حسن بن سعید اهوازی: تفاوت میان نسخه‌ها

افزودن پیوند
از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
نمایش تاریخچه به صورت تعاملی
دیداریویکی‌متن
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲: خط ۲:


== آشنایی اجمالی ==
== آشنایی اجمالی ==
[[ابو محمد حسن بن سعید بن حماد کوفی اهوازی]] از [[راویان]] و مؤلفان مشهور [[شیعه]] و [[برادر]] [[حسین بن سعید اهوازی]] است. [[خاندان]] وی از [[موالی]] [[امام سجاد]] {{ع}} به شمار می‌‌روند. او [[صحابی امام رضا]] و [[امام جواد]] {{ع}} بود<ref>رجال الطوسی، ص ۳۷۱ و ۳۹۹.</ref> و از [[امام کاظم]] تا امام جواد {{ع}} را [[درک]]، و از ایشان [[روایت]] کرده است. همچنین از [[زرعة بن محمد حضرمی]]، [[فضالة بن ایوب]] و [[حسین بن علوان]] روایت کرده و کسانی چون برادرش حسین بن سعید اهوازی، [[احمد بن محمد بن عیسی]] و [[علی بن مهزیار]] از او روایت دارند.<ref>معجم رجال الحدیث، ج4، ص ۳۴۳.</ref>
[[ابو محمد حسن بن سعید بن حماد کوفی اهوازی]] از راویان و مؤلفان مشهور [[شیعه]] و [[برادر]] [[حسین بن سعید اهوازی]] است. [[خاندان]] وی از [[موالی]] [[امام سجاد]] {{ع}} به شمار می‌‌روند. او [[صحابی امام رضا]] و [[امام جواد]] {{ع}} بود<ref>رجال الطوسی، ص ۳۷۱ و ۳۹۹؛ حیاة الامام محمد الجواد{{ع}}، ص۳۹- ۱۴۱.</ref> و از [[امام کاظم]] تا امام جواد {{ع}} را [[درک]]، و از ایشان [[روایت]] کرده است. همچنین از [[زرعة بن محمد حضرمی]]، [[فضالة بن ایوب]] و [[حسین بن علوان]] روایت کرده و کسانی چون برادرش حسین بن سعید اهوازی، [[احمد بن محمد بن عیسی]] و [[علی بن مهزیار]] از او روایت دارند<ref>معجم رجال الحدیث، ج4، ص ۳۴۳.</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱]]، ص۲۴۹.</ref>


[[علامه]] می‌‌نویسد: حسن بن سعید کسی بود که علی بن مهزیار و [[اسحاق بن ابراهیم حصینی]] و پس از آن [[اسحاق بن علی بن ایان]] و [[عبدالله بن محمد حصینی]] را [[خدمت]] امام رضا {{ع}} برده و واسطه آشنایی آنها با [[امام]] شد تا در خدمت امام باشند.<ref>خلاصة الاقوال، ص ۹۹.</ref> حسن بن سعید فقیهی [[موثق]] بود<ref>الفهرست (الندیم)، ص ۲۷۷؛ اختیار معرفة الرجال، ص ۵۰۸.</ref> و به همراه برادرش حسین سی کتاب تألیف کرد که عبارت‌اند از: الدعاء، الملاحم، المروه، الرد علی الغلات، المناقب، المثالب، الزهد، التقیه، حقوق المؤمنین و فضلهم، تفسیر القرآن و کتاب‌های [[فقهی]] همچون الوضوء، الصلاة، الزکاة، الصوم، الحج، النکاح، الطلاق، العتق و التدبیر و المکاتبة، الایمان و النذور، التجارات و الاجارات، الخمس، الشهادات، الصید و الذبائح، المکاسب، الاشربه، الزیارات، الوصایا [[الفرائض]] و الحدود و الدیات. این تألیفات به طُرُق مختلف روایت شده‌اند.<ref>رجال النجاشی، ج1، ص ۱۷۲ ـ ۱۷۵.</ref> آثار حسن را تا پنجاه عدد هم نوشته‌اند.<ref>رجال ابن داود، ص ۱۰۸.</ref>.<ref> [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]]، ج۱ ص۲۴۹.</ref>
هردو برادر در حرکت [[سیاسی]] و علمی امام رضا{{ع}} و امام جواد{{ع}} و نیز در عرصه تصنیف و تألیف شرکت داشتند و نقش قابل توجهی در [[هدایت]] برخی افراد ایفا کردند.


