تمیم بن یزید انصاری
تمیم بن یزید انصاری از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: تمیم بن یزید انصاری در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط ندارد| تمیم بن یزید انصاری | |
|---|---|
 تصویر قدیمی مدینه | |
| نام کامل | تمیم بن یزید انصاری |
| جنسیت | مرد |
| پدر | زید |
| محل زندگی | مدینه |
| دین | اسلام |
| از اصحاب | پیامبر اکرم(ص) |
| علت شهرت | روایت ماجرای نماز جماعت در مسجد قبا |
مقدمه
نام پدرش را «زید» نیز گفتهاند، ولی اشارهای به دیگر مشخصات او نشده است[۱]. از این رو، برخی وی را با صراحت ناشناخته دانستهاند[۲]. به علاوه آنکه برخی او را با «تمیم بن زید انصاری مازنی» (صحابی دیگری با مدخلی مستقل) یکی تصور کردهاند[۳] که اگرچه ممکن است در نام پدرشان «زید» و «یزید» تصحیف صورت گرفته باشد، اما مصداق این دو نام، یکی نیست. مستند صحابی بودن وی، تنها روایتی است که ابنشبه به تفصیل و ابن منده به اختصار از وی نقل کردهاند که گفت: ما وارد مسجد قبا شدیم. هوا روشن شده بود و رسول خدا(ص) دستور داده بود معاذ با اهل مسجد نماز بخواند[۴]. ابن حجر[۵] پس از اشاره به خبر یاد شده، میگوید: در این خبر، افتادگی وجود دارد و ابن شبه نمیری این خبر را به طور کامل آورده است. در خبر ابن شبه چنین آمده است: تمیم بن زید به مسجد قبا آمد. رسول خدا(ص) به معاذ فرموده بود با مردم نماز بخواند. هنگام نماز صبح فرا رسیده و هوا روشن شده بود، ولی آنان هنوز نماز نخوانده بودند. تمیم گفت: چرا نماز نمیخوانید؟ چرا فرشتگان شب و روز را که میخواهند با شما نماز بخوانند، منتظر گذاشتهاید؟ گفتند: منتظر امام جماعت (معاذ) هستیم. گفت: چرا یکی از خودتان نماز نمیخواند؟ گفتند: تو سزاوارتری که با ما نماز بخوانی. گفت: آیا به این راضی هستید؟ گفتند: آری، آنگاه با آنان نماز خواند. سپس معاذ آمد و به تمیم اعتراض کرد و گفت: چرا در جامهای که رسول خدا به من داده بود، رفتهای؟ من تا تو را نزد ایشان نبرم، رهایت نمیکنم. سپس خدمت رسول خدا(ص) رفتند و ماجرا را گفتند. آن حضرت فرمود: هرگاه امام جماعت نیامد، مانند تمیم عمل کنید. سپس معاذ گفت: هیچ کار خیری نبود که من و تمیم به سوی آن برویم، مگر آنکه او از من پیشی گرفت. من و او سوی شهادت رفتیم، ولی او شهید شد و من زنده ماندهام[۶]. البته روشن نیست منظور معاذ از شهادت تمیم در کجا و در چه زمانی بوده است، ولی چون درگذشت معاذ را در طاعون عمواس، به سال هجده گفتهاند[۷]، به احتمال، تمیم در یکی از غزوات رسول خدا(ص) به شهادت رسیده یا پیش از طاعون عمواس درگذشته است.[۸]
منابع
پانویس
- ↑ ابونعیم، ج۱، ص۴۵۸؛ ابن اثیر، ج۱، ص۴۳۴؛ ابن حجر، ج۱، ص۴۹۲.
- ↑ ابونعیم، ج۱، ص۴۵۸؛ ابن جوزی، ص۱۶۹ و ۱۷۰؛ ابن اثیر، ج۱، ص۴۳۴.
- ↑ ر. ک: مغلطای، ج۱، ص۱۱۷.
- ↑ ابونعیم، ج۱، ص۴۵۸؛ ابن اثیر، ج۱، ص۴۳۵؛ ابن حجر، ج۱، ص۴۹۲.
- ↑ ابن حجر، ج۱، ص۴۹۲.
- ↑ ابن شبه، ج۱، ص۴۵؛ و به اختصار ر.ک: ابن حجر، ج۱، ص۴۹۲.
- ↑ ابن سعد، ج۳، ص۴۴۳.
- ↑ خانجانی، قاسم، مقاله «تمیم بن یزید انصاری»، دانشنامه سیره نبوی ج۲، ص۲۸۶-۲۸۷.