عرف در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
خط ۶: خط ۶:
}}
}}


==مقدمه==
== مقدمه ==
معروف؛ چون [[نفوس]] به آن [[آرامش]] و سکون پیدا می‌کنند، به این لفظ خوانده شده است و مقابل آن نُکر است که [[انسان‌ها]] از آن متوحش می‌شوند<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۶۵.</ref>. اصل آن به معنای سکون و [[طمأنینه]]<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۴، ص۲۸۱.</ref>.
معروف؛ چون [[نفوس]] به آن [[آرامش]] و سکون پیدا می‌کنند، به این لفظ خوانده شده است و مقابل آن نُکر است که [[انسان‌ها]] از آن متوحش می‌شوند<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۶۵.</ref>. اصل آن به معنای سکون و [[طمأنینه]]<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۴، ص۲۸۱.</ref>.


خط ۱۳: خط ۱۳:
در این [[آیه شریفه]] [[عُرف]] به معنای [[سنت‌ها]] و رویه‌های حسنه‌ای است که عقلای [[جامعه]] آن را به رسمیت می‌شناسند و در جامعه جاری و معمول است؛ بر خلاف آن، منکر [[افعال]] و اعمالی است که [[عقل]] [[اجتماعی]] آنها را رد و [[انکار]] می‌کند<ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، ج۸، ص۳۸۰.</ref>.
در این [[آیه شریفه]] [[عُرف]] به معنای [[سنت‌ها]] و رویه‌های حسنه‌ای است که عقلای [[جامعه]] آن را به رسمیت می‌شناسند و در جامعه جاری و معمول است؛ بر خلاف آن، منکر [[افعال]] و اعمالی است که [[عقل]] [[اجتماعی]] آنها را رد و [[انکار]] می‌کند<ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، ج۸، ص۳۸۰.</ref>.


عُرف [[جامعه اسلامی]] (متشرعه) خود منبع [[تعیین]] موضوع و مصداق در [[استنباط]] [[احکام شرعی]] است. از بحث‌های مهم در [[اصول فقه]]، مسئله عُرف است و به‌رغم اهمیت و تأثیر این موضوع در احکام شرعی، در اصول فقه بحث مستوفی از آن نشده است<ref>ر.ک: ابوالقاسم علیدوست، فقه و عرف.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص: ۴۱۲.</ref>
عُرف [[جامعه اسلامی]] (متشرعه) خود منبع [[تعیین]] موضوع و مصداق در [[استنباط]] [[احکام شرعی]] است. از بحث‌های مهم در [[اصول فقه]]، مسئله عُرف است و به‌رغم اهمیت و تأثیر این موضوع در احکام شرعی، در اصول فقه بحث مستوفی از آن نشده است<ref>ر. ک: ابوالقاسم علیدوست، فقه و عرف.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص: ۴۱۲.</ref>


== منابع ==
== منابع ==

نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۳۹

مقدمه

معروف؛ چون نفوس به آن آرامش و سکون پیدا می‌کنند، به این لفظ خوانده شده است و مقابل آن نُکر است که انسان‌ها از آن متوحش می‌شوند[۱]. اصل آن به معنای سکون و طمأنینه[۲].

﴿خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ الْجَاهِلِينَ[۳].

در این آیه شریفه عُرف به معنای سنت‌ها و رویه‌های حسنه‌ای است که عقلای جامعه آن را به رسمیت می‌شناسند و در جامعه جاری و معمول است؛ بر خلاف آن، منکر افعال و اعمالی است که عقل اجتماعی آنها را رد و انکار می‌کند[۴].

عُرف جامعه اسلامی (متشرعه) خود منبع تعیین موضوع و مصداق در استنباط احکام شرعی است. از بحث‌های مهم در اصول فقه، مسئله عُرف است و به‌رغم اهمیت و تأثیر این موضوع در احکام شرعی، در اصول فقه بحث مستوفی از آن نشده است[۵].[۶]

منابع

پانویس

  1. حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۶۵.
  2. ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۴، ص۲۸۱.
  3. «گذشت را در پیش گیر و به نیکی فرمان ده و از نادانان روی بگردان!» سوره اعراف، آیه ۱۹۹.
  4. سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، ج۸، ص۳۸۰.
  5. ر. ک: ابوالقاسم علیدوست، فقه و عرف.
  6. نظرزاده، عبدالله، فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم، ص: ۴۱۲.