ام القری در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

ام القری در قرآن (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۸ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۰۹

۹٬۳۷۶ بایت اضافه‌شده ، ‏۲۸ سپتامبر ۲۰۲۲

←‏منابع

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۰٬۲۸۹

ویرایش

@@ خط ۴۵: / خط ۴۵: @@
 با توجه به این تاریخچه، روشن می‌شود که مکه اصل و اساس و آغاز همه آبادی‌های روی زمین است؛ بنابراین هر گاه گفته شود {{متن قرآن|أُمَّ الْقُرَى}} پیدا است، که منظور از آن، [[شهر مکه]] می‌باشد<ref>تفسیر نمونه، ج۲۰، ص۳۵۹.</ref>.
 با استدلالی، که در مورد [[ام القری]] در [[آیه]] قبل شد؛ می‌توان به این نتیجه رسید، که منظور از ام القری در آیه ۷ [[سوره مبارکه شوری]]، نیز [[شهر]] [[مکه مکرمه]] است، که ما به خواست [[خدای سبحان]]، به جغرافیای آن، زیر عنوان [[مکه]] اشاره خواهیم نمود.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۱۱۰.</ref>
+==[[ام القری]]==
+#{{متن قرآن|وَهَذَا كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ مُبَارَكٌ مُصَدِّقُ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَلِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَى وَمَنْ حَوْلَهَا وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَهُمْ عَلَى صَلَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ}}<ref>«و این کتاب خجسته‌ای است که آن را فرو فرستاده‌ایم، آنچه را پیش از آن بوده است راست می‌شمارد و تا (مردم) «مادر شهر» (مکّه) و مردم پیرامون آن را بیم‌دهی و مؤمنان به جهان واپسین، بدان ایمان می‌آورند و بر نماز خویش، نگهداشت دارند» سوره انعام، آیه ۹۲.</ref>.
+#{{متن قرآن|وَكَذَلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ قُرْآنًا عَرَبِيًّا...}}<ref>«و بدین‌گونه ما به تو قرآنی عربی وحی کردیم تا (مردم) امّ القری و پیرامون آن را بیم دهی و (نیز) از روز گرد آمدن (همگان در رستخیز) که تردیدی در آن نیست بیم دهی» سوره شوری، آیه ۷.</ref>.
+ام القری «مرکز و [[مادر]] همه بناهای [[جهان]] است»<ref>اطلاعات قرآنی، ص۱۱۷؛ فرهنگ المنجد، ص۳۲.</ref> «در [[حجاز]] نزدیک [[بحر احمر]] ([[دریای سرخ]]) واقع است و به وسیله بندر [[جده]] به آن دریا پیوند دارد... ام القری در لغت به معنی مادر [[شهر]] و شهر بزرگ است که صفت [[مکه]] است. در نفایس الفنون آمده است: «مکه را ام القری خوانند؛ زیرا گویند اصل [[زمین]] آنجاست.»..<ref>اطلاعات قرآنی، ص۵۲۱.</ref>.
+«ام در لغت به اصل و اساسی گفته می‌شود که چیزی از آن [[تکوین]] می‌یابد... در هر سرزمینی بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین شهر آن منطقه را «ام» (مادر آن [[سرزمین]]) و یا ام القری می‌گویند، مثل [[بصره]] که آن را ام العراق و یا «[[مرو]]» که آن را «ام [[خراسان]]» می‌گفته‌اند. «ام» (مادر) هر چیز اصل آن چیز است. بدین جهت به [[پیامبر اکرم]]{{صل}} نیز «[[امی]]» گفته شده زیرا او به مکه «ام القری» منسوب بوده است و نیز گفته شده منسوب به [[عرب]] که اصل (و [[نسب]]) آنهاست، می‌باشد»<ref>دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ص۳۰۱.</ref>.
+«در لغت: ام به معنی مادر، اصل، جای و بهتر از هر چیز<ref>نثر طوبی، ج۱، ص۳۷.</ref>. امّ: از ریشه «امم»: والده و گفته‌اند اصل آن (امهه) بوده است. جمع آن برای [[انسان‌ها]]: اُمهات و برای بهائم: اُمات می‌باشد و [[ابن عباس]] گفته: {{عربی|ام الکتاب القرآن من اولی الی آخر، و نیز گفته‌اند: ام الکتاب: اصل الکتاب}}<ref>لسان العرب.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۲۶۴.</ref>
+===معانی «ام» در [[قرآن کریم]]===
