‌خواست، حضرت از او دریغ نمی‌فرمود، تا آنجا که به او گفتند: اگر آزادی بنی قریظه را تقاضا می‌کردی، پذیرفته می‌شد ولی وقت گذشته بود [۲].[۳]

سرانجام ریحانه

ریحانه در سال یازدهم هجری، هم زمان با بازگشت پیامبر (ص) از حجة الوداع از دنیا رفت و در بقیع به خاک سپرده شد[۴].[۵]

منابع

پانویس

  1. زوجات النبی (ص)، سعید ایوب، ص۱۱۶.
  2. الطبقات الکبری، ابن سعد، ج۸، ص۱۰۳.
  3. جوان هوشیار، جعفر، مقاله «ریحانه بنت زید»، دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۵، ص ۱۱۴-۱۱۱۵؛ محمدزاده، مرضیه، زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم، ص ۱۵۸.
  4. المغازی، واقدی، ج۲، ص۵۲۰-۵۲۱؛ تاریخ مدینة دمشق، ابن عساکر، ج۳، ص۲۳۹-۲۴۲؛ الاصابه، ابن حجر، ج۸، ص۱۴۶؛ البدایة و النهایه، ابن کثیر، ج۵، ص۳۰۵؛ زوجات النبی (ص)، سعید ایوب، ص۱۱۶-۱۱۸.
  5. جوان هوشیار، جعفر، مقاله «ریحانه بنت زید»، دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۵، ص ۱۱۵؛ محمدزاده، مرضیه، زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم، ص ۱۵۸.