جز
جایگزینی متن - 'همان گونه' به 'همانگونه'
جز (جایگزینی متن - 'همان گونه' به 'همانگونه') |
|||
| خط ۳۲: | خط ۳۲: | ||
[[سیدقطب]] [[معتقد]] است این آیه فقط بر وجود آب هنگام [[خلق]] [[آسمان]] و زمین و قرار داشتن عرش خدا بر آن دلالت دارد؛ امّا اینکه چگونه آبی بوده و عرش به چه نحو بر آن قرار داشته، از [[امور غیبی]] است که راهی برای [[فهم]] [[مفسّر]] به آن وجود ندارد<ref>فیظلال، ج ۴، ص ۱۸۵۷.</ref>. برخلاف نظر این گروه از [[مفسران]]، برخی درپی ارائه معنای روشنی از آیه بودهاند. در نقلی از [[کعبالاحبار]] آمده است که [[خداوند]]، یاقوت سبزی آفرید؛ آنگاه با [[هیبت]] در آن نظر کرد؛ به طوری که به آبی مضطرب تبدیل شد؛ پس باد را آفرید و آب را بر پشت باد قرار داد و عرش را نیز بر آب نهاد<ref>التفسیر الکبیر، ج ۱۷، ص ۱۸۷.</ref>. نظیر این [[روایت]] که از [[اسرائیلیات]] است، از [[ابنعباس]] نیز نقل شده است<ref>ابنکثیر، ج ۲، ص ۴۵۳؛ الدرّالمنثور، ج ۴، ص ۴۰۳.</ref>. | [[سیدقطب]] [[معتقد]] است این آیه فقط بر وجود آب هنگام [[خلق]] [[آسمان]] و زمین و قرار داشتن عرش خدا بر آن دلالت دارد؛ امّا اینکه چگونه آبی بوده و عرش به چه نحو بر آن قرار داشته، از [[امور غیبی]] است که راهی برای [[فهم]] [[مفسّر]] به آن وجود ندارد<ref>فیظلال، ج ۴، ص ۱۸۵۷.</ref>. برخلاف نظر این گروه از [[مفسران]]، برخی درپی ارائه معنای روشنی از آیه بودهاند. در نقلی از [[کعبالاحبار]] آمده است که [[خداوند]]، یاقوت سبزی آفرید؛ آنگاه با [[هیبت]] در آن نظر کرد؛ به طوری که به آبی مضطرب تبدیل شد؛ پس باد را آفرید و آب را بر پشت باد قرار داد و عرش را نیز بر آب نهاد<ref>التفسیر الکبیر، ج ۱۷، ص ۱۸۷.</ref>. نظیر این [[روایت]] که از [[اسرائیلیات]] است، از [[ابنعباس]] نیز نقل شده است<ref>ابنکثیر، ج ۲، ص ۴۵۳؛ الدرّالمنثور، ج ۴، ص ۴۰۳.</ref>. | ||
برخی مفسّران متأخّر گویا با مسلَّم گرفتن مضمون این [[روایات]]، با این [[پرسش]] مواجه شدهاند که چه فایده و حکمتی در این است که عرش خدا بر آب و آب بر روی باد باشد و پاسخ دادهاند که قرار گرفتن بنای [[عظیم]] عرش بر آب، دلالت روشنتری بر [[قدرت خدا]] دارد که چگونه آن [[جسم]] سنگین را بدون هیچ ستونی بر روی آب نگه داشته است<ref>التفسیرالکبیر، ج ۱۷، ص ۱۸۷.</ref>. ابومسلم اصفهانی در این باره گفته است: [[عرش خدا]]، یعنی بنای [[آسمانها]] و [[زمین]] که بر روی آب قرار داشت و این شگفتانگیزتر است که ساختمان عظیمی بر روی آب بنا نهاده شود<ref>مجمعالبیان، ج ۵، ص ۲۱۸؛ التفسیر الکبیر، ج ۱۷، ص ۱۸۷.</ref>؛ امّا این نظریّه با ظاهر [[آیه]] سازگار نیست؛ زیرا آیه میگوید: عرش خدا، پیش از [[آفرینش آسمان]] و زمین بر آب بود<ref> المیزان، ج ۱۰، ص ۱۵۱.