ربعی بن عامر تمیمی

آشنایی اجمالی

وی تمیمی^[۱] (از قبیله بنی‌تمیم) و جدش خالد بن عمرو^[۲] است. ابن عساکر^[۳] گوید: ربعی زمان رسول خدا(ص) را درک کرده، ابن حجر^[۴] بدون ارائه هیچ مدرکی نامش را در بخش اول الاصابه (صحابه) آورده است. وی از اشراف^[۵] و دهات (باهوشان) عرب بود^[۶].

ربعی همراه بنی‌عمرو (تیره‌ای از بنی‌تمیم) نزد عمر بن خطاب رفت و عمر او را فرمانده آنان کرد^[۷]. در سال سیزدهم در یوم البویب^[۸]، ربعی به مثنی بن حارثه گفت: دیدم جنگ تداوم یافت و بالا گرفت، به نیروهایم گفتم: سپرها را برگیرید و بر دشمن حمله کنید و در برابر دو حمله آنان پایمردی کنید که در حمله سوم، من ضمانت می‌کنم که شما پیروز شوید. آنان چنین کردند، سوگند به خدا، خداوند تعهد مرا انجام داد^[۹]. ربعی می‌گوید: با پدرم در «یوم البویب»، یا «یوم الاعشار»، به سبب آنکه صد مرد عرب هر کدامشان ده نفر از عجم‌ها را کشتند، یا یوم مهران چون فرمانده سپاه ایران مهران نام داشت؛ شرکت داشتم^[۱۰]. البته به نظر می‌رسد چنین داستان‌های اغراق‌آمیز از ساخته‌های سیف بن عمر تمیمی باشد.

وی در فتح دمشق (سال ۱۴) شرکت داشت و با هاشم بن عتبه به سوی قادسیه حرکت کرد و فرمانده یکی از دو جناح سپاه بود^[۱۱] و بیت شعری سرود^[۱۲]. در همین سال سعد بن ابی‌وقاص چند تن از بزرگان و هوشمندان عرب از جمله ربعی را خواست و درباره برخورد و مذاکره با عجم‌ها از آنان مشورت گرفت، ربعی پیشنهادهایی داد که دیگران آن را تأیید کردند. از این رو ربعی به عنوان نماینده مسلمانان بدون اعتنا به تشریفات عجم‌ها نزد رستم فرمانده سپاه ایران رفت و پس از گفت‌وگویی طولانی که با صلابت و عزت همراه بود آنان را به پذیرش اسلام، یا پرداخت جزیه دعوت کرد و تهدید کرد که اگر دو مورد یادشده را نپذیرند، باید آماده جنگ باشند^[۱۳].

ربعی در سال هفدهم در حادثه قرقیسیا (شهری است بر فرات) فرمانده یکی از دو جناح سپاه بود^[۱۴] و در فتح رامهرمز و تستر (شوشتر) در همین سال^[۱۵] و در سال ۲۱ هجری در فتح نهاوند حضور داشت^[۱۶]. ربعی همراه بزرگان کوفه برای برپایی چادر فرمانده خود (نعمان بن مقرن) از همدیگر سبقت می‌گرفتند^[۱۷]. وی همچنین در سال ۲۲ هجری در فتح مرو شاهجان^[۱۸] و فتوحات خراسان شرکت کرد، حتی از سوی احنف بن قیس تمیمی والی طخارستان شد^[۱۹].^[۲۰]

جستارهای وابسته

بنی‌تمیم (قبیله)

منابع

مرادی‌نسب، حسین، مقاله «ربعی بن عامر تمیمی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ طبری، تاریخ الطبری، ج۴، ص۱۶۷.
↑ طبری، تاریخ الطبری، ج۳، ص۴۶۴؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۷۸.
↑ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۴۹.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۷۸.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۷۸.
↑ یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۱۴۵؛ طبری، تاریخ الطبری، ج۳، ص۵۱۸.
↑ طبری، تاریخ الطبری، ج۳، ص۴۶۴.
↑ نهری در عراق و از شاخه‌های فرات.
↑ طبری، تاریخ الطبری، ج۳، ص۴۶۸.
↑ طبری، تاریخ الطبری، ج۳، ص۴۶۸.
↑ طبری، تاریخ الطبری، ج۳، ص۴۴۰؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۴۹.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۷۸.
↑ طبری، تاریخ الطبری، ج۳، ص۵۱۸ تا ص۵۲۰.
↑ طبری، تاریخ الطبری، ج۴، ص۳۸؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۴۹؛ ج۵۴، ص۳۳۳.
↑ طبری، تاریخ الطبری، ج۴، ص۹۴.
↑ طبری، تاریخ الطبری، ج۴، ص۱۲۷.
↑ طبری، تاریخ الطبری، ج۴، ص۱۲۷.
↑ طبری، تاریخ الطبری، ج۴، ص۱۶۷؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۳۵۱.
↑ طبری، تاریخ الطبری، ج۴، ص۱۶۸؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۷۸.
↑ مرادی‌نسب، حسین، مقاله «ربعی بن عامر تمیمی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۱۲.

[1] طبری، تاریخ الطبری، ج۴، ص۱۶۷.

[2] طبری، تاریخ الطبری، ج۳، ص۴۶۴؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۷۸.

[3] ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۴۹.

[4] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۷۸.

[5] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۷۸.

[6] یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۱۴۵؛ طبری، تاریخ الطبری، ج۳، ص۵۱۸.

[7] طبری، تاریخ الطبری، ج۳، ص۴۶۴.

[8] نهری در عراق و از شاخه‌های فرات.

[9] طبری، تاریخ الطبری، ج۳، ص۴۶۸.

[10] طبری، تاریخ الطبری، ج۳، ص۴۶۸.

[11] طبری، تاریخ الطبری، ج۳، ص۴۴۰؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۴۹.

[12] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۷۸.

[13] طبری، تاریخ الطبری، ج۳، ص۵۱۸ تا ص۵۲۰.

[14] طبری، تاریخ الطبری، ج۴، ص۳۸؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۸، ص۴۹؛ ج۵۴، ص۳۳۳.

[15] طبری، تاریخ الطبری، ج۴، ص۹۴.

[16] طبری، تاریخ الطبری، ج۴، ص۱۲۷.

[17] طبری، تاریخ الطبری، ج۴، ص۱۲۷.

[18] طبری، تاریخ الطبری، ج۴، ص۱۶۷؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۳۵۱.

[19] طبری، تاریخ الطبری، ج۴، ص۱۶۸؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۷۸.

[20] مرادی‌نسب، حسین، مقاله «ربعی بن عامر تمیمی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۱۲.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]

[۱۸]

[۱۹]

[۲۰]