کاربر:Ali/صفحه تمرین۲
این مدخل زیرشاخهٔ بحث صحابه است. رفاعة بن عبدالمنذر بن زنبر اوسی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: رفاعة بن عبدالمنذر بن زنبر اوسی در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
وی از تیره بنیامیة بن زید بن مالک، از اوس، از انصار و برادر ابولبابه انصاری بود[۱]. کنیهاش را ابورافع گفتهاند[۲]. نام جدش را ذنبر[۳]، زبیر[۴] زنبر[۵] و دینار[۶] هم آوردهاند که تصحیف یا اشتباه بوده و ابن اثیر[۷] به تفصیل در اینباره سخن رانده است. البته برخی منابع[۸]، نسب وی را «رفاعة بن عبدالمنذر بن رفاعة بن زنبر» آوردهاند و ابن جوزی[۹] نیز بدون اشاره به نسب وی، نام جدش را «رفاعه» آورده است، اما چون منابع دیگر، به ویژه کتابهای نسبشناسی، در نسب وی و برادرش، ابولبابه، نام جدشان را «رفاعه» نیاوردهاند، به نظر میرسد در نسبی که این منابع آوردهاند اشتباهی رخ داده و یک نام «رفاعه» دیگر اضافه شده باشد. افزونتر آنکه در چاپ جدید الاصابه[۱۰] نام پدره «رفاعه»، «المنذر» آمده است و نام جدش در چاپ قدیم الاصابه[۱۱] «زنبر بن زبیر» آمده که قطعاً اشتباه است و به احتمال، ناشی از اشتباه در چاپ است[۱۲]. همچنین تنها ابن ماکولا[۱۳] بدون هیچ مدرکی نام «رفاعة بن زنبر» را در شمار صحابه آورده است که یا همین «رفاعة بن عبدالمنذر» بوده که از باب انتساب به نام جدش نام پدرش را نیاورده است، با او صحابی دیگری است[۱۴]. از آنجا که برخی منابع نام برادرش، ابولبابه، را نیز «رفاعه» هم آوردهاند[۱۵]، چه بسا سبب شده است اشتباههایی در انتساب برخی حوادث به آن دو پیش آید و حتی برخی منابع بدان سبب که وی را همان ابولبابه میدانند برای وی عنوان مستقلی قرار ندادهاند[۱۶]، اما با توجه به تصریح برخی منابع به اینکه وی برادر ابولبابه بود (که بدان اشاره شد) و نیز برخی حوادث که به وی نسبت دادهاند، نمیتوان او را با ابولبابه یکی دانست. به هر حال وی را در شمار شرکتکنندگان در بیعت عقبه دوم[۱۷] و غزوه بدر[۱۸] و احد[۱۹] آوردهاند. گفتهاند برخی مهاجران از جمله سعید بن زید بن عمرو بن نفیل، پس از هجرت به مدینه در خانه رفاعه اسکان یافتند[۲۰]. بنا بر یک نقل هنگامی که ابولبابه، پس از خیانتی که کرد، خود را در مسجد بسته بود، از برادرش رفاعه خواست نزدیک بیاید تا با او سخنی بگوید، اما رفاعه گفت: به خدا سوگند تا خدا و رسولش از تو راضی نشوند هرگز با تو سخن نمیگویم[۲۱]. رفاعه در خیبر[۲۲] به شهادت رسید و از او نسلی باقی نماند[۲۳]. البته برخی نقلها شهادت وی را در احد گفتهاند[۲۴] که با توجه به خیانت ابولبابه در سال پنجم و عملکرد رفاعه با او، نمیتوان سال سوم (جنگ احد) را زمان شهادت رفاعه دانست.[۲۵]
جستارهای وابسته
منابع
پانویس
- ↑ ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۲، ص۹-۱۰؛ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۳۳۴.
- ↑ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۲۷۹.
- ↑ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۲۷۹.
- ↑ ابن حبان، الثقات، ج۳، ص۱۲۴.
- ↑ ابن کثیر، البدایه النهایه، ج۳، ص۳۸۷.
- ↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۸۳.
- ↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۸۴-۲۸۵.
- ↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۳۴۸؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۰۹.
- ↑ ابن جوزی، تلقیح فهوم اهل الاثر، ص۱۹۱.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۵۱۸.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۵۱۸.
- ↑ مقایسه کنید با: ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۵۱۸.
- ↑ ابن ماکولا، الاکمال، ج۴، ص۱۶۸.
- ↑ ر.ک: رفاعة بن زنبر.
- ↑ ر.ک: ابن معین، التاریخ، ج۱، ص۱۰۸؛ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۳۲۲؛ ابن قتیبه، المعارف، ص۳۲۵؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۰۹.
- ↑ ر.ک: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۷۹-۸۰؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۸۵.
- ↑ ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۲، ص۱۰؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۳۴۸.
- ↑ واقدی، المغازی، ج، ص۱۵۹؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۳۴۸.
- ↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۳۴۸.
- ↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۲۹۲.
- ↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۷، ص۲۴۷.
- ↑ ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۲، ص۹-۱۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۰۹.
- ↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۳۴۸.
- ↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۳۴۸.
- ↑ خانجانی، قاسم، مقاله «رفاعة بن عبدالمنذر بن زنبر اوسی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۵۰-۳۵۱.