==حسن بن سعید اهوازی‌==
[[اسحاق بن ابراهیم حضینی]] و پس از او [[علی بن الریان]] به واسطه حسن بن سعید اهوازی به حضور امام رضا{{ع}} رسیدند و همو وسیله آشنایی آنان با مدرسه [[اهل بیت]]{{عم}} بود. از وی [[حدیث]] شنیدند و هم به نام‌ او شناخته شدند.
حسن، [[برادر]] حسین بن سعید و از [[اصحاب امام رضا]]{{ع}} و امام جواد{{ع}} بود<ref>حیاة الامام محمد الجواد{{ع}}، ص۳۹- ۱۴۱.</ref>. هردو برادر در [[حرکت]] [[سیاسی]] و علمی امام رضا{{ع}} و امام جواد{{ع}} و نیز در عرصه تصنیف و تألیف شرکت داشتند و نقش قابل توجهی در [[هدایت]] برخی افراد ایفا کردند.
[[اسحاق بن ابراهیم حضینی]]، و پس از او [[علی بن الریان]] به واسطه [[حسن بن سعید اهوازی]] به [[حضور امام]] [[رضا]]{{ع}} رسیدند و همو وسیله آشنایی آنان با مدرسه [[اهل بیت]]{{عم}} بود. از وی [[حدیث]] شنیدند و هم به نام‌ او شناخته شدند.


حسن بن سعید همچنین [[عبدالله بن محمد حضینی]] و دیگران را با مدرسه اهل بیت{{عم}} آشنا کرد که بعدها منشأ خدمات شدند و کتاب‌های زیادی تألیف و تصنیف کردند. گفته می‌شود که حسن بن سعید پنجاه کتاب تصنیف کرد<ref>رجال کشی (چاپ مشهد)، ص۵۵۲.</ref>.
حسن بن سعید همچنین [[عبدالله بن محمد حضینی]] و دیگران را با مدرسه اهل بیت{{عم}} آشنا کرد که بعدها منشأ خدمات شدند و کتاب‌های زیادی تألیف و تصنیف کردند. گفته می‌شود که حسن بن سعید پنجاه کتاب تصنیف کرد<ref>رجال کشی (چاپ مشهد)، ص۵۵۲.</ref>.


[[شیخ الطائفه]]، [[محمد بن حسن طوسی]] هنگامی که به [[حسین بن سعید اهوازی]] می‌رسد درباره‌اش می‌گوید: او «ثقه» است و از امام‌ رضا، [[ابو جعفر ثانی]] و ابو الحسن ثالث{{ع}} حدیث روایت کرده است. او از [[مردم کوفه]] بود و همراه برادرش حسن به [[اهواز]] کوچ کرد، سپس به [[قم]] رفت. در آنجا بر حسن‌ بن [[ابان]] وارد شد و در همان سامان درگذشت.
[[شیخ الطائفه]]، [[محمد بن حسن طوسی]] هنگامی که به [[حسین بن سعید اهوازی]] می‌رسد درباره‌اش می‌گوید: او «ثقه» است و از امام‌ رضا، [[ابو جعفر ثانی]] و ابو الحسن ثالث{{ع}} حدیث روایت کرده است. او از [[مردم کوفه]] بود و همراه برادرش حسن به [[اهواز]] کوچ کرد، سپس به [[قم]] رفت. در آنجا بر حسن‌ بن [[ابان]] وارد شد و در همان سامان درگذشت<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۱ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۱]]، ص ۲۶۵.</ref>.


