فرهنگنامه کلام اسلامی (کتاب)
فرهنگنامه کلام اسلامی، کتابی است که با زبان فارسی به بررسی مباحث مهم و اساسیِ مطرح در علم کلام اسلامی میپردازد. این کتاب زیرنظر حسن رضایی نگاشته شده است و پژوهشکده باقرالعلوم(ع) نشر آن را به عهده داشته است[۱].
| فرهنگنامه کلام اسلامی | |
|---|---|
 | |
| زبان | فارسی |
| زیر نظر | حسن رضایی |
| موضوع | |
| مذهب | شیعه |
| ناشر | انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم(ع) |
| محل نشر | تهران |
| سال نشر | ۱۴۰۲ ش |
| تعداد صفحه | ۴۰۳ |
| شابک | ۹۷۸-۶۲۲-۵۳۸۹-۲۶-۷ |
| شماره ملی | ۹۲۵۲۵۵۵ |
دربارهٔ کتاب
در معرفی این کتاب آمده است: «دین، مجموعهای وحیانی و عقلانی از عقاید، اخلاق و احکام برای اداره زندگی فردی و اجتماعی انسان است و آموزههای اعتقادی، به مسائل نظری گفته میشود که در آنها به بررسی مسائل مربوط به صفات خدا، توحید، نبوت، وحی و معاد پرداخته میشود و دانشی که با آن این بررسی صورت میگیرد، دانش کلام است. علم کلام، ویژه مسلمانان نیست و پیروان هر دینی، برای تبیین عقائد خود و دفاع از آنها اصول و مبانی کلامی خاصی باری خود تدوین کردهاند، کلام اسلامی نیز، یکی از دانشهای دینپژوهی است که در آن با دلایل عقلی و به کمک آیات و روایات به اثبات اعتقادات دینی پرداخته و به شبهات مخالفان و معاندان پاسخ داده میشود؛ به خاطر اهمیت موضوعاتی که در این علم از آنها بحث میشود، بدان فقه اکبر گفته شده است. به دلیل اهمیت مباحث کلام اسلامی، گروه پژوهه پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) در اواخر دهه هشتاد شمسی طرح نگارش مدخلهای کلام اسلامی را در ضمن کلان طرح فرهنگنامه جامع علوم اسلامی انسانی تعریف کرد و بخش فلسفه و کلام اجرای این مجموعه را در سال ۱۳۸۷ شمسی برعهده گرفت».
فهرست کتاب
- آثار قبول حسن و قبح عقلی افعال
- احباط و تکفیر
- ادله اثبات اراده الهی
- ادله اشاعره بر حسن و قبح شرعی
- ادله حسن و قبح عقلی افعال
- اراده الهی
- ازلیت و ابدیت
- اسلام
- اعراف
- اقسام توحید
- اقسام صفات الهی
- اقسام عصمت
- امر بین امرین
- امر بین امرین و «کسب»
- امکان شناخت صفات خدا
- امور محال و قدرت الهی
- اهمیت شناخت خداوند
- ایمان
- بداء
- بدعت
- بدل
- برهان اخلاقی کانت
- برهان نظم
- برهان وجوب و امکان
- تجسم اعمال
- ترس از مرگ
- تشبیه
- تعریف علم کلام
- تعطیل
- تعلق قدرت خداوند به افعال قبیح
- تنزیه
- توسل
- توقیفی بودن صفات الهی
- چیستی کلام الهی
- حقیقت عصمت
- حقیقت نبی
- حقیقت وحی
- حکمت الهی و مسئله شر
- حکمت الهی
- خاتمیت
- آفرینش بهشت و جهنم
- خلود در جهنم
- رابطه صفات با ذات
- راه فطرت (راههای خداشناسی)
- راههای خداشناسی
- راههای اثبات نبوت پیامبر اسلام(ص)
- راههای شناخت صفات خدا
- رجعت
- شرک
- شفاعت
- شهادت اخروی
- صدق الهی
- صراط
- ضرورت بعثت پیامبران
- ضرورت تحقیقیبودن اصول دین
- ضرورت معاد
- عالم برزخ
- عالم ذر
- عدل الهی و شرور
- عرش
- عصمت امام
- عصمت انبیاء
- عصمت و اختیار
- علم کلام
- علم الهی به ذات خویش
- علم الهی و اختیار انسان
- عهد الست
- فلسفه امامت
- قدرت الهی
- قضا و قدر و اختیار انسان
- کفر
- کلام اهل حدیث
- کلام برهانی (کلام فلسفی)
- کلام حسی
- کلام عرفانی (کشف و شهود)
- معجزه و قانون علیت
- معجزه
- نامه اعمال
- نظریه تفویض
- نظریه جبر
- نقش دین در زندگی اسلامی
- فهرست منابع