|
|
| خط ۹: |
خط ۹: |
| <div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;"> | | <div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;"> |
|
| |
|
| ==مقدمه==
| |
| *نخستین و مهمترین اصل [[اعتقادی]] و زیربنای [[نظام اعتقادی]] و ارزشی [[اسلام]] است که بدون [[فهم]] درست آن، بازشناختن صفات [[خداوند متعال]] ممکن نیست. همه [[پیامبران الهی]] کوشیدهاند تا [[مردم]] را به [[توحید]] و [[یکتاپرستی]] فرا خوانند<ref>{{متن قرآن|وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَّسُولاً أَنِ اعْبُدُواْ اللَّهَ وَاجْتَنِبُواْ الطَّاغُوتَ فَمِنْهُم مَّنْ هَدَى اللَّهُ وَمِنْهُم مَّنْ حَقَّتْ عَلَيْهِ الضَّلالَةُ فَسِيرُواْ فِي الأَرْضِ فَانظُرُواْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ }}؛ سوره نحل، آیه ۳۶؛ {{متن قرآن| وَمَا أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ مِن رَّسُولٍ إِلاَّ نُوحِي إِلَيْهِ أَنَّهُ لا إِلَهَ إِلاَّ أَنَا فَاعْبُدُونِ}}؛ سوره انبیاء، آیه ۲۵.</ref>.[[قرآن]] به موضوع [[توحید]] اهمیتی ویژه میدهد و به هیچ موضوعی بدین پایه توجه نکرده است<ref>توحید در نظام عقیدتی و ارزشی اسلام، ۱۱؛ پیام قرآن، ۳/ ۱۳۲ و ۱۵۱.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 199.</ref>.
| |
| *واژه "[[توحید]]" و مشتقات آن در [[قرآن]] به کار نرفته است. [[قرآن]] از [[یگانگی خدا]] با تعابیری نظیر {{متن قرآن|لا إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ }}<ref>سوره صافات، آیه ۳۵؛ سوره محمد، آیه ۱۹.</ref>، {{متن قرآن|لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ }}<ref>سوره بقره، آیه 255.</ref> و {{متن قرآن|إِنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ }}<ref>سوره انعام، آیه ۱۹.</ref> یاد کرده است<ref>معارف قرآن، ۴۸.</ref>. در میان این تعابیر، {{متن قرآن|لا إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ }} که [[توحید]] [[اسلامی]] و مراتب آن را نشان میدهد، به "کلمه [[توحید]]" شهره است و [[شعار]] اصلی [[مسلمانان]] است<ref>توحید در نظام عقیدتی و ارزشی اسلام، ۲۶.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 199.</ref>.
| |
| *در [[روایت]] است که اگر کسی به [[یگانگی خدا]] [[ایمان]] آورد و کلمه {{متن قرآن|لا إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ }} را خالصانه بر زبان آوَرَد، به [[بهشت]] میرود. نیز در [[روایت]] است که [[اخلاص]] در [[توحید]] عبارت از [[نافرمانی]] نکردن از [[خدای متعال]] است. بنابر [[روایت]] مشهور، [[امام رضا]] {{ع}} در مجمع [[دوازده]] هزار نفری علمای [[نیشابور]] فرمود: "[[خداوند]] میفرماید: کلمه {{متن قرآن|لا إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ }}، دژ [[استوار]] من است و هر کس به دژ من [[پناه]] آورد، از [[عذاب]] من ایمن است". این [[حدیث]] با عنوان "سلسلة الذهب" میان [[شیعیان]] مشهور است<ref>توحید، الصدوق/ ۲۵.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 199-200.</ref>.
| |
| ==مراتب [[توحید]] و [[شرک]]==
| |
| *برای [[توحید]]، چهار [[مرتبت]] برشمردهاند: [[توحید ذاتی]]، [[توحید صفاتی]]، [[توحید افعالی]] و [[توحید عبادی]]. سه [[مرتبت]] نخست را "[[توحید]] نظری" گویند و مراتبت چهارم را "[[توحید عملی]]". در برابر هر [[مرتبت]] از [[توحید]]، مرتبتی از [[شرک]] جای دارد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 199-200.</ref>.
| |
| ==مراتب [[توحید]]==
| |
| ==[[توحید ذاتی]]==
| |
|
| |
|
| ==[[توحید صفاتی]]==
| |
|
| |
| ==[[توحید افعالی]]==
| |
|
| |
| ==[[توحید عبادی]]==
| |
|
| |
| ==انگیزههای [[پرستش]] غیر [[خدا]]==
| |
| *اینکه برخی [[انسانها]] به [[گمراهی]] میلغزند و غیر [[خدا]] را میپرستند، در [[قرآن]] سخت [[مذمت]] شده است. [[قرآن]] به پندارهایی که چنین لغزشی را میآفرینند، اشارت برده است: یکی آنکه [[انسان]] [[گمان]] بَرَد [[ذات خدا]] متعدد است؛ دوم اینکه [[خدا]] را از [[بندگان]] دور بینگارند و بپندارند که او از حاجتها و خواستههای [[بندگان]] بیخبر است و سوم، [[معتقد]] باشند که [[خدا]] کار [[تدبیر]] [[جهان]] را به نیروهای طبیعی واگذاشته است. [[قرآن]] در همین حال، با [[براهین]] روشن و متعدد، [[توحید ذاتی]] را اثبات میکند و بیان میفرماید که [[خدا]] به [[بندگان]] نزدیک است و خواستههای آنان را میشناسد و تنها مدیر مستقل [[جهان]] است<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 204.</ref>.
| |
| ==[[مراتب شرک]]==
| |
|
| |
|
| ==منابع== | | ==منابع== |