+# [[مادر]] صلبی: {{متن قرآن|فَإِنْ كَانَ لَهُ إِخْوَةٌ فَلِأُمِّهِ السُّدُسُ}}<ref>«خداوند درباره (ارث) فرزندانتان به شما سفارش می‌کند که بهره پسر برابر با بهره دو دختر است و اگر (همه وارثان)، دختر و بیش از دو تن باشند تنها دو سوم آنچه بر جای نهاده، از آن ایشان است و اگر (تنها) یک دختر باشد، نصف از آن اوست. و برای هر یک از پدر و مادر شخص در گذشته اگر فرزند داشته باشد، یک ششم از آنچه بر جای نهاده، خواهد بود و اگر فرزندی نداشته باشد و پدر و مادرش ارث‌بر اویند، مادرش یک سوم خواهد برد؛ اگر برادرانی (یا خواهرانی یا برادران و خواهرانی) داشته باشد، برای مادرش یک ششم است. (این تقسیم‌ها) پس از (انجام) آن وصیّتی است که می‌کند یا (پرداختن) وامی (که دارد)؛ شما در نمی‌یابید کدام‌یک از پدرانتان و فرزندانتان برای شما سودمندترند؛ (این احکام) فریضه‌ای است از سوی خداوند بی‌گمان خداوند دانایی حکیم است» سوره نساء، آیه ۱۱.</ref><ref>نیز: نساء، ۲۳؛ مائده، ۱۷۰ و ۷۵ و ۱۱۶؛ اعراف، ۱۵۰؛ مریم، ۲۸؛ طه، ۳۸ و ۴۰ و ۹۴؛ مؤمنون، ۵۰؛ نور، ۶۱؛ قصص، ۷ و ۱۳؛ لقمان، ۱۴؛ احزاب، ۴؛ زمر، ۶؛ احقاف، ۱۵؛ نجم، ۳۲؛ عبس، ۳۵۰.</ref>
+# مادر [[دینی]] [[مؤمنان]] (که مراد داشتن [[حرمت]] است): {{متن قرآن|النَّبِيُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَأَزْوَاجُهُ أُمَّهَاتُهُمْ}}<ref>«پیامبر بر مؤمنان از خودشان سزاوارتر است و همسران او، مادران ایشانند و خویشاوندان نسبت به یکدیگر در کتاب خداوند از مؤمنان و مهاجران (به ارث) سزاوارترند مگر آنکه بخواهید به وابستگان خود، نیکی ورزید، این (حکم) در کتاب (خداوند) نگاشته است» سوره احزاب، آیه ۶.</ref>.
+#به صورت ترکیب اضافی ([[ام القری]]) به معنی [[شهر مکه]] یا اصل آن: {{متن قرآن|لِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَى وَمَنْ حَوْلَهَا}}<ref>«و این کتاب خجسته‌ای است که آن را فرو فرستاده‌ایم، آنچه را پیش از آن بوده است راست می‌شمارد و تا (مردم) «مادر شهر» (مکّه) و مردم پیرامون آن را بیم‌دهی و مؤمنان به جهان واپسین، بدان ایمان می‌آورند و بر نماز خویش، نگهداشت دارند» سوره انعام، آیه ۹۲.</ref><ref>کلمات القرآن، مخلوف؛ مجمع البیان؛ المفردات.</ref>.
+#جای جایگاه: {{متن قرآن|وَأَمَّا مَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ * فَأُمُّهُ هَاوِيَةٌ}}<ref>«و هر که ترازوهایش (در کار نیک) سبک آید،» سوره قارعة، آیه ۸-۹.</ref><ref>نثر طوبی، ج۱، ص۳۷؛ المفردات.</ref>.
+# [[لوح محفوظ]]: {{متن قرآن|وَإِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتَابِ لَدَيْنَا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ}}<ref>«و بی‌گمان آن نزد ما در اصل کتاب، فرازمندی فرزانه است» سوره زخرف، آیه ۴.</ref><ref>المفردات؛ مجمع البیان؛ کلمات القرآن.</ref>.
+#اصل، مرکز، [[مادر]] و اصل هر چیز: {{متن قرآن|مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref>«اوست که این کتاب را بر تو فرو فرستاد؛ برخی از آن، آیات «محکم» (/ استوار/ یک رویه)‌اند، که بنیاد این کتاب‌اند و برخی دیگر (آیات) «متشابه» (/ چند رویه)‌اند؛ اما آنهایی که در دل کژی دارند، از سر آشوب و تأویل جویی، از آیات متشابه آن، پیروی می‌کنند در حالی که تأویل آن را جز خداوند نمی‌داند و استواران در دانش، می‌گویند: ما بدان ایمان داریم، تمام آن از نزد پروردگار ماست و جز خردمندان، کسی در یاد نمی‌گیرد» سوره آل عمران، آیه ۷.</ref><ref>نثر طوبی، آیات روشن و واضح که اصل و اهم مطالب قرآن است.</ref><ref>نثر طوبی، ص۲۸۳.</ref>.
+«به [[جرأت]] می‌توان گفت که «ام» مشترک [[معنوی]] است و معنی جامع آن همان اصل و پایه است»<ref>قاموس قرآن، ج۱ – ۲، ص۱۱۳.</ref>.
+[[ام القری]] یکی از نام‌های [[شهر]] «[[مکه]]» است.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۲۶۶.</ref>
 == منابع ==
 {{منابع}}
 # [[پرونده:IM010435.jpg|22px]] [[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|'''دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید''']]
+# [[پرونده:IM010430.jpg|22px]] [[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|'''اماکن جغرافیایی در قرآن''']]
 {{پایان منابع}}
 == پانویس ==
 {{پانویس}}