کاربر:Ali/صفحه تمرین۱: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات | {{جعبه اطلاعات کتاب | ||
| عنوان پیشین = | | عنوان پیشین = | ||
| عنوان = المبتدا و المبعث و المغازی | | عنوان = المبتدا و المبعث و المغازی | ||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
| زبان = عربی | | زبان = عربی | ||
| زبان اصلی = | | زبان اصلی = | ||
| نویسنده = [[ | | نویسنده = [[محمد بن اسحاق مدنی]] | ||
| نویسندگان = | | نویسندگان = | ||
| تحقیق یا تدوین = | | تحقیق یا تدوین = | ||
| خط ۱۹: | خط ۱۹: | ||
| ویراستار = | | ویراستار = | ||
| ویراستاران = | | ویراستاران = | ||
| موضوع = {{فهرست جعبه افقی|[[تاریخ]] | [[ | | موضوع = {{فهرست جعبه افقی|[[تاریخ]] | [[پیامبر اکرم]] | [[سیره]]}} | ||
| مذهب = شیعه | | مذهب = شیعه | ||
| ناشر = | | ناشر = دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی | ||
| به همت = | | به همت = | ||
| وابسته به = | | وابسته به = | ||
| محل نشر = | | محل نشر = قم، ایران | ||
| سال نشر = | | سال نشر = ۱۴۱۰ ق | ||
| تعداد | | تعداد صفحات = | ||
| شابک = | | شابک = | ||
| شماره ملی = | | شماره ملی = | ||
}} | }} | ||
'''المبتدا و المبعث و المغازی''' کتابی است که با زبان عربی به بررسی [[ | '''المبتدا و المبعث و المغازی''' کتابی است که با زبان عربی به بررسی [[آغاز آفرینش]]، [[بعثت]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}}، [[زندگی]] و [[سیره]] ایشان و نیز [[جنگها]] و رویدادهای مهم [[صدر اسلام]] میپردازد. این کتاب به قلم [[محمد بن اسحاق مدنی]] نوشته شده و [[انتشارات دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی]] نشر آن را به عهده داشته است<ref name=p1>[https://noorlib.ir/book/info/2303/%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D9%82?viewType=pdf پایگاه تخصصی نور]</ref>. | ||
== دربارهٔ کتاب == | == دربارهٔ کتاب == | ||
این | کتاب المبتدأ و المبعث و [[المغازی]]، اثر [[محمد بن اسحاق بن یسار مطلبی]] (۸۱ یا ۸۵-۱۵۰ یا ۱۵۱)<ref>شیخ طوسی، ابن اسحاق را تضعیف کرده است. ر.ک: طوسی، رجال، ص۳۴۴.</ref> | ||
این کتاب که به «[[سیره ابن اسحاق]]» [[شهرت]] یافته، از نخستین آثار جامع در [[تاریخ اسلام]] و [[سیره رسول خدا]]{{صل}} است که در میانههای [[قرن دوم]] نگاشته شده است<ref>ابن حبان، الثقات، ج۷، ص۳۸۳.</ref>. [[ابن اسحاق]] گزارشهای این کتاب را در موطن اصلی خود، [[مدینه]] و از زبان اشخاص [[آگاه]] به [[سیره]] که شمار آنان بیش از صد نفر است، به گوش خود شنیده و آنها را گرد آورده و در سفرهایی که به [[مصر]]، [[کوفه]]، جزیره، [[ری]] و [[بغداد]] داشته، آنها را به شاگردان خود [[املاء]] کرده است<ref>مهدوی، اصغر، مقدمه خلاصه سیرت رسول الله، تلخیص و انشای محمد بن عبدالله بن عمر، ج۱، ص۶-۸.</ref>. | |||
کتاب سیره ابن اسحاق شامل سه قسمت بوده است؛ | |||
