←چیستی هدایت
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
*البته باید توجه داشت واژۀ هدایت ذاتاً دارای بار معنایی مثبت است، هر چند با قرینه در مصادیق منفی نیز به كار می رود، مانند: «فَاهْدُوهُمْ إِلَی صِرَاطِ الْجَحِیمِ»<ref>سورۀ صافات، آیۀ 23</ref>. <ref>[[محمد محمدی ری شهری|محمدی ری شهری، محمد]]، [[گونهشناسی هدایت الهی در قرآن و حدیث (مقاله)|گونهشناسی هدایت الهی در قرآن و حدیث]]، [[فصلنامه علمی پژوهشی علوم حدیث، ش ش 64، ص 3ـ 22]]</ref>. | *البته باید توجه داشت واژۀ هدایت ذاتاً دارای بار معنایی مثبت است، هر چند با قرینه در مصادیق منفی نیز به كار می رود، مانند: «فَاهْدُوهُمْ إِلَی صِرَاطِ الْجَحِیمِ»<ref>سورۀ صافات، آیۀ 23</ref>. <ref>[[محمد محمدی ری شهری|محمدی ری شهری، محمد]]، [[گونهشناسی هدایت الهی در قرآن و حدیث (مقاله)|گونهشناسی هدایت الهی در قرآن و حدیث]]، [[فصلنامه علمی پژوهشی علوم حدیث، ش ش 64، ص 3ـ 22]]</ref>. | ||
*یکی از نامهای خداوند الهادی است:"او کسی است که بینائی میدهد بندگانش را و شناخت میدهد راه معرفت و بینائی را به آنها تا این که اقرار به ربوبیت کند.و همچنین هدایت میکند هر مخلوقی را به آن چه از معرفت برای اوست"<ref>{{عربی|اندازه=120%|" مِن أَسمَاءِ اللهِ تَعالی سُبحَانَهُ: الهَادی؛ قَالَ اِبن الأَثیر: هُوَ الَّذی بَصَّرَ عِبادَه وعرَّفَهم طَریقَ معرفته حتی أَقرُّوا برُبُوبیَّته، وهَدی کُلِ مَخلوقٍ إِلی ما لا بُدَّ له منهإ"}}؛ لسان العرب، ج۱۵، ص:۳۵۳، واژه هدی.</ref>. هدایت به معنای ارشاد و راهنمایی<ref>ابن فارس، مقاییس اللغه، جلد ۶، ص۴۲، «هدی»</ref>، بیان راه رشد و کمال و بسترسازی برای رسیدن به قله کمال مطلوب است<ref>مصطفوی، التحقیق، جلد ۱۱، ص ۲۴۷، «هدی»</ref> <ref>[[سید صدرالدین صفوی|صفوی، سید صدرالدین]]، [[هدایت در قرآن (مقاله)|هدایت در قرآن]].</ref>. | *یکی از نامهای خداوند الهادی است:"او کسی است که بینائی میدهد بندگانش را و شناخت میدهد راه معرفت و بینائی را به آنها تا این که اقرار به ربوبیت کند.و همچنین هدایت میکند هر مخلوقی را به آن چه از معرفت برای اوست"<ref>{{عربی|اندازه=120%|" مِن أَسمَاءِ اللهِ تَعالی سُبحَانَهُ: الهَادی؛ قَالَ اِبن الأَثیر: هُوَ الَّذی بَصَّرَ عِبادَه وعرَّفَهم طَریقَ معرفته حتی أَقرُّوا برُبُوبیَّته، وهَدی کُلِ مَخلوقٍ إِلی ما لا بُدَّ له منهإ"}}؛ لسان العرب، ج۱۵، ص:۳۵۳، واژه هدی.</ref>. هدایت به معنای ارشاد و راهنمایی<ref>ابن فارس، مقاییس اللغه، جلد ۶، ص۴۲، «هدی»</ref>، بیان راه رشد و کمال و بسترسازی برای رسیدن به قله کمال مطلوب است<ref>مصطفوی، التحقیق، جلد ۱۱، ص ۲۴۷، «هدی»</ref> <ref>[[سید صدرالدین صفوی|صفوی، سید صدرالدین]]، [[هدایت در قرآن (مقاله)|هدایت در قرآن]].</ref>. | ||
==کاربردهای هدایت در قرآن و حدیث== | |||
*آیاتی كه موضوع «هدایت» در آنها مطرح شده را می توان به سه دسته تقسیم كرد: | |||
#آیاتی كه تصریح می كنند همۀ موجودات از هدایت الهی برخوردارند. | |||
#آیاتی كه همه موجودات مختار و مكلّف را، مانند جنّ و انس، مشمول هدایت الهی می دانند. | |||
#آیاتی كه تأكید دارند شماری از موجودات مختار، از راهنمایی های ویژۀ خداوند سبحان برخوردار می شوند.<ref>[[محمد محمدی ری شهری|محمدی ری شهری، محمد]]، [[گونهشناسی هدایت الهی در قرآن و حدیث (مقاله)|گونهشناسی هدایت الهی در قرآن و حدیث]]، [[فصلنامه علمی پژوهشی علوم حدیث، ش ش 64، ص 3ـ 22]]</ref>. | |||
===هدایت عمومی همه آفریده ها=== | |||
*از نگاه قرآن، انواع پدیده ها، به تناسب ویژگی های خاصّ خود، از هدایت الهی بهره مند می شوند: «رَبُّنَا الَّذِی أَعْطَی كُلَّ شَیءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَی؛ پروردگار ما كسی است كه به هر موجودی آفرینش (خاص) او را داده، سپس هدایت كرده است.»<ref>سورۀ طه، آیۀ 50</ref>. انواع پدیده ها دارای دو خصوصیت اند كه نشانه توحید است: اوّل، در نظام آفرینش، هر چیزی خلقت و اندازه خاصّ خود را منطبق با نیازها و متناسب با حكمت آفرینش آن دارد. دوم، انواع موجودات، اعم از جاندار و بی جان، برای رسیدن به فلسفه خلقت خود از هدایت الهی برخوردارند.<ref>[[محمد محمدی ری شهری|محمدی ری شهری، محمد]]، [[گونهشناسی هدایت الهی در قرآن و حدیث (مقاله)|گونهشناسی هدایت الهی در قرآن و حدیث]]، [[فصلنامه علمی پژوهشی علوم حدیث، ش ش 64، ص 3ـ 22]]</ref>. | |||
===هدایت همگانی افراد مکلف=== | |||
==مراتب هدایت== | ==مراتب هدایت== | ||