هدایت تکوینی در قرآن: تفاوت میان نسخهها
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">\n: +)) |
(←مقدمه) |
||
| (۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{ | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = هدایت تکوینی | |||
| عنوان مدخل = هدایت تکوینی | |||
| مداخل مرتبط = [[هدایت تکوینی در قرآن]] - [[هدایت تکوینی در کلام اسلامی]] - [[هدایت تکوینی در معارف و سیره علوی]] | |||
| پرسش مرتبط = | |||
}} | |||
==مقدمه== | == مقدمه == | ||
[[هدایت تکوینی]] [[هدایتی]] است که به امور [[تکوینی]] تعلق میگیرد؛ به این معنا که [[خداوند]] همه موجودات، اعم از جمادات، حیوانات و [[انسانها]] را، بر مبنای [[تدبیر]] و [[ربوبیت]] خود به کمال مطلوبشان [[هدایت]] مینماید: {{متن قرآن|مَا مِنْ دَابَّةٍ إِلَّا هُوَ آخِذٌ بِنَاصِيَتِهَا إِنَّ رَبِّي عَلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref>«هیچ جنبندهای نیست مگر که او بر هستیش چیرگی دارد؛ به راستی پروردگار من بر راهی راست است» سوره هود، آیه ۵۶.</ref> | [[هدایت تکوینی]] [[هدایتی]] است که به امور [[تکوینی]] تعلق میگیرد؛ به این معنا که [[خداوند]] همه موجودات، اعم از جمادات، حیوانات و [[انسانها]] را، بر مبنای [[تدبیر]] و [[ربوبیت]] خود به کمال مطلوبشان [[هدایت]] مینماید: {{متن قرآن|مَا مِنْ دَابَّةٍ إِلَّا هُوَ آخِذٌ بِنَاصِيَتِهَا إِنَّ رَبِّي عَلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref>«هیچ جنبندهای نیست مگر که او بر هستیش چیرگی دارد؛ به راستی پروردگار من بر راهی راست است» سوره هود، آیه ۵۶.</ref> | ||
[[غرایز]] حیوانات و انسانها موجب میشود که آنها در مسیر | [[غرایز]] حیوانات و انسانها موجب میشود که آنها در مسیر تعیین شده [[الهی]] قدم بردارند: {{متن قرآن|قَالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى}}<ref>«گفت: پروردگار ما کسی است که آفرینش هر چیز را به (فراخور) او، ارزانی داشته سپس راهنمایی کرده است» سوره طه، آیه ۵۰.</ref>. | ||
معنای این [[آیه]] چنین است: خداوند همه موجودات را [[خلق]] کرد و سپس هر یک را به اندازه خویش و به طریق [[زندگی]] و بقایش هدایت نمود. | معنای این [[آیه]] چنین است: خداوند همه موجودات را [[خلق]] کرد و سپس هر یک را به اندازه خویش و به طریق [[زندگی]] و بقایش هدایت نمود. | ||
{{متن قرآن|الَّذِي خَلَقَ فَسَوَّى * وَالَّذِي قَدَّرَ فَهَدَى}}<ref>«آنکه آفرید و باندام ساخت، * و آنکه اندازه کرد و راه نمود» سوره اعلی، آیه ۲-۳.</ref> | {{متن قرآن|الَّذِي خَلَقَ فَسَوَّى * وَالَّذِي قَدَّرَ فَهَدَى}}<ref>«آنکه آفرید و باندام ساخت، * و آنکه اندازه کرد و راه نمود» سوره اعلی، آیه ۲-۳.</ref>. | ||
بنابراین، خداوند همه موجودات را آفرید و راههای زندگی او را مشخص نمود و به سوی کمال وجودیاش [[رهبری]] فرمود. | بنابراین، خداوند همه موجودات را آفرید و راههای زندگی او را مشخص نمود و به سوی کمال وجودیاش [[رهبری]] فرمود. | ||
لفظ {{متن قرآن|كُلَّ شَيْءٍ}} در [[آیه شریفه]] فوقالذکر، شامل همه موجودات، حتی جمادات نیز میشود. در این صورت باید گفت که همه آنها | لفظ {{متن قرآن|كُلَّ شَيْءٍ}} در [[آیه شریفه]] فوقالذکر، شامل همه موجودات، حتی جمادات نیز میشود. در این صورت باید گفت که همه آنها شعور دارند و به راههای کمال خویش هدایت شدهاند. اساساً همه موجودات در حال [[تسبیح خداوند]] هستند؛ اما به زبانی که ما به آن واقف نیستیم: {{متن قرآن|وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَلَكِنْ لَا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ إِنَّهُ كَانَ حَلِيمًا غَفُورًا}}<ref>«آسمانهای هفتگانه و زمین و آنچه در آنهاست او را به پاکی میستایند و هیچ چیز نیست مگر اینکه او را به پاکی میستاید اما شما ستایش آنان را در نمییابید؛ بیگمان او بردباری آمرزنده است» سوره اسراء، آیه ۴۴.</ref>. [[تسبیح]] [[پروردگار]] توسط همه موجودات بدین معناست که اولاً، آنها هدایت شده هستند و ثانیاً، با تسبیح خود دائماً از پروردگارطلب [[هدایت]] بیشتر مینماید؛ چنان که واژه [[تسبیح]] نیز بیانگر چنین معنایی است<ref>[[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴]]، ص ۲۴۹.</ref>. | ||