علامه حلی می‌‌نویسد: حسن بن سعید کسی بود که علی بن مهزیار و [[اسحاق بن ابراهیم حصینی]] و پس از آن [[اسحاق بن علی بن ایان]] و [[عبدالله بن محمد حصینی]] را خدمت امام رضا {{ع}} برده و واسطه آشنایی آنها با [[امام]] شد تا در خدمت امام باشند<ref>خلاصة الاقوال، ص ۹۹.</ref>. حسن بن سعید فقیهی موثق بود<ref>الفهرست (الندیم)، ص ۲۷۷؛ اختیار معرفة الرجال، ص ۵۰۸.</ref> و به همراه برادرش حسین سی کتاب تألیف کرد که عبارت‌اند از: الدعاء، الملاحم، المروه، الرد علی الغلات، المناقب، المثالب، الزهد، التقیه، حقوق المؤمنین و فضلهم، تفسیر القرآن و کتاب‌های [[فقهی]] همچون الوضوء، الصلاة، الزکاة، الصوم، الحج، النکاح، الطلاق، العتق و التدبیر و المکاتبة، الایمان و النذور، التجارات و الاجارات، الخمس، الشهادات، الصید و الذبائح، المکاسب، الاشربه، الزیارات، الوصایا [[الفرائض]] و الحدود و الدیات. این تألیفات به طُرُق مختلف روایت شده‌اند.<ref>رجال النجاشی، ج1، ص ۱۷۲ ـ ۱۷۵.</ref> آثار حسن را تا پنجاه عدد هم نوشته‌اند.<ref>رجال ابن داود، ص ۱۰۸.</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱]]، ص۲۴۹.</ref>
== تالیفات ==
[[حسین بن سعید اهوازی]] سی کتاب به شرح زیر نوشت:
[[حسین بن سعید اهوازی]] سی کتاب به شرح زیر نوشت:
#کتاب الوضوء؛
# کتاب الوضوء؛
#کتاب الصلاة؛
# کتاب الصلاة؛
#کتاب الصوم؛
# کتاب الصوم؛
#کتاب الزکاة؛
# کتاب الزکاة؛
#کتاب الحج؛
# کتاب الحج؛
#کتاب النکاح و الطلاق؛
# کتاب النکاح و الطلاق؛
#کتاب الوصایا؛
# کتاب الوصایا؛
# کتاب الفرائض؛
# کتاب الفرائض؛
#کتاب التجارات؛
# کتاب التجارات؛
#کتاب الإجارات؛
# کتاب الإجارات؛
#کتاب الشهادات؛
# کتاب الشهادات؛
#کتاب المناقب؛
# کتاب المناقب؛
#کتاب الأیمان و النذور و الکفارات؛
# کتاب الأیمان و النذور و الکفارات؛
#کتاب البشارات؛
# کتاب البشارات؛
#کتاب الحدود و الدیات؛
# کتاب الحدود و الدیات؛
# کتاب الزهد؛
# کتاب الزهد؛
#کتاب الأشربة؛
# کتاب الأشربة؛
#کتاب المکاسب؛
# کتاب المکاسب؛
#کتاب التقیة؛
# کتاب التقیة؛
#کتاب الخمس؛
# کتاب الخمس؛
#کتاب المروة و التجمل؛
# کتاب المروة و التجمل؛
#کتاب الصید و الذباحة؛
# کتاب الصید و الذباحة؛
#کتاب المثالب؛
# کتاب المثالب؛
#کتاب التفسیر؛
# کتاب التفسیر؛
#کتاب المؤمن؛
# کتاب المؤمن؛
#کتاب الملاحم؛
# کتاب الملاحم؛
#کتاب المزار؛
# کتاب المزار؛
#کتاب الرد علی الغالیة؛
# کتاب الرد علی الغالیة؛
#کتاب الدعاء؛
# کتاب الدعاء؛
#کتاب العتق و التدبیر<ref>شیخ طوسی، الفهرست، ص۵۸.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۱ (کتاب)|پیشوایان هدایت]]، ج۱۱، ص ۲۶۵.</ref>
# کتاب العتق و التدبیر<ref>شیخ طوسی، الفهرست، ص۵۸.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۱ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۱]]، ص ۲۶۵.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==

نسخهٔ ‏۵ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۷

این مدخل زیرشاخهٔ بحث اصحاب امام رضا است. حسن بن سعید اهوازی از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود: حسن بن سعید اهوازی در معارف و سیره رضوی - حسن بن سعید اهوازی در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط ندارد

آشنایی اجمالی

ابو محمد حسن بن سعید بن حماد کوفی اهوازی از راویان و مؤلفان مشهور شیعه و برادر حسین بن سعید اهوازی است. خاندان وی از موالی امام سجاد (ع) به شمار می‌‌روند. او صحابی امام رضا و امام جواد (ع) بود[۱] و از امام کاظم تا امام جواد (ع) را درک، و از ایشان روایت کرده است. همچنین از زرعة بن محمد حضرمی، فضالة بن ایوب و حسین بن علوان روایت کرده و کسانی چون برادرش حسین بن سعید اهوازی، احمد بن محمد بن عیسی و علی بن مهزیار از او روایت دارند[۲].[۳]

هردو برادر در حرکت سیاسی و علمی امام رضا(ع) و امام جواد(ع) و نیز در عرصه تصنیف و تألیف شرکت داشتند و نقش قابل توجهی در هدایت برخی افراد ایفا کردند.

اسحاق بن ابراهیم حضینی و پس از او علی بن الریان به واسطه حسن بن سعید اهوازی به حضور امام رضا(ع) رسیدند و همو وسیله آشنایی آنان با مدرسه اهل بیت(ع) بود. از وی حدیث شنیدند و هم به نام‌ او شناخته شدند.

حسن بن سعید همچنین عبدالله بن محمد حضینی و دیگران را با مدرسه اهل بیت(ع) آشنا کرد که بعدها منشأ خدمات شدند و کتاب‌های زیادی تألیف و تصنیف کردند. گفته می‌شود که حسن بن سعید پنجاه کتاب تصنیف کرد[۴].