</ref>. ابوبکر اَصَمّ گویا به دلیل [[نادرستی]] این نظریّهها در [[تفسیر]] دیگری از آیه چنین میگوید: | برخی مفسّران متأخّر گویا با مسلَّم گرفتن مضمون این [[روایات]]، با این [[پرسش]] مواجه شدهاند که چه فایده و حکمتی در این است که عرش خدا بر آب و آب بر روی باد باشد و پاسخ دادهاند که قرار گرفتن بنای [[عظیم]] عرش بر آب، دلالت روشنتری بر [[قدرت خدا]] دارد که چگونه آن [[جسم]] سنگین را بدون هیچ ستونی بر روی آب نگه داشته است<ref>التفسیرالکبیر، ج ۱۷، ص ۱۸۷.</ref>. ابومسلم اصفهانی در این باره گفته است: [[عرش خدا]]، یعنی بنای [[آسمانها]] و [[زمین]] که بر روی آب قرار داشت و این شگفتانگیزتر است که ساختمان عظیمی بر روی آب بنا نهاده شود<ref>مجمعالبیان، ج ۵، ص ۲۱۸؛ التفسیر الکبیر، ج ۱۷، ص ۱۸۷.</ref>؛ امّا این نظریّه با ظاهر [[آیه]] سازگار نیست؛ زیرا آیه میگوید: عرش خدا، پیش از [[آفرینش آسمان]] و زمین بر آب بود<ref> المیزان، ج ۱۰، ص ۱۵۱.</ref>. ابوبکر اَصَمّ گویا به دلیل [[نادرستی]] این نظریّهها در [[تفسیر]] دیگری از آیه چنین میگوید: همانگونه که [[آسمان]] بالای زمین قرار گرفته بود، عرش خدا نیز بالای آب قرار داشت<ref>التفسیر الکبیر، ج ۱۷، ص ۱۸۷.</ref>. اینکه مقصود از [[عرش]] و نیز ماء چه باشد، میتواند [[تفسیری]] مقبولتر یا غیر قابل قبول از آیه ارائه دهد. | ||
آنچه از [[مفسّران]] متقّدم گزارش شده، عرش را موجودی [[مادّی]] معرّفی میکند؛ امّا برخی مفسّران (به طور عمده [[عارفان]] و حکیمان) عرش و ماء را شیء غیرمادّی دانستهاند؛ به طور مثال محیالدینعربی، مراد از عرش در آیه را همه موجودات عالم و مقصود از آب را که عرش (همه ممکنات) از آن برآمده و به واسطه آن وجود یافتهاند، نَفَس رحمانی دانسته است<ref>شرح فصوص قیصری، ص ۹۹۱.</ref> که گاه از آن به "[[حیات]] [[ساریه]]" در موجودات<ref> فرهنگ جهاد، ش ۳ و ۴، ص ۱۰۸.</ref> یا "وجود منبسط" و یا "[[حقیقت محمدیه]]"<ref> تفسیر ملاصدرا، تعلیقات ملاعلی نوری، ج ۱، ص ۴۹۷.</ref> تعبیر میشود. | آنچه از [[مفسّران]] متقّدم گزارش شده، عرش را موجودی [[مادّی]] معرّفی میکند؛ امّا برخی مفسّران (به طور عمده [[عارفان]] و حکیمان) عرش و ماء را شیء غیرمادّی دانستهاند؛ به طور مثال محیالدینعربی، مراد از عرش در آیه را همه موجودات عالم و مقصود از آب را که عرش (همه ممکنات) از آن برآمده و به واسطه آن وجود یافتهاند، نَفَس رحمانی دانسته است<ref>شرح فصوص قیصری، ص ۹۹۱.</ref> که گاه از آن به "[[حیات]] [[ساریه]]" در موجودات<ref> فرهنگ جهاد، ش ۳ و ۴، ص ۱۰۸.</ref> یا "وجود منبسط" و یا "[[حقیقت محمدیه]]"<ref> تفسیر ملاصدرا، تعلیقات ملاعلی نوری، ج ۱، ص ۴۹۷.</ref> تعبیر میشود. | ||