*قسمت اول: «کتاب المبتدأ» یا [[تاریخ]] [[عصر جاهلیت]]، که خود چهار فصل داشته است؛ فصل اول، درباره آغاز [[خلقت]] از [[آفرینش جهان]] تا دوران [[حضرت عیسی]]{{ع}}. این فصل بیش از همه با بیتوجهی [[ابن هشام]]<ref>درباره ابن هشام و کتاب او در ادامه همین نوشتار مطالبی ارائه خواهد شد.</ref> مواجه شده است و او [[اخبار]] مربوط به [[تاریخ انبیاء]] را از سیره ابن هشام حذف کرده است. فصل دوم شامل [[تاریخ یمن]] در [[عصر جاهلی]] است. درباره فصل دوم مطالبی در تاریخ [[طبری]] آمده است که اطلاعات مربوط به تاریخ یمن را تکمیل میکند. فصل سوم به [[قبائل]] [[عرب]] و آیینهای آنان اختصاص داشته است. فصل چهارم ویژه نیاکان [[بلافصل]] [[رسول خدا]]{{صل}} و دیانتهای [[مکه]] بوده است. در سیره ابن هشام از کتاب المبتدأ به جز فصل اخیر، قسمتهای دیگر نیامدهاند. | |||
*قسمت دوم، «کتاب المبعث» است که شامل [[زندگی پیامبر اسلام]]{{صل}} در مکه تا [[هجرت به مدینه]] است. | |||
*قسمت سوم «کتاب المغازی» است که مهمترین و مستندترین بخش موجود سیره است. در این قسمت گزارش مفصل [[جنگها]] تا برپایی [[سقیفه بنی ساعده]] آمده است. | |||
مطالب قسمتهای مختلف سیره ابن اسحاق از نظر اعتبار یکسان نیستند، قست اول کتاب مشحون از [[اسرائیلیات]]<ref>به مجموعه مطالبی گفته میشود که منشأ آنها برگرفته از دادهها و اعتقادات یهودیان و مسیحیان تازه مسلمان بوده است.</ref> است و اسناد مطالب آن یا مجهولاند یا از یهودیانی هستند که [[ابن اسحاق]] از آنها به {{عربی|بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ}} تعبیر کرده است. [[ابن ندیم]] او را در نوشتههایش متهم به تأثیرپذیری از [[یهود]] کرده<ref>ابن ندیم، الفهرست، ص۱۰۲.</ref> و برخی نیز به همین دلیل او را [[طعن]] کردهاند<ref>ابن حبان، ثقات، ج۷، ص۳۸۲-۳۸۳؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۱، ص۲۲۳-۲۲۴.</ref>. | |||
روش ابن اسحاق: بنای اصلی کتاب وی، بر نقل سند هنگام [[روایت]] است. استناد ابن اسحاق در نقل گزارشها بیشتر به [[استادان]] برجسته مدنیاش، چون زُهری، [[عاصم بن عمر]] و [[عبدالله بن ابی بکر]] است<ref>ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۷، ص۳۴.</ref>. افزون بر اینکه در [[روایات]] اینها، مؤلف از همه صاحبان اطلاع و از [[فرزندان]] و [[نزدیکان]] کسانی که در حوادث دوران [[رسالت]] حضور داشتهاند کسب خبر کرده است، چنان که از [[امام باقر]]{{ع}} [[حدیث]] شنیده است. | |||
ابن اسحاق کتاب خود را به [[خواهش]] [[منصور عباسی]] نوشته است<ref>ابن هشام، السیرة النبویة، مقدمه، ج۱، ص۱۴؛ بغدادی ابن عماد حنبلی، شذرات الذهب، ج۱، ص۱۹.</ref>، اما پس از تألیف کتاب، [[خلیفه]] آن را طولانی دانسته و از مؤلف خواسته تا آن را مختصر سازد. ابن اسحاق کتاب بزرگ خود را در [[خزانه]] [[خلیفه عباسی]] نهاد و نسخهای از آن را برای تلخیص به شاگردش سلمة بن فضل سپرد<ref>بغدادی، تاریخ بغداد، ج۱، ص۲۲۱.</ref>. | |||
اصل کتاب ابن اسحاق به صورتی که خود تدوین کرده بود، امروزه در دست نیست، اما روایتهای کامل و ناقصی از آن موجودند که مفصلترین آنها [[سیره ابن هشام]] است. ابن هشام از طریق [[زیاد بن عبدالله]] بکانی (م ۱۸۳) آن کتاب را روایت و [[تهذیب]] و تلخیص کرده است. روایت دیگر از سیره ابن اسحاق در [[تاریخ طبری]] است. طبری در تاریخ خود روایات ابن اسحاق درباره [[آغاز آفرینش]] و وقایع [[تاریخی]] تا [[سال ۵۴ ق]]، را نقل و از آنها استفاده کرده است<ref>ر.ک: آل داوود، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۳، مدخل «ابن اسحاق».</ref>. وی در گزارشهای خود از طریق [[محمد بن حمید]] رازی (م۲۴۸) به [[راوی]] [[بلافصل]] [[ابن اسحاق]]، یعنی سلمة بن فضل ابرش که از همتایان بکّائی است، استناد میکند. | |||
