پرش به محتوا

مودت در لغت: تفاوت میان نسخه‌ها

۴۱ بایت حذف‌شده ،  ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۴
 
خط ۸: خط ۸:
'''مودت''' ضد عداوت در لغت به معنای [[دوست داشتن]] چیزی، همراه با آرزوی تحقّق آن است. مودت، محبت شدیدی است که ابراز می‌شود و به [[اطاعت]] و الگوبرداری از محبوب منجر می‌شود.
'''مودت''' ضد عداوت در لغت به معنای [[دوست داشتن]] چیزی، همراه با آرزوی تحقّق آن است. مودت، محبت شدیدی است که ابراز می‌شود و به [[اطاعت]] و الگوبرداری از محبوب منجر می‌شود.


== معناشناسی مودت ==
== مقدمه ==
"مودت" از ماده "ودّ" (به ضمّ و فتح واو) به معنای [[دوست داشتن]] چیزی، همراه با تمنّی (آرزوی) تحقّق آن است<ref>ر.ک: مفردات راغب، ص۸۶۰. {{عربی|ودد: محبة الشئ و تمنی کونه و یستعمل فی کل واحد من المعنیین علی ان المتمنی یتضمن معنی الودة، لأن المتمنی هو تشهی حصول ما توده}}؛ تفسیر أبوالسعود، ج۱، ص۱۶۹.</ref>. [[مودّت]]، ضد [[عداوت]]، از [[یاران]] [[عقل]] و از جمله ارزش‌هاست: {{متن حدیث|الْمَوَدَّةُ وَ ضِدَّهَا الْعَدَاوَةَ}}<ref>المحاسن، ج۱، ص۱۹۷. {{متن حدیث|عَنْ سَمَاعَةَ بْنِ مِهْرَانَ قَالَ: كُنْتُ عِنْدَ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} وَ عِنْدَهُ عِدَّةٌ مِنْ مَوَالِيهِ فَجَرَى ذِكْرُ الْعَقْلِ وَ الْجَهْلِ... وَ الْمَوَدَّةُ وَ ضِدَّهَا الْعَدَاوَةَ}}.</ref>.<ref>[[مهدی مقامی|مقامی، مهدی]]، [[ولایت و امامت در قرآن (کتاب)|ولایت و امامت در قرآن]]، ص۱۰۲؛ [[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۵ ص ۵۵۵.</ref>
"مودت" از ماده "ودّ" (به ضمّ و فتح واو) به معنای [[دوست داشتن]] چیزی، همراه با تمنّی (آرزوی) تحقّق آن است<ref>ر.ک: مفردات راغب، ص۸۶۰. {{عربی|ودد: محبة الشئ و تمنی کونه و یستعمل فی کل واحد من المعنیین علی ان المتمنی یتضمن معنی الودة، لأن المتمنی هو تشهی حصول ما توده}}؛ تفسیر أبوالسعود، ج۱، ص۱۶۹.</ref>. [[مودّت]]، ضد [[عداوت]]، از [[یاران]] [[عقل]] و از جمله ارزش‌هاست: {{متن حدیث|الْمَوَدَّةُ وَ ضِدَّهَا الْعَدَاوَةَ}}<ref>المحاسن، ج۱، ص۱۹۷. {{متن حدیث|عَنْ سَمَاعَةَ بْنِ مِهْرَانَ قَالَ: كُنْتُ عِنْدَ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} وَ عِنْدَهُ عِدَّةٌ مِنْ مَوَالِيهِ فَجَرَى ذِكْرُ الْعَقْلِ وَ الْجَهْلِ... وَ الْمَوَدَّةُ وَ ضِدَّهَا الْعَدَاوَةَ}}.</ref>.<ref>[[مهدی مقامی|مقامی، مهدی]]، [[ولایت و امامت در قرآن (کتاب)|ولایت و امامت در قرآن]]، ص۱۰۲؛ [[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵]]، ص ۵۵۵.</ref>


