حارث بن ازمع همدانی
آشنایی اجمالی
او همان حارث بن اعرج (لنگ) است. ابن سعد[۱] نسب وی را چنین ذکر کرده است: [[حارث بن ازمع بن ابیبثینه بن عبدالله بن مر بن مالک بن حرب بن حارث بن سعد بن عبدالله بن وادعه}}؛ از قبیله همدان در صحابی بودن وی اختلاف است. به گفته ابن اثیر[۲] و ابن حجر[۳]، ابوموسی مدینی در کتاب ذیل معرفة الصحابه ابن منده، به نقل از ابن شاهین و عبدان مروزی او را از صحابه دانسته است؛ چنان که ابن عبدالبر[۴] نیز وی را از صحابه دانسته است، اما ابن اثیر[۵] و ابن حجر[۶] او را تابعی دانسته و مدعی شدهاند که ابن شاهین نیز وی را تابعی دانسته و گفته است: حارث جاهلیت را درک کرد. به همین سبب ابن حجر[۷] نیز وی را در شمار مخضرمین آورده است. ابن سعد[۸] او را از طبقه نخست تابعین اهل کوفه که از عمر روایت دارند بر شمرده و بخاری[۹] و ابن حبان[۱۰] نیز او را در شمار تابعین آوردهاند که البته دلیلی بر صحابی بودن وی ندارد و روایات او از عمر بن خطاب، عبدالله بن مسعود و عمرو بن عاص[۱۱] شاهد بر تابعی بودن وی است. حارث و برادرش شداد بن ازمع، از مردان بزرگ و شریف کوفه بودهاند. ابن حزم[۱۲] از او در شمار یاران امام علی بن ابی طالب یاد کرده، اما بلاذری[۱۳]، او و برادرش را از شهادتدهندگان علیه حجر بن عدی دانسته است، که البته این تبدل حالات در برخی از یاران امام نیز اتفاق افتاد و آنان پس از تسلط معاویه بر امور، تسلیم اراده او شدند. وی در سالهای پایانی حکومت معاویه و زمانی که نعمان بن بشیر والی کوفه بود، درگذشت [۱۴]. ابن حبان[۱۵] درگذشت وی را در زمان ولایت بشر بن مروان بر کوفه دانسته است در حالی که بشر تنها از جانب برادر خود عبد الملک والی کوفه و بصره شد و منابع به درگذشت حارث بن ازمع در زمان معاویه اتفاق نظر دارند[۱۶].[۱۷]
جستارهای وابسته
- همدان (قبیله)
- شداد بن ازمع (برادر)
منابع
پانویس
- ↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۷۳.
- ↑ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۵۸۶.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۳۳.
- ↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۹، ص۳۴۷.
- ↑ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۵۸۶.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۳۳.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۳۳.
- ↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۷۳.
- ↑ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۲، ص۲۶۴.
- ↑ ابن حبان، الثقات، ج۴، ص۱۲۶.
- ↑ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۲، ص۲۶۴؛ ابن حبان، الثقات، ج۴، ص۱۲۶؛ بیهقی، السنن الکبری، ج۱، ص۱۸۲.
- ↑ ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۳۹۵.
- ↑ بلاذری، انساب الاشراف، ج۵، ص۲۵۵.
- ↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۱۷۳؛ ابن حبان، الثقات، ج۴، ص۱۲۶.
- ↑ ابن حبان، الثقات، ج۴، ص۳۵۸.
- ↑ بنگرید: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۴۷؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۵۸۶؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۳۳.
- ↑ محمدی، رمضان، مقاله «حارث بن ازمع همدانی»، دانشنامه سیره نبوی ج۲، ص ۴۴۷.