== مباحث جلدهای کتاب == | == مباحث جلدهای کتاب == | ||
| خط ۴۰: | خط ۵۶: | ||
== دربارهٔ پدیدآورنده == | == دربارهٔ پدیدآورنده == | ||
{{پدیدآورنده ساده | {{پدیدآورنده ساده | ||
| پدیدآورنده کتاب = | | پدیدآورنده کتاب = محمد بن اسحاق مدنی | ||
| فضای نام = پدیدآورنده}} | | فضای نام = پدیدآورنده}} | ||
| خط ۶۳: | خط ۷۹: | ||
[[رده:کتاب]] | [[رده:کتاب]] | ||
[[رده:کتابهای | [[رده:کتابهای محمد بن اسحاق مدنی]] | ||
[[رده:آثار | [[رده:آثار محمد بن اسحاق مدنی]] | ||
[[رده:کتابهای دارای چکیده]] | [[رده:کتابهای دارای چکیده]] | ||
[[رده:کتابهای فاقد فهرست]] | [[رده:کتابهای فاقد فهرست]] | ||
[[رده:کتابهای دارای متن دیجیتال]] | [[رده:کتابهای دارای متن دیجیتال]] | ||
[[رده:کتابهای دارای متن PDF]] | [[رده:کتابهای دارای متن PDF]] | ||
نسخهٔ ۱۲ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۳۹
| المبتدا و المبعث و المغازی | |
|---|---|
 | |
| زبان | عربی |
| نویسنده | محمد بن اسحاق مدنی |
| موضوع | |
| مذهب | شیعه |
| ناشر | انتشارات دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی |
| محل نشر | قم، ایران |
| سال نشر | ۱۴۱۰ ق، ۱۳۶۹ ش |
المبتدا و المبعث و المغازی کتابی است که با زبان عربی به بررسی آغاز آفرینش، بعثت پیامبر اسلام(ص)، زندگی و سیره ایشان و نیز جنگها و رویدادهای مهم صدر اسلام میپردازد. این کتاب به قلم محمد بن اسحاق مدنی نوشته شده و انتشارات دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی نشر آن را به عهده داشته است[۱].
دربارهٔ کتاب
کتاب المبتدأ و المبعث و المغازی، اثر محمد بن اسحاق بن یسار مطلبی (۸۱ یا ۸۵-۱۵۰ یا ۱۵۱)[۲] این کتاب که به «سیره ابن اسحاق» شهرت یافته، از نخستین آثار جامع در تاریخ اسلام و سیره رسول خدا(ص) است که در میانههای قرن دوم نگاشته شده است[۳]. ابن اسحاق گزارشهای این کتاب را در موطن اصلی خود، مدینه و از زبان اشخاص آگاه به سیره که شمار آنان بیش از صد نفر است، به گوش خود شنیده و آنها را گرد آورده و در سفرهایی که به مصر، کوفه، جزیره، ری و بغداد داشته، آنها را به شاگردان خود املاء کرده است[۴].
کتاب سیره ابن اسحاق شامل سه قسمت بوده است؛
- قسمت اول: «کتاب المبتدأ» یا تاریخ عصر جاهلیت، که خود چهار فصل داشته است؛ فصل اول، درباره آغاز خلقت از آفرینش جهان تا دوران حضرت عیسی(ع). این فصل بیش از همه با بیتوجهی ابن هشام[۵] مواجه شده است و او اخبار مربوط به تاریخ انبیاء را از سیره ابن هشام حذف کرده است. فصل دوم شامل تاریخ یمن در عصر جاهلی است. درباره فصل دوم مطالبی در تاریخ طبری آمده است که اطلاعات مربوط به تاریخ یمن را تکمیل میکند. فصل سوم به قبائل عرب و آیینهای آنان اختصاص داشته است. فصل چهارم ویژه نیاکان بلافصل رسول خدا(ص) و دیانتهای مکه بوده است. در سیره ابن هشام از کتاب المبتدأ به جز فصل اخیر، قسمتهای دیگر نیامدهاند.