=== تفاوت [[مودت]] با [[محبت]] ===
=== تفاوت [[مودت]] با [[محبت]] ===
مودت، محبت شدیدی است که ابراز می‌شود و به [[اطاعت]] و الگوبرداری از [[محبوب]] منجر می‌شود؛ مثلاً درباره محبت زوجین به یکدیگر، [[خداوند]] از واژه مودّت استفاده می‌کنند و می‌فرماید:
مودت، محبت شدیدی است که ابراز می‌شود و به [[اطاعت]] و الگوبرداری از محبوب منجر می‌شود؛ مثلاً درباره محبت زوجین به یکدیگر، [[خداوند]] از واژه مودّت استفاده می‌کنند و می‌فرماید: {{متن قرآن|وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ}}<ref>«و از نشانه‌های او این است که از خودتان همسرانی برایتان آفرید تا کنار آنان آرامش یابید و میان شما دلبستگی پایدار و مهر پدید آورد؛ بی‌گمان در این، نشانه‌هایی است برای گروهی که می‌اندیشند» سوره روم، آیه ۲۱.</ref>.
{{متن قرآن|وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ}}<ref>«و از نشانه‌های او این است که از خودتان همسرانی برایتان آفرید تا کنار آنان آرامش یابید و میان شما دلبستگی پایدار و مهر پدید آورد؛ بی‌گمان در این، نشانه‌هایی است برای گروهی که می‌اندیشند» سوره روم، آیه ۲۱.</ref>.


آغاز مودت از [[قلب]] [[انسان]] است، ولی به قلب انسان منحصر نشده و دارای آثاری در [[رفتار]] و عملکرد انسان است، به گونه‌ای که اگر نشانه‌های آن در اعضا و جوارح یا [[رفتار انسان]] دیده نشود، از آن به [[مودّت]] یاد نمی‌شود.
آغاز مودت از [[قلب]] [[انسان]] است، ولی به قلب انسان منحصر نشده و دارای آثاری در [[رفتار]] و عملکرد انسان است، به گونه‌ای که اگر نشانه‌های آن در اعضا و جوارح یا [[رفتار انسان]] دیده نشود، از آن به [[مودّت]] یاد نمی‌شود.


در واژه‌هایی مثل مودّت و محبت که در آنها معنای [[گرایش]] و [[تقرّب]] به چیزی وجود دارد، در معنای ملازمی آنها نوعی [[تمایل]] به هم‌گونی و مأنوس شدن دائمی با [[محبوب]] دیده می‌شود؛ به گونه‌ای که [[محب]] تمایل به [[قرب]] به محبوب دارد. خداوند درباره محبت [[بنی‌اسرائیل]] به [[گوساله سامری]] می‌فرماید: {{متن قرآن|وَأُشْرِبُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ}}<ref>«و به سبب کفری که داشتند، (مهر) گوساله در دلشان جایگیر شد» سوره بقره، آیه ۹۳.</ref>.
در واژه‌هایی مثل مودّت و محبت که در آنها معنای [[گرایش]] و [[تقرّب]] به چیزی وجود دارد، در معنای ملازمی آنها نوعی [[تمایل]] به هم‌گونی و مأنوس شدن دائمی با محبوب دیده می‌شود؛ به گونه‌ای که محب تمایل به [[قرب]] به محبوب دارد. خداوند درباره محبت [[بنی‌اسرائیل]] به گوساله سامری می‌فرماید: {{متن قرآن|وَأُشْرِبُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ}}<ref>«و به سبب کفری که داشتند، (مهر) گوساله در دلشان جایگیر شد» سوره بقره، آیه ۹۳.</ref>.


تفاوت محبت و مودّت را می‌توان چند چیز دانست:
تفاوت محبت و مودّت را می‌توان چند چیز دانست:
خط ۲۵: خط ۲۴:
# محبت تشکیلاتی نیست، ولی مودّت تشکیلاتی است.
# محبت تشکیلاتی نیست، ولی مودّت تشکیلاتی است.
# محبت رو به کاهش و مودّت رو به افزایش است.
# محبت رو به کاهش و مودّت رو به افزایش است.
# محبت [[عامل وحدت]] نیست، ولی مودّت عامل وحدت است.
# محبت عامل وحدت نیست، ولی مودّت عامل وحدت است.
# محبت بدون عمل هم می‌شود، ولی مودّت همراه با عمل و [[تبعیت]] است.
# محبت بدون عمل هم می‌شود، ولی مودّت همراه با عمل و [[تبعیت]] است.
# محبت در [[غریزه]]، ولی مودّت ریشه در [[وظیفه]] دارد<ref>[[مهدی مقامی|مقامی، مهدی]]، [[ولایت و امامت در قرآن (کتاب)|ولایت و امامت در قرآن]]، ص۱۰۲-۱۰۳؛ [[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۵ ص ۵۵۵.</ref>.
# محبت در غریزه، ولی مودّت ریشه در [[وظیفه]] دارد<ref>[[مهدی مقامی|مقامی، مهدی]]، [[ولایت و امامت در قرآن (کتاب)|ولایت و امامت در قرآن]]، ص۱۰۲-۱۰۳؛ [[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵]]، ص ۵۵۵.</ref>.


== منابع ==
== منابع ==
۱۲۹٬۵۶۲

ویرایش