[[تسبیح]] [[پروردگار]] توسط همه موجودات بدین معناست که اولاً، آنها هدایت شده هستند و ثانیاً، با تسبیح خود دائماً از پروردگارطلب [[هدایت]] بیشتر مینماید؛ چنان که واژه [[تسبیح]] نیز بیانگر چنین معنایی است | |||
== منابع == | |||
==منابع== | |||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
# [[پرونده:1379153.jpg|22px]] [[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴ (کتاب)|'''ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴''']] | # [[پرونده:1379153.jpg|22px]] [[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴ (کتاب)|'''ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴''']] | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
==پانویس== | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده:هدایت | [[رده:هدایت]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۱ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۰۳
این مدخل زیرشاخهٔ بحث هدایت تکوینی است. هدایت تکوینی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: هدایت تکوینی در قرآن - هدایت تکوینی در کلام اسلامی - هدایت تکوینی در معارف و سیره علوی - پرسش مرتبط نداردمقدمه
هدایت تکوینی هدایتی است که به امور تکوینی تعلق میگیرد؛ به این معنا که خداوند همه موجودات، اعم از جمادات، حیوانات و انسانها را، بر مبنای تدبیر و ربوبیت خود به کمال مطلوبشان هدایت مینماید: ﴿مَا مِنْ دَابَّةٍ إِلَّا هُوَ آخِذٌ بِنَاصِيَتِهَا إِنَّ رَبِّي عَلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ﴾[۱]
غرایز حیوانات و انسانها موجب میشود که آنها در مسیر تعیین شده الهی قدم بردارند: ﴿قَالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى﴾[۲]. معنای این آیه چنین است: خداوند همه موجودات را خلق کرد و سپس هر یک را به اندازه خویش و به طریق زندگی و بقایش هدایت نمود. ﴿الَّذِي خَلَقَ فَسَوَّى * وَالَّذِي قَدَّرَ فَهَدَى﴾[۳].
بنابراین، خداوند همه موجودات را آفرید و راههای زندگی او را مشخص نمود و به سوی کمال وجودیاش رهبری فرمود. لفظ ﴿كُلَّ شَيْءٍ﴾ در آیه شریفه فوقالذکر، شامل همه موجودات، حتی جمادات نیز میشود. در این صورت باید گفت که همه آنها شعور دارند و به راههای کمال خویش هدایت شدهاند. اساساً همه موجودات در حال تسبیح خداوند هستند؛ اما به زبانی که ما به آن واقف نیستیم: ﴿وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَلَكِنْ لَا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ إِنَّهُ كَانَ حَلِيمًا غَفُورًا﴾[۴]. تسبیح پروردگار توسط همه موجودات بدین معناست که اولاً، آنها هدایت شده هستند و ثانیاً، با تسبیح خود دائماً از پروردگارطلب هدایت بیشتر مینماید؛ چنان که واژه تسبیح نیز بیانگر چنین معنایی است[۵].
منابع
پانویس
- ↑ «هیچ جنبندهای نیست مگر که او بر هستیش چیرگی دارد؛ به راستی پروردگار من بر راهی راست است» سوره هود، آیه ۵۶.
- ↑ «گفت: پروردگار ما کسی است که آفرینش هر چیز را به (فراخور) او، ارزانی داشته سپس راهنمایی کرده است» سوره طه، آیه ۵۰.
- ↑ «آنکه آفرید و باندام ساخت، * و آنکه اندازه کرد و راه نمود» سوره اعلی، آیه ۲-۳.
- ↑ «آسمانهای هفتگانه و زمین و آنچه در آنهاست او را به پاکی میستایند و هیچ چیز نیست مگر اینکه او را به پاکی میستاید اما شما ستایش آنان را در نمییابید؛ بیگمان او بردباری آمرزنده است» سوره اسراء، آیه ۴۴.
- ↑ فیاضبخش و محسنی، ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴، ص ۲۴۹.