صراط مستقیم در لغت

مقدمه

صراط، در لغت از ریشه «صرط» به معنای طریق و راه است^[۱] و صاحب مجمع‌البحرین نیز صراط را به معنی راه دانسته، او در این‌باره می‌گوید: صراط مستقیم همان دین حق است و دین، صراط و راه نامیده شده است؛ چون هرکس آن را بپیماید به بهشت رهنمون می‌‌شود، همانگونه که هرکس راه و صراط را بپیماید به مقصد می‌‌رسد^[۲].^[۳]

جوهری در صحاح اللغة «صراط» و «سِراط» را مترادف یکدیگر و به معنای راه و طریق می‌داند^[۴]. اصل معنای این واژه از «سَرَط» اخذ شده که به معنای بلعیدن است؛ مثلاً «سرط الطعام» یعنی «ابتلعه» و آن هنگامی است که لقمه در مجرای گلو به سوی معده بلعیده می‌شود و بدون هیچ انحرافی مستقیماً وارد معده می‌گردد. راغب در مفردات صراط را به معنای راه واضح و روشنی می‌گیرد که سالک آن را به راحتی می‌بلعد و یا متقابلاً، گویی راه در مسیر خود او را می‌بلعد و بدون انحراف پیش می‌برد و به مقصد می‌رساند^[۵].^[۶]

منابع

پانویس

↑ ابن‌فارس، مقاییس اللغة، ج۳، ص۳۴۹.
↑ طریحی؛ فخرالدین، مجمع البحرین، ج۴، ص۲۵۹.
↑ فتاحی اردکانی، محسن، مقاله «صراط»، فرهنگنامه کلام اسلامی، ص ۲۷۳؛ خاتمی، سید احمد، در آستان امامان معصوم ج۲، ص۱۰۷ ـ ۱۰۸؛ نظرزاده، عبدالله، فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم، ص ۳۹۰.
↑ الصحاح: تاج اللغة وصحاح العربیة، ج۲، ص۱۱۳۹.
↑ مفردات ألفاظ القرآن، ص۴۰۷.
↑ فیاض‌بخش و محسنی، ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴، ص ۵۰۵.

[1] ابن‌فارس، مقاییس اللغة، ج۳، ص۳۴۹.

[2] طریحی؛ فخرالدین، مجمع البحرین، ج۴، ص۲۵۹.

[3] فتاحی اردکانی، محسن، مقاله «صراط»، فرهنگنامه کلام اسلامی، ص ۲۷۳؛ خاتمی، سید احمد، در آستان امامان معصوم ج۲، ص۱۰۷ ـ ۱۰۸؛ نظرزاده، عبدالله، فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم، ص ۳۹۰.

[4] الصحاح: تاج اللغة وصحاح العربیة، ج۲، ص۱۱۳۹.

[5] مفردات ألفاظ القرآن، ص۴۰۷.

[6] فیاض‌بخش و محسنی، ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴، ص ۵۰۵.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]