اسحاق بن عبدالله بن سعد اشعری قمی

آشنایی اجمالی

ابویعقوب اسحاق بن عبدالله بن سعد بن مالک اشعری قمی، از راویان امامی و از اصحاب امام صادق(ع) و امام کاظم(ع) است[۱]. وی از آن دو بزرگوار روایت کرده است[۲]. اسحاق بن عبدالله تنها از امامان معصوم روایت کرده و از غیر ایشان حدیثی نیاموخته است[۳]. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان محمد بن ابی عمیر، زکریا بن آدم قمی و سهل بن یسع اشعری قمی می‌باشند[۴].

درباره هویت اسحاق بن عبدالله، میان علما و رجال‌نویسان اختلاف است؛ برخی او را با اسحاق بن عبدالعزیز ابوالسفاتج یا اسحاق بن عبدالله مدنی متحد دانسته‌اند[۵]، اما در مقابل، بزرگانی چون مامقانی و شوشتری بر اتحاد وی با اسحاق بن عبدالله بن سعد اشعری تأکید کرده‌اند[۶]. درباره وثاقت وی اختلافی نیست و نام او در کتب قدما با تأیید همراه است. نجاشی نوشته است: وی اهل قم و فردی موثق بود که از امام صادق(ع) و امام کاظم(ع) روایت کرده و پسرش احمد مشهور است[۷]. علامه حلی و ابن داوود نیز نام او را در بخش راویان موثق آورده‌اند[۸]. همچنین روایت شخصیتی چون محمد بن ابی عمیر از وی، بر اعتبار و جایگاه حدیثی او افزوده است[۹].

از تاریخ وفات وی گزارشی ثبت نشده، اما نوشته‌ای حدیثی در موضوع احکام و فقه از آثار اوست[۱۰]. شیخ طوسی نیز از کتاب وی یاد کرده است که به واسطه احمد بن زید خزاعی روایت می‌شود[۱۱].[۱۲]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. رجال البرقی، ص۲۸؛ رجال الطوسی، ص۱۶۲، ش۱۸۳۷؛ رجال النجاشی، ص۷۳، ش۱۷۴؛ طوسی، الفهرست، ص۴۰، ش۵۵.
  2. تفسیر العیاشی، ج۲، ص۳۵-۳۶، ح۹۸-۹۹ و ص۱۲۳، ح۲۲؛ تهذیب الأحکام، ج۵، ص۲۹۰ (ح۲۲)، ۲۰۰ (۳)؛ و...
  3. تهذیب الأحکام، ج۱، ص۶، ح۵؛ ج۵، ص۱۷۲ (ح ۱ ۲)، ۱۷۳ (ح۲۶) و ۲۰۰ (ح۳)؛ طوسی، الأمالی، ص۴۴۳، ح۹۹۳.
  4. تهذیب الأحکام، ج۱، ص۶، ح۵؛ ج۵، ص۱۷۲ (ح ۱ ۲)، ۱۷۳ (ح۲۶) و ۲۰۰ (ح۳)؛ طوسی، الأمالی، ص۴۴۳، ح۹۹۳.
  5. منتهی المقال، ج۲، ص۲۱، ش۳۰۲؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۵۶۸، ش۲۰۲۱؛ جامع الرواه، ج۱، ص۸۲، ش۵۵۲.
  6. قاموس الرجال، ج۱، ص۷۵۶ (ش۷۱۷)، ۷۵۴ (ش۷۱۴) و ۱۳۳ (ش ۳۶)؛ تنقیح المقال، ج۹، ص۱۲۰، ذیل ش۱۹۷۴.
  7. "إسحاق بن عبدالله بن سعد بن مالك الأشعري، قمي، ثقة، روى عن أبي عبدالله وأبي الحسن(ع) وابنه أحمد بن إسحاق مشهور" رجال النجاشی، ص۷۳، ش۱۷۴.
  8. خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۱۱، ش۶؛ ابن داود، الرجال، ص۵۲، ش۱۶۰.
  9. تهذیب الأحکام، ج۱، ص۶، ح۵؛ الإستبصار، ج۱، ص۷۹، ح۴.
  10. «... عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَشْعَرِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(ع) قَالَ: لَا يَنْقُضُ الْوُضُوءَ إِلَّا حَدَثٌ وَ النَّوْمُ حَدَثٌ»؛ تهذیب الأحکام، ج۱، ص۶، ح۵؛ رجال البرقی، ص۲۸؛ رجال الطوسی، ص۱۶۲، ش۱۸۳۷؛ رجال النجاشی، ص۷۳، ش۱۷۴.
  11. "إسحاق القمي، له كتاب، أخبرنا به: أحمد بن عبدون، عن أبي طالب الأنباري، عن حميد بن زياد، عن أحمد بن زيد الخزاعي، عنه" طوسی، الفهرست، ص۴۰، ش۵۵.
  12. ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۳، ص۴۶۲-۴۶۹.