- قسمت دوم، «کتاب المبعث» است که شامل زندگی پیامبر اسلام(ص) در مکه تا هجرت به مدینه است.
- قسمت سوم «کتاب المغازی» است که مهمترین و مستندترین بخش موجود سیره است. در این قسمت گزارش مفصل جنگها تا برپایی سقیفه بنی ساعده آمده است.
مطالب قسمتهای مختلف سیره ابن اسحاق از نظر اعتبار یکسان نیستند، قست اول کتاب مشحون از اسرائیلیات[۶] است و اسناد مطالب آن یا مجهولاند یا از یهودیانی هستند که ابن اسحاق از آنها به بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ تعبیر کرده است. ابن ندیم او را در نوشتههایش متهم به تأثیرپذیری از یهود کرده[۷] و برخی نیز به همین دلیل او را طعن کردهاند[۸]. روش ابن اسحاق: بنای اصلی کتاب وی، بر نقل سند هنگام روایت است. استناد ابن اسحاق در نقل گزارشها بیشتر به استادان برجسته مدنیاش، چون زُهری، عاصم بن عمر و عبدالله بن ابی بکر است[۹]. افزون بر اینکه در روایات اینها، مؤلف از همه صاحبان اطلاع و از فرزندان و نزدیکان کسانی که در حوادث دوران رسالت حضور داشتهاند کسب خبر کرده است، چنان که از امام باقر(ع) حدیث شنیده است.
ابن اسحاق کتاب خود را به خواهش منصور عباسی نوشته است[۱۰]، اما پس از تألیف کتاب، خلیفه آن را طولانی دانسته و از مؤلف خواسته تا آن را مختصر سازد. ابن اسحاق کتاب بزرگ خود را در خزانه خلیفه عباسی نهاد و نسخهای از آن را برای تلخیص به شاگردش سلمة بن فضل سپرد[۱۱].
اصل کتاب ابن اسحاق به صورتی که خود تدوین کرده بود، امروزه در دست نیست، اما روایتهای کامل و ناقصی از آن موجودند که مفصلترین آنها سیره ابن هشام است. ابن هشام از طریق زیاد بن عبدالله بکانی (م ۱۸۳) آن کتاب را روایت و تهذیب و تلخیص کرده است. روایت دیگر از سیره ابن اسحاق در تاریخ طبری است. طبری در تاریخ خود روایات ابن اسحاق درباره آغاز آفرینش و وقایع تاریخی تا سال ۵۴ ق، را نقل و از آنها استفاده کرده است[۱۲]. وی در گزارشهای خود از طریق محمد بن حمید رازی (م۲۴۸) به راوی بلافصل ابن اسحاق، یعنی سلمة بن فضل ابرش که از همتایان بکّائی است، استناد میکند.
مباحث جلدهای کتاب
در این مورد اطلاعاتی در دست نیست.
دربارهٔ پدیدآورنده
دریافت متن
پانویس
- ↑ پایگاه تخصصی نور
- ↑ شیخ طوسی، ابن اسحاق را تضعیف کرده است. ر.ک: طوسی، رجال، ص۳۴۴.
- ↑ ابن حبان، الثقات، ج۷، ص۳۸۳.
- ↑ مهدوی، اصغر، مقدمه خلاصه سیرت رسول الله، تلخیص و انشای محمد بن عبدالله بن عمر، ج۱، ص۶-۸.
- ↑ درباره ابن هشام و کتاب او در ادامه همین نوشتار مطالبی ارائه خواهد شد.
- ↑ به مجموعه مطالبی گفته میشود که منشأ آنها برگرفته از دادهها و اعتقادات یهودیان و مسیحیان تازه مسلمان بوده است.
- ↑ ابن ندیم، الفهرست، ص۱۰۲.
- ↑ ابن حبان، ثقات، ج۷، ص۳۸۲-۳۸۳؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۱، ص۲۲۳-۲۲۴.
- ↑ ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۷، ص۳۴.
- ↑ ابن هشام، السیرة النبویة، مقدمه، ج۱، ص۱۴؛ بغدادی ابن عماد حنبلی، شذرات الذهب، ج۱، ص۱۹.
- ↑ بغدادی، تاریخ بغداد، ج۱، ص۲۲۱.
- ↑ ر.ک: آل داوود، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۳، مدخل «ابن اسحاق».