←دین در قرآن
جز (جایگزینی متن - 'وسیله' به 'وسیله') |
|||
| خط ۲۵: | خط ۲۵: | ||
#تعریف خاص [[دین]]، ناظر به همۀ [[ادیان توحیدی]] و [[الهی]]، به معنای شریعتی که از طرف [[خدا]] توسط [[پیامبران]] آورده شده است. در این صورت، [[دین]] مجموعهای از [[تعالیم]] نظری و عملی قدسی برای تنظیم [[زندگی]] است. | #تعریف خاص [[دین]]، ناظر به همۀ [[ادیان توحیدی]] و [[الهی]]، به معنای شریعتی که از طرف [[خدا]] توسط [[پیامبران]] آورده شده است. در این صورت، [[دین]] مجموعهای از [[تعالیم]] نظری و عملی قدسی برای تنظیم [[زندگی]] است. | ||
#تعریف اخص [[دین]]، که تنها در [[دین اسلام]] به عنوان [[دین خاتم]] و جامع در [[حیات]] [[بشر]] [[تشخص]] و تحقق مییابد<ref>ر.ک: محمدی، مسلم، فرهنگ اصطلاحات علم کلام، ص ۲۱۶.</ref>. | #تعریف اخص [[دین]]، که تنها در [[دین اسلام]] به عنوان [[دین خاتم]] و جامع در [[حیات]] [[بشر]] [[تشخص]] و تحقق مییابد<ref>ر.ک: محمدی، مسلم، فرهنگ اصطلاحات علم کلام، ص ۲۱۶.</ref>. | ||
==[[دین در قرآن]]== | ==[[دین]] در [[قرآن]]== | ||
*واژه [[دین]] ۹۱ بار در [[قرآن کریم]] به کار رفته است؛ ۶۱ بار در معنای اصطلاحی و در مورد [[ادیان]] بر [[حق]]، [[ادیان]] [[تحریف]] شده و [[ادیان]] بشری به کار رفته است مانند: {{متن قرآن|يَا بَنِيَّ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى لَكُمُ الدِّينَ فَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ}}<ref>«ای فرزندان من! خداوند برای شما این دین را برگزیده است پس، جز در فرمانبرداری (از او) از این جهان نروید» سوره بقره، آیه ۱۳۲.</ref>، {{متن قرآن|وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ لِلَّهِ فَإِنِ انْتَهَوْا فَلَا عُدْوَانَ إِلَّا عَلَى الظَّالِمِينَ}}<ref>«و با آنان نبرد کنید تا آشوبی برجا نماند و تنها دین خداوند بر جای ماند، پس اگر دست از (جنگ) بازداشتند (شما نیز دست باز دارید که) جز با ستمگران دشمنی نباید کرد» سوره بقره، آیه ۱۹۳.</ref>، {{متن قرآن|لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى لَا انْفِصَامَ لَهَا وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ}}<ref>«در (کار) دین هیچ اکراهی نیست که رهیافت از گمراهی آشکار است پس، آنکه به طاغوت کفر ورزد و به خداوند ایمان آورد، بیگمان به دستاویز استوارتر چنگ زده است که هرگز گسستن ندارد و خداوند شنوای داناست» سوره بقره، آیه ۲۵۶.</ref>، {{متن قرآن|لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِيَ دِينِ}}<ref>«دین شما از شما و دین من از من» سوره کافرون، آیه ۶.</ref> و.... | *واژه [[دین]] ۹۱ بار در [[قرآن کریم]] به کار رفته است؛ ۶۱ بار در معنای اصطلاحی و در مورد [[ادیان]] بر [[حق]]، [[ادیان]] [[تحریف]] شده و [[ادیان]] بشری به کار رفته است مانند: {{متن قرآن|يَا بَنِيَّ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى لَكُمُ الدِّينَ فَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ}}<ref>«ای فرزندان من! خداوند برای شما این دین را برگزیده است پس، جز در فرمانبرداری (از او) از این جهان نروید» سوره بقره، آیه ۱۳۲.</ref>، {{متن قرآن|وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ لِلَّهِ فَإِنِ انْتَهَوْا فَلَا عُدْوَانَ إِلَّا عَلَى الظَّالِمِينَ}}<ref>«و با آنان نبرد کنید تا آشوبی برجا نماند و تنها دین خداوند بر جای ماند، پس اگر دست از (جنگ) بازداشتند (شما نیز دست باز دارید که) جز با ستمگران دشمنی نباید کرد» سوره بقره، آیه ۱۹۳.</ref>، {{متن قرآن|لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى لَا انْفِصَامَ لَهَا وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ}}<ref>«در (کار) دین هیچ اکراهی نیست که رهیافت از گمراهی آشکار است پس، آنکه به طاغوت کفر ورزد و به خداوند ایمان آورد، بیگمان به دستاویز استوارتر چنگ زده است که هرگز گسستن ندارد و خداوند شنوای داناست» سوره بقره، آیه ۲۵۶.</ref>، {{متن قرآن|لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِيَ دِينِ}}<ref>«دین شما از شما و دین من از من» سوره کافرون، آیه ۶.</ref> و.... | ||
