نامه ۲۰ نهج البلاغه
مقدمه
از این نامه مخصوصاً با توجّه به صدر آن، که در تاریخ یعقوبی آمده، استفاده میشود که «زیاد» قصد خیانت در بیت المال و طفره رفتن از پرداختن تمام خراج را داشت. امام(ع) از طریق بعضی از عیون خود از این امر آگاه شد و این نامه شدید اللحن را برای او نوشت که خراج را باید به طور کامل به بیت المال بپردازد و نزد امام(ع) بفرستد و امام(ع) او را تهدید کرد که اگر از این کار خودداری نماید او را شدیداً مجازات خواهد کرد. از این نامه و مانند آن روشن میشود که امام(ع) عمال و مراقبینی بر تمام مسئولان حکومتی گماشته بود که مسائل مهم را مرتبا گزارش میدادند، و اگر مسئولی پا از مأموریت خود فراتر مینهاد امام(ع) به او هشدار میداد[۱].
در منظر امام، کارگزاری طعمه نیست، بلکه امانتی نزد حاکم است[۲]. از اینرو خیانت و سوءاستفاده حاکم از اموال عمومی و بیت المال خیانتی نابخشودنی است. امام(ع) در این نامه به زیاد، کارگزار فارس، هشدار میدهد که اگر چنین باشد، بهرهبرداری کم یا زیاد از اموال عمومی خیانتی بزرگ است که مستوجب کیفری سخت خواهد بود.
فرازی از نامه
به خدا سوگند میخورم، سوگندی راست، که اگر به من خبر رسد در غنایم مسلمانان به اندک یا بسیار خیانت کردهای، چنان بر تو سخت گیرم که کممایه مانی و باز هزینه عیال بر دوشت سنگینی کند و حقیر و خوار شوی؛ والسلام[۳].
منابع
پانویس
- ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمؤمنین ج۱۱، ص۲۴۵ ـ ۲۴۶.
- ↑ نهج البلاغه، نامه ۵.
- ↑ دینپرور، سید حسین، دانشنامه نهج البلاغه ج۲، ص۷۶۷.