شیخ الطائفه، محمد بن حسن طوسی هنگامی که به حسین بن سعید اهوازی می‌رسد درباره‌اش می‌گوید: او «ثقه» است و از امام‌ رضا، ابو جعفر ثانی و ابو الحسن ثالث(ع) حدیث روایت کرده است. او از مردم کوفه بود و همراه برادرش حسن به اهواز کوچ کرد، سپس به قم رفت. در آنجا بر حسن‌ بن ابان وارد شد و در همان سامان درگذشت[۵].

علامه حلی می‌‌نویسد: حسن بن سعید کسی بود که علی بن مهزیار و اسحاق بن ابراهیم حصینی و پس از آن اسحاق بن علی بن ایان و عبدالله بن محمد حصینی را خدمت امام رضا (ع) برده و واسطه آشنایی آنها با امام شد تا در خدمت امام باشند[۶]. حسن بن سعید فقیهی موثق بود[۷] و به همراه برادرش حسین سی کتاب تألیف کرد که عبارت‌اند از: الدعاء، الملاحم، المروه، الرد علی الغلات، المناقب، المثالب، الزهد، التقیه، حقوق المؤمنین و فضلهم، تفسیر القرآن و کتاب‌های فقهی همچون الوضوء، الصلاة، الزکاة، الصوم، الحج، النکاح، الطلاق، العتق و التدبیر و المکاتبة، الایمان و النذور، التجارات و الاجارات، الخمس، الشهادات، الصید و الذبائح، المکاسب، الاشربه، الزیارات، الوصایا الفرائض و الحدود و الدیات. این تألیفات به طُرُق مختلف روایت شده‌اند.[۸] آثار حسن را تا پنجاه عدد هم نوشته‌اند.[۹].[۱۰]

تالیفات

حسین بن سعید اهوازی سی کتاب به شرح زیر نوشت:

  1. کتاب الوضوء؛
  2. کتاب الصلاة؛
  3. کتاب الصوم؛
  4. کتاب الزکاة؛
  5. کتاب الحج؛
  6. کتاب النکاح و الطلاق؛
  7. کتاب الوصایا؛
  8. کتاب الفرائض؛
  9. کتاب التجارات؛
  10. کتاب الإجارات؛
  11. کتاب الشهادات؛
  12. کتاب المناقب؛
  13. کتاب الأیمان و النذور و الکفارات؛
  14. کتاب البشارات؛
  15. کتاب الحدود و الدیات؛
  16. کتاب الزهد؛
  17. کتاب الأشربة؛
  18. کتاب المکاسب؛
  19. کتاب التقیة؛
  20. کتاب الخمس؛
  21. کتاب المروة و التجمل؛
  22. کتاب الصید و الذباحة؛
  23. کتاب المثالب؛
  24. کتاب التفسیر؛
  25. کتاب المؤمن؛
  26. کتاب الملاحم؛
  27. کتاب المزار؛
  28. کتاب الرد علی الغالیة؛
  29. کتاب الدعاء؛
  30. کتاب العتق و التدبیر[۱۱].[۱۲]

جستارهای وابسته

منابع

  1. جمعی از پژوهشگران، فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱
  2. حکیم، سید منذر، پیشوایان هدایت ج۱۱

پانویس

  1. ↑ رجال الطوسی، ص ۳۷۱ و ۳۹۹؛ حیاة الامام محمد الجواد(ع)، ص۳۹- ۱۴۱.
  2. ↑ معجم رجال الحدیث، ج4، ص ۳۴۳.
  3. ↑ فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱، ص۲۴۹.
  4. ↑ رجال کشی (چاپ مشهد)، ص۵۵۲.
  5. ↑ حکیم، سید منذر، پیشوایان هدایت ج۱۱، ص ۲۶۵.
  6. ↑ خلاصة الاقوال، ص ۹۹.
  7. ↑ الفهرست (الندیم)، ص ۲۷۷؛ اختیار معرفة الرجال، ص ۵۰۸.
  8. ↑ رجال النجاشی، ج1، ص ۱۷۲ ـ ۱۷۵.
  9. ↑ رجال ابن داود، ص ۱۰۸.
  10. ↑ فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱، ص۲۴۹.
  11. ↑ شیخ طوسی، الفهرست، ص۵۸.
  12. ↑ حکیم، سید منذر، پیشوایان هدایت ج۱۱، ص ۲۶۵.
برگرفته از «https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=حسن_بن_سعید_اهوازی&oldid=1344452»