حسن بن سعید خزاز قرشی

آشنایی اجمالی

حسن بن سعید بن عثمان قرشی مدینی خزاز از قبیله قریش، اهل مدینه و به پیشه پارچه‌فروشی مشغول بود^[۱]. وی که بنابر شواهد تاریخی در طبقه ششم و هفتم راویان قرار دارد، در اسناد روایاتی همچون تفسیر کنز الدقائق و تأویل الآیات الظاهره واقع شده است^[۲]. حسن بن سعید از محدثانی همچون حصین بن مخارق سلولی، حفص بن سلیمان و محمد بن مروان حدیث آموخته و روایت کرده است^[۳]. فرزندش احمد بن حسن نیز از او روایت کرده است.

نام راوی در کتب رجالی قدما همچون رجال نجاشی، فهرست و رجال طوسی و رجال کشی ذکر نشده است و از این‌رو، وی در زمره راویان مهمل یا مجهول شمرده می‌شود. با این وجود، وی در اسناد روایات شیعه و اهل سنت قرار گرفته و احادیث متعددی از ایشان در کتب روایی گزارش شده است^[۴]. از مضامین روایات وی، نظیر روایاتی در باب فضائل امام علی(ع)، نزول آیه ولایت در شأن آن حضرت^[۵] و حدیثی مبنی بر شناخت منافقان از طریق بغض نسبت به امام علی(ع)، برداشت می‌شود که وی از راویان امامی‌مذهب بوده است. شیخ طوسی و نجاشی تنها از فرزند وی به عنوان صاحب کتاب یاد کرده‌اند^[۶] و عدم ذکر نام خود او در منابع کهن رجالی با وجود کثرت روایاتش جای تعجب دارد. بنابر برخی قرائن موجود در اسناد، کتابی از آثار اوست^[۷].^[۸]

جستارهای وابسته

منابع

جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۶

پانویس

↑ خز لباس معروفی است که از پوست روباه تهیه می‌شود و کسی که به فروش آن اشتغال داشته باشد، به او خزاز گویند.
↑ ر.ک: معجم رجال الحدیث، ج۶، ص۲۹۱، ش۳۴۲۵؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۳، ص۱۳۴، ش۴۳۷۰-۴۳۷۱.
↑ کفایة الأثر، ص۲۳۰؛ ذکر أخبار إصبهان، ج۲، ص۲۷۷؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۴۴، ص۳۶۵؛ الکشف و البیان، ج۱۰، ص۲۸۱.
↑ شواهد التنزیل، ج۱، ص۵۲، ش۴۹.
↑ فضائل أمیرالمؤمنین(ع)، ص۱۸۹، ح۱۸۶.
↑ رجال النجاشی، ص۹۱، ش۲۲۷: أحمد بن الحسن بن سعید بن عثمان القرشی أبو عبدالله له کتاب نوادر؛
طوسی، الفهرست، ص۶۴، ش۸۰: أحمد بن الحسین بن سعید بن عثمان القرشی، أبو عبدالله و له کتاب النوادر، و من جملة أصحابنا من عده من جملة الأصول.
↑ حاکم نیشابوری، المستدرک، ج۱، ص۵۷۵.
↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۶، ص۵۰۳-۵۰۹.

[1] خز لباس معروفی است که از پوست روباه تهیه می‌شود و کسی که به فروش آن اشتغال داشته باشد، به او خزاز گویند.

[2] ر.ک: معجم رجال الحدیث، ج۶، ص۲۹۱، ش۳۴۲۵؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۳، ص۱۳۴، ش۴۳۷۰-۴۳۷۱.

[3] کفایة الأثر، ص۲۳۰؛ ذکر أخبار إصبهان، ج۲، ص۲۷۷؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۴۴، ص۳۶۵؛ الکشف و البیان، ج۱۰، ص۲۸۱.

[4] شواهد التنزیل، ج۱، ص۵۲، ش۴۹.

[5] فضائل أمیرالمؤمنین(ع)، ص۱۸۹، ح۱۸۶.

[6] رجال النجاشی، ص۹۱، ش۲۲۷: أحمد بن الحسن بن سعید بن عثمان القرشی أبو عبدالله له کتاب نوادر؛
طوسی، الفهرست، ص۶۴، ش۸۰: أحمد بن الحسین بن سعید بن عثمان القرشی، أبو عبدالله و له کتاب النوادر، و من جملة أصحابنا من عده من جملة الأصول.

[7] حاکم نیشابوری، المستدرک، ج۱، ص۵۷۵.

[8] ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۶، ص۵۰۳-۵۰۹.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]