امنیت فرهنگی
این مدخل زیرشاخهٔ بحث امنیت است. امنیت فرهنگی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: امنیت فرهنگی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی - پرسش مرتبط ندارد«فرهنگ» منظومهای پذیرفتهشده در جامعه از شایستهها و ناشایستهها یا هنجارها و ناهنجارهاست و «امنیت فرهنگی» به معنای مصونیت افراد و جامعه از تهدیدهایی که منجر به فساد اخلاقی و زیر پا گذاشتن ارزشهای دینی اخلاقی میشود. امنیت فرهنگی شامل محافظت از عناصری نظیر آداب، اعتقادات، هویت ملی و ارزشهای اخلاقی در برابر تعرضات داخلی و خارجی است. تقویت معنویت و ارزشهای دینی-اخلاقی بخش مهمی از حفظ امنیت فرهنگی به شمار میرود. همچنین رسانهها میتوانند با خنثیسازی تبلیغات منفی، به حفظ امنیت فرهنگی کمک کنند؛ البته با رعایت ارزشهای ملی-مذهبی جامعه در چارچوب آزادی بیان.
فرهنگ چیست؟
«فرهنگ» عبارت است از منظومهای پذیرفتهشده از شایستهها و ناشایستهها که مجموعهای از داوریهای ارزشی برای تمامی رفتارهای اختیاری فردی و اجتماعی است. فرهنگ، نظامی هماهنگ و واحد از ارزشهاست که خاستگاه رفتارهای آگاهانه انسانی را تشکیل میدهد. هرگونه دگرگونی در فرهنگ منجر به تغییر رفتارها و بالعکس میشود. همه افراد و جوامع انسانی برای شکلدادن به رفتارهای هدفمند خود نیازمند چنین نظام ارزشی هستند که آن را «فرهنگ» مینامند[۱].
نگرش اسلامی به امنیت فرهنگی
در یک تعریف کلی و مشهور، فرهنگ عبارت است از مجموعه عادتها، باورها، اعتقادات، اخلاقیات و ارزشهایی که میتوانند به عنوان یک عامل مشترک در میان یک کشور جایگاه ویژهای پیدا کنند. به عبارت دیگر، فرهنگ به مجموعه ارزشهایی گفته میشود که بایستی مورد عمل و رعایت واقع شوند[۲]. بنابراین، امنیت فرهنگی این است که جامعه و افراد آن جامعه دارای مصونیت اخلاقی، فرهنگی و دینی باشند و در معرض تهدید پیرامون موارد مذکور نباشند. بر همین اساس میتوان گفت که یک بخش دیگر امنیت، امنیت فرهنگی و امنیت اخلاقی است. مردم به جوانان و به فرزندان خود علاقهمندند و از اینکه آنها دچار اعتیاد شوند، دچار فساد اخلاق بشوند، دچار وسوسههایی بشوند که آنها را از مسیر درست زندگی دور بیندازد، نگراناند؛ این نگرانی و دغدغه را چه کسی برطرف میکند؟ چه چیزی بر طرف میکند؟ امنیت فرهنگی[۳].
تذکر این نکته در اینجا ضروری است که در اندیشههای اسلامی، امنیت فرهنگی به معنای نفی سایر آیینها و ارزشهای حاکم در دیگر ملل و نحل نیست و نخواهد بود. اسلام به سایر فرهنگها و هنجارهای ارزشی مطابق با فطرت، شخصیت و کرامت انسانی احترام میگذارد و آنان را به مفاهمه و گفتگو دعوت مینماید[۴].
منابع
پانویس
- ↑ ر.ک: اراکی، محسن، درس خارج فقه نظام فرهنگی اسلام
- ↑ امنیت، احمد جهانبزرگی.
- ↑ حضرت آیتالله خامنهای، بیانات، ۱۵/۲/۱۳۸۴.
- ↑ غلامی، نجف علی، مقاله «نظام امنیتی دفاعی اسلام»، منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۲ ص ۱۰۰۴.