حمس: تفاوت میان نسخه‌ها

۹ بایت حذف‌شده ،  ‏۱۷ نوامبر ۲۰۲۵
بدون خلاصۀ ویرایش
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == حُمس به کسانی گفته می‌شود که در دین پشتکاری سخت دارند و قریش، کنانه، بنی جدیله و پیرامون آنان را از آن جهت «حمس» خوانده‌اند که در دین سخت‌گیر بودند. آن...» ایجاد کرد)
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط =  
| موضوع مرتبط = حج
| عنوان مدخل  =  
| عنوان مدخل  =  
| مداخل مرتبط =  
| مداخل مرتبط =  
خط ۸: خط ۸:
== مقدمه ==
== مقدمه ==
حُمس به کسانی گفته می‌شود که در [[دین]] پشتکاری سخت دارند و [[قریش]]، [[کنانه]]، [[بنی جدیله]] و پیرامون آنان را از آن جهت «حمس» خوانده‌اند که در دین سخت‌گیر بودند. آنان خود را [[اهل]] حمس و صاحبان [[بیت]] و [[حرم]] می‌دانسته‌اند در مقابل خمسیان اهل حل یا جلیان، یعنی کسانی که در خارج از حرم [[زندگی]] می‌کردند قرار داشتند<ref>سیرة النبویه، ابن هشام، ج۱، ص۱۹۹.</ref>. [[قبیله قریش]] در دوران [[جاهلی]] و آغاز [[اسلام]] در [[عرفات]] وقوف نمی‌کردند؛ زیرا [[معتقد]] بودند اهل حرم هستند و باید بر خلاف سایر [[مردم]] در داخل حرم وقوف کنند، یعنی آنان خود را «حمس» می‌دانستند، ولی [[پیامبر اکرم]]{{صل}} که خود از قریش بودند همراه سایر مردم در عرفات وقوف می‌کردند. [[خداوند]] در [[قرآن کریم]] این ارزش‌های جاهلی را مطرود دانسته و ایشان را [[مأمور]] ساخته تا هر جا که [[مسلمانان]] وقوف می‌کنند، وقوف داشته باشند<ref>تاریخ و آثار اسلامی مکه و مدینه، اصغر قائدان، ج۱، ص۱۹۹.</ref>.
حُمس به کسانی گفته می‌شود که در [[دین]] پشتکاری سخت دارند و [[قریش]]، [[کنانه]]، [[بنی جدیله]] و پیرامون آنان را از آن جهت «حمس» خوانده‌اند که در دین سخت‌گیر بودند. آنان خود را [[اهل]] حمس و صاحبان [[بیت]] و [[حرم]] می‌دانسته‌اند در مقابل خمسیان اهل حل یا جلیان، یعنی کسانی که در خارج از حرم [[زندگی]] می‌کردند قرار داشتند<ref>سیرة النبویه، ابن هشام، ج۱، ص۱۹۹.</ref>. [[قبیله قریش]] در دوران [[جاهلی]] و آغاز [[اسلام]] در [[عرفات]] وقوف نمی‌کردند؛ زیرا [[معتقد]] بودند اهل حرم هستند و باید بر خلاف سایر [[مردم]] در داخل حرم وقوف کنند، یعنی آنان خود را «حمس» می‌دانستند، ولی [[پیامبر اکرم]]{{صل}} که خود از قریش بودند همراه سایر مردم در عرفات وقوف می‌کردند. [[خداوند]] در [[قرآن کریم]] این ارزش‌های جاهلی را مطرود دانسته و ایشان را [[مأمور]] ساخته تا هر جا که [[مسلمانان]] وقوف می‌کنند، وقوف داشته باشند<ref>تاریخ و آثار اسلامی مکه و مدینه، اصغر قائدان، ج۱، ص۱۹۹.</ref>.
امتیازات حمس [[طوایف]] قریش از آنجا که خود را [[اولاد]] [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} و اهل حرم و [[والیان]] [[کعبه]] می‌دانستند در [[مراسم حج]] برای خود نسبت به سایرین امتیازاتی قائل بودند چون:
 
#ترک وقوف و [[افاضه]]. آنان از منطقه حرم بیرون نرفته و در عرفات وقوف نمی‌کردند و حداکثر تا مسافتی مانده به [[مزدلفه]] بایست بیشتر می‌رفتند (و چون حج‌کنندگان در [[عرفه]] قرار می‌گرفتند اینان در اطراف حرم وقوف می‌کردند و شامگاهان به مزدلفه می‌رفتند).
امتیازات حمس طوایف قریش از آنجا که خود را [[اولاد]] [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} و اهل حرم و والیان [[کعبه]] می‌دانستند در [[مراسم حج]] برای خود نسبت به سایرین امتیازاتی قائل بودند چون:
#[[نزول]] از [[دیوار]]. در ایام [[منی]] از دیوار و پشت بام‌ها وارد [[خانه]] می‌شدند، نه از درب خانه.
# ترک وقوف و افاضه. آنان از منطقه حرم بیرون نرفته و در عرفات وقوف نمی‌کردند و حداکثر تا مسافتی مانده به [[مزدلفه]] بایست بیشتر می‌رفتند (و چون حج‌کنندگان در [[عرفه]] قرار می‌گرفتند اینان در اطراف حرم وقوف می‌کردند و شامگاهان به مزدلفه می‌رفتند).
#[[سکونت]] در [[خیمه]]. در ایام منی در [[حال]] [[احرام]] در خیمه‌هایی از چرم سرخ رنگ سکونت می‌کردند و داخل شدن در چادرهای پشمی و مویی را [[حرام]] می‌شمردند.
# نزول از دیوار. در ایام [[منی]] از دیوار و پشت بام‌ها وارد [[خانه]] می‌شدند، نه از درب خانه.
#[[خوراک]] خاص. آنها روغن داغ نمی‌کردند و «اقط» (شیر خشکانده) نمی‌پختند و گوشت نمی‌خوردند و از [[گیاه]] حرم [[مصرف]] نمی‌کردند (و غیر از اهل حرم می‌بایست از طعام اهل حرم بخورند بر وجه مهمانی یا از راه خریدن).
# [[سکونت]] در [[خیمه]]. در ایام منی در حال [[احرام]] در خیمه‌هایی از چرم سرخ رنگ سکونت می‌کردند و داخل شدن در چادرهای پشمی و مویی را [[حرام]] می‌شمردند.
#[[لباس]] خاص. آنها از مو و پشم شتر و گوسفند و بز و پنبه پارچه نمی‌بافتند و لباس جدید بر تن می‌کردند و [[طواف]] بایست در لباس حمس انجام شود. به این نحو هر کس (که اول بار به [[حج]] یا [[عمره]] می‌آمد) می‌بایست اولین طواف خود را در جامه‌ای انجام دهد که حمس (به عاریه یا به [[اجاره]]) گرفته باشد و اگر کسی از آن لباس نمی‌یافت و با لباس غیر حمس طواف می‌کرد بایست به [[طور]] حتم پس از طواف لباس را در مکانی نزدیک [[مکه]] به دور افکند نه خود [[حق]] استفاده [[مجدد]] از آن را داشت و نه دیگران (و این لباس‌ها «ثیاب لقی» معروف بود) و چنان چه کسی نمی‌خواست از لباس خود چشم بپوشد و آن را دور افکند می‌بایست برهنه طواف نماید.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۵۳.</ref>
# خوراک خاص. آنها روغن داغ نمی‌کردند و «اقط» (شیر خشکانده) نمی‌پختند و گوشت نمی‌خوردند و از [[گیاه]] حرم [[مصرف]] نمی‌کردند (و غیر از اهل حرم می‌بایست از طعام اهل حرم بخورند بر وجه مهمانی یا از راه خریدن).
# [[لباس]] خاص. آنها از مو و پشم شتر و گوسفند و بز و پنبه پارچه نمی‌بافتند و لباس جدید بر تن می‌کردند و [[طواف]] بایست در لباس حمس انجام شود. به این نحو هر کس (که اول بار به [[حج]] یا [[عمره]] می‌آمد) می‌بایست اولین طواف خود را در جامه‌ای انجام دهد که حمس (به عاریه یا به [[اجاره]]) گرفته باشد و اگر کسی از آن لباس نمی‌یافت و با لباس غیر حمس طواف می‌کرد بایست به طور حتم پس از طواف لباس را در مکانی نزدیک [[مکه]] به دور افکند نه خود [[حق]] استفاده مجدد از آن را داشت و نه دیگران (و این لباس‌ها «ثیاب لقی» معروف بود) و چنان چه کسی نمی‌خواست از لباس خود چشم بپوشد و آن را دور افکند می‌بایست برهنه طواف نماید<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۵۳.</ref>.


== منابع ==
== منابع ==
خط ۲۲: خط ۲۳:
== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
[[رده:حج]]
۱۳۰٬۲۶۲

ویرایش