*۱۸ بار با ترکیب {{متن قرآن|يَوْمِ الدِّينِ}} به معنای [[جزا]] «[[کیفر]] و [[پاداش]]»، برای نمونه: {{متن قرآن|مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ}}<ref>«مالک روز پاداش و کیفر» سوره فاتحه، آیه ۴.</ref>، {{متن قرآن|يَسْأَلُونَ أَيَّانَ يَوْمُ الدِّينِ}}<ref>«میپرسند: روز پاداش و کیفر چه هنگام است؟» سوره ذاریات، آیه ۱۲.</ref> و.... | *۱۸ بار با ترکیب {{متن قرآن|يَوْمِ الدِّينِ}} به معنای [[جزا]] «[[کیفر]] و [[پاداش]]»، برای نمونه: {{متن قرآن|مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ}}<ref>«مالک روز پاداش و کیفر» سوره فاتحه، آیه ۴.</ref>، {{متن قرآن|يَسْأَلُونَ أَيَّانَ يَوْمُ الدِّينِ}}<ref>«میپرسند: روز پاداش و کیفر چه هنگام است؟» سوره ذاریات، آیه ۱۲.</ref> و.... | ||
| خط ۳۷: | خط ۳۷: | ||
# [[قرآن کریم]] ابتدا به [[روایت]] بخشهای برجستهای از [[تاریخ]] [[ادیان توحیدی]] و آموزههای آنها به عنوان یک جریان واحد [[تاریخی]] پرداخته است. این جریان در فرایند تکاملی همراه [[زندگی]] [[نخستین انسان]] و اولین [[پیامبر الهی]] بر روی [[زمین]] آغاز و با [[دین]] [[پیامبر خاتم]]{{صل}} پایان پذیرفته است. | # [[قرآن کریم]] ابتدا به [[روایت]] بخشهای برجستهای از [[تاریخ]] [[ادیان توحیدی]] و آموزههای آنها به عنوان یک جریان واحد [[تاریخی]] پرداخته است. این جریان در فرایند تکاملی همراه [[زندگی]] [[نخستین انسان]] و اولین [[پیامبر الهی]] بر روی [[زمین]] آغاز و با [[دین]] [[پیامبر خاتم]]{{صل}} پایان پذیرفته است. | ||
#در مرحله دوم گونههای مختلف [[بتپرستی]] و آیینهای شرکآمیز و [[تعالیم]] آنها به عنوان [[ادیان غیر توحیدی]] و جریان معارض با [[ادیان]] و آموزههای [[وحیانی]] گزارش شدهاند. | #در مرحله دوم گونههای مختلف [[بتپرستی]] و آیینهای شرکآمیز و [[تعالیم]] آنها به عنوان [[ادیان غیر توحیدی]] و جریان معارض با [[ادیان]] و آموزههای [[وحیانی]] گزارش شدهاند. | ||
#دسته سوم، صورت [[تحریف]] شدۀ ادیانِ [[توحیدی]] است. این دسته از [[ادیان]]، به عبارت دقیقه، بیشتر یک پرداخت انتقادی از [[انحرافات اعتقادی]] و [[رفتاری]] یگانهپرستان در دورههای گوناگون [[تاریخی]] و آموزههای [[تحریف]] شده در [[یهودیت]] و مسیحیتِ رایج است و اغلب به همان [[یهودیت]] و [[مسیحیت]] اختصاص دارد<ref>ر.ک: اسدی، علی، دائرةالمعارف قرآن کریم؛ ج۱۳، ص ۲۰۶- ۲۶۶.</ref>. | #دسته سوم، صورت [[تحریف]] شدۀ ادیانِ [[توحیدی]] است. این دسته از [[ادیان]]، به عبارت دقیقه، بیشتر یک پرداخت انتقادی از [[انحرافات اعتقادی]] و [[رفتاری]] یگانهپرستان در دورههای گوناگون [[تاریخی]] و آموزههای [[تحریف]] شده در [[یهودیت]] و مسیحیتِ رایج است و اغلب به همان [[یهودیت]] و [[مسیحیت]] اختصاص دارد<ref>ر.ک: اسدی، علی، دائرةالمعارف قرآن کریم؛ ج۱۳، ص ۲۰۶- ۲۶۶.</ref>. | ||
==[[جایگاه]] و [[نقش دین]] در [[زندگی]] [[انسان]]== | ==[[جایگاه]] و [[نقش دین]] در [[زندگی]] [[انسان]]== | ||
* [[بشر]] احتیاجاتی دارد که رفع آن نیازها در گرو بهرهمندی از [[دین]] است. غیر از [[دین]] و [[مذهب]] هیچ نهاد و پدیدهای [[قادر]] نیست آن احتیاجات را رفع کند؛ چنانکه اگر پدیده [[فرهنگی]] دیگری بهتر از [[دین]] میتوانست این نیازها را مرتفع سازد، آنگاه زوال پدیده [[دین]] فرا میرسد. بر این اساس، شرط ماندگاری [[دین]] آن است که یا خود جزء خواستههای [[انسان]] باشد، یا تأمین کننده خواستههای [[بشر]] و مرتفعکننده نیازهای او، آن هم تأمینکننده منحصر به فرد. | * [[بشر]] احتیاجاتی دارد که رفع آن نیازها در گرو بهرهمندی از [[دین]] است. غیر از [[دین]] و [[مذهب]] هیچ نهاد و پدیدهای [[قادر]] نیست آن احتیاجات را رفع کند؛ چنانکه اگر پدیده [[فرهنگی]] دیگری بهتر از [[دین]] میتوانست این نیازها را مرتفع سازد، آنگاه زوال پدیده [[دین]] فرا میرسد. بر این اساس، شرط ماندگاری [[دین]] آن است که یا خود جزء خواستههای [[انسان]] باشد، یا تأمین کننده خواستههای [[بشر]] و مرتفعکننده نیازهای او، آن هم تأمینکننده منحصر به فرد. | ||