رؤیای صادق معصوم

اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث علم معصوم و مرتبط با بحث رؤیا و مجاری علم معصوم است. "رؤیای صادق معصوم" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:

رؤیای صادق معصوم در قرآن | رؤیای صادق معصوم در حدیث | رؤیای صادق معصوم در کلام اسلامی | رؤیای صادق معصوم در فلسفه اسلامی | رؤیای صادق معصوم در عرفان اسلامی

در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل علم معصوم (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

چیستی رؤیای صادق و منبع بودن آن

• در مورد خواب ها گفته شده است، برخی از خواب ها از واقعیتی محکم و استوار و پابرجا گزارش می‏‌دهند، این نوع خواب هایِ الهی است که ما را با جهان خارج از خود مربوط می‏‌سازد و از حقایقی دور از محیط ذهن و اندیشه پرده بر می‏دارد؛ به این خواب ها رؤیای صادق هم گفته می شود. پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله) در مورد این خواب ها فرموده است: «رؤیای صادق، بخشی از نبوت است.» ابن سینا می گوید: «تجربه و قیاس به ما می‌گویند که انسان در موقع خواب می‌تواند با جهان خارج در تماس بوده، بر آن آگاهی یابد. با توجه به این حقیقت، مانعی ندارد که انسان به هنگام بیداری نیز دارای چنین توانایی باشد.» رؤیای صادقه مرحله‌ای از کشف و شهود و از راه های اطلاع بر غیب است.

رؤیای صادق از منابع علم امامان

• از جمله منابع علم امامان(علیهم السلام) خواب و رؤیاى ایشان است. شیعه معتقد است خواب انبیاء و امامان(علیهم السلام) مطابق با واقع است و آنها افزون بر اینکه در بیدارى از عنایات خداوند برخوردارند، در خواب و رؤیا نیز از تأییدات الهى بهره‌مندند و از غیب آگاه مى‌شوند. بدون تردید خواب پیامبران، شاخه‌اى از وحى است. امام صادق(علیه السلام) در این زمینه می فرماید: «إِنَّ مِنَّا لَمَنْ یُنْکَتُ فِی قَلْبِهِ وَ إِنَّ مِنَّا لَمَنْ یُؤْتَی فِی مَنَامِه»

رؤیای صادق پیامبران در قرآن

• در قرآن به برخی از رؤیاهای پیامبران اشاره شده است مانند: حضرت ابراهیم خلیل(ع) در خواب از قربانى کردن فرزندش در راه خداوند آگاه گردید: «فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَى فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ» و یا دربارۀ خواب حضرت یوسف(ع) چنین آمده است: «إِذْ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَا أَبَتِ إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي سَاجِدِينَ» همچنین طبق آیۀ قرآن، پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) ورود مسلمانان به مسجدالحرام و انجام دادن اعمال عمره را در رؤیا مشاهده نمود؛ چنانکه خداوند مى‌فرماید: «لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْيَا بِالْحَقِّ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ إِن شَاء اللَّهُ آمِنِينَ مُحَلِّقِينَ رُؤُوسَكُمْ وَمُقَصِّرِينَ لا تَخَافُونَ»

رؤیای صادق امام

• امامان(علیهم السلام) نیز همانند پیامبران، بسیارى از امور غیبى را از طریق رؤیا مشاهده مى‌کردند؛ امام صادق(علیه السلام) در روایتی می فرمایند: «خواب‌های راستین بخشی از هفتاد جزء نبوت است.» و یا در روایتى دیگر چنین مى‌خوانیم: «حضرت علی(علیه السلام) یک روز صبح در مدینه وارد مسجد شد و گفت دیشب پیامبر خدا(صلی الله علیه و آله) را در خواب دیدم، به من فرمود همانا سلمان رحلت نموده است و پیامبر وصیت نمود او را غسل نمایم و نماز بر او بخوانم و سپس دفن کنم... و اکنون براى این کار به سمت مدائن حرکت مى‌کنم. پس عمر گفت از بیت‌المال کفن ایشان را تهیه نما، حضرت فرمود: کفن فراهم شده است، نیازى نیست. پس درحالى که مردم او را بدرقه مى‌کردند تا بیرون شهر مدینه رسیدند. از آنجا حضرت جدا شد و مردم مراجعت کردند. هنوز ظهر نشده حضرت بازگشت و فرمود او را دفن کردم، اما اکثر مردم باور نکردند، تا اینکه بعد از مدتى از شهر مدائن نامه‌اى رسید که در آن نوشته شده بود: همانا سلمان در فلان شب از دنیا رفت و یک نفر از اعراب وارد شد او را غسل داد، کفن کرد، بر او نماز خواند و دفن نمود و رفت. با خواندن نامه همه متعجب شدند.»

نتیجه

• نتیجه اینکه رؤیای صادق یکی از منابع علم امامان(علیهم السلام) است.

پرسش‌های وابسته

• رابطه رؤیای صادق با علم معصوم چیست؟ (پرسش)
• رابطه رؤیای صادق با علم غیب معصوم چیست؟ (پرسش)

جستارهای وابسته

• علم معصوم
• علم غیب معصوم
• رؤیای صادق امام؛
• رؤیای صادق پیامبر؛
• رؤیای صادق پیامبر خاتم؛
• رؤیای صادق ولی؛
• رؤیای صادق وصی؛
• رؤیای صادق اهل بیت(ع)؛
• رؤیای صادق فاطمه زهرا(س).

منبع‌شناسی جامع علم معصوم

• کتاب‌شناسی علم معصوم؛
• مقاله‌شناسی علم معصوم؛
• پایان‌نامه‌شناسی علم معصوم.

منابع

• سبحانی، سید محمد جعفر، منابع علم امامان شیعه؛

پانویس

 با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل می‌شوید: