راشد بن حبیش

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

آشنایی اجمالی

وی از اصحابی است که در رقه ساکن بود؛ از این رو، ابن ابی‌حاتم رازی[۱] او را رقی دانسته است. صحابی بودن راشد بن حبیش اختلافی است. احمد بن حنبل، ابن خزیمه و طبرانی او را صحابی دانسته‌اند[۲]. سخن ابن ابی‌عاصم[۳] و طبری[۴] نیز بر صحابی بودن وی دلالت دارد. افراد بسیاری مثل بخاری[۵]، ابن حبان[۶]، ابوحاتم رازی[۷] و عسکری[۸] و ابن منده[۹] تصریح به تابعی بودن او دارند.

منشأ اختلاف این دو گروه، روایت راشد درباره عیادت پیامبر(ص) از عبادة بن صامت است. قائلان به صحابی بودن راشد سند روایت را چنین می‌دانند: «عن ابی‌الاشعث الصنعانی، عن راشد بن حبیش، ان رسول‌الله(ص) دخل علی عبادة بن الصامت...». گروه دیگر معتقدند سند روایت چنین است: «عن راشد بن حبیش عن عبادة بن الصامت ان رسول الله(ص) اتاه یعوده...»؛ یعنی عباده واسطه راشد و پیغمبر(ص) در نقل این روایت است. ظاهر چنان است که صحابی بودن راشد بن حبیش مردود است؛ زیرا افزون بر تصریح به تابعی بودن وی از سوی افراد پیش گفته، بغوی[۱۰] و ابونعیم[۱۱] نیز در صحابی بودن وی تشکیک کرده‌اند. طبرانی[۱۲] و احمد بن حنبل[۱۳] نیز روایت راشد را به نقل از عبادة بن صامت آورده‌اند. ابن حجر[۱۴] با اینکه نام وی را در بخش اول الاصابه (صحابه) آورده، ولی روایت راشد از عباده را صحیح می‌داند[۱۵]. در صورتی که تنها منبع ما درباره وی همین روایت باشد، نمی‌توان آن را شاهد بر صحابی بودن او دانست.[۱۶]

منابع

پانویس

  1. ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۴۸۴.
  2. بنگرید: ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۲۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۰؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۱۲۰.
  3. ابن ابی‌عاصم، الآحاد والمثانی، ج۵، ص۲۶۳.
  4. طبری، المنتخب من کتاب ذیل المذیل، ص۸۵.
  5. بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۹۳.
  6. ابن حبان، کتاب الثقات، ج۲، ص۲۳۳.
  7. ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۴۸۴.
  8. علی بن سعید، م ۳۰۰ یا ۳۰۵ و مؤلف کتاب الصحابه؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۰.
  9. ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۲۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۰.
  10. بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۴۲۱.
  11. ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۱۲۰.
  12. طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۷۳.
  13. احمد بن حنبل، مسند، ج۳، ص۴۸۹.
  14. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۰.
  15. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۰.
  16. ابوالقاسمی، عظیم، مقاله «راشد بن حبیش»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۹۳.