رازداری نظامی در معارف و سیره نبوی

پنهان داشتن تدبیرهای جنگی

آن حضرت نقشه‌ها و تدبیرهای جنگی خویش را پنهان می‌داشت و چون برای جنگ با گروهی آماده می‌شد، طوری وانمود می‌کرد که قصد گروه دیگری را دارد^[۱]. استتار و حرکت مخفیانه و به‌کارگیری نیرنگ (خدعه) در برابر دشمن و بهره‌گیری از زمان و مکان مناسب، از جمله مسائلی بودند که رسول خدا(ص) در جنگ‌های خویش آنها را مراعات می‌کرد. آن حضرت اصل «جنگ یک نوع چاره‌اندیشی و کاردانی است» را پذیرفته بود و خدعه را بخشی از جنگ می‌دانست و می‌فرمود: «الْحَرْبُ خُدْعَةٌ»^[۲]. در همین راستا، به محمد بن مسلمه که قتل کعب بن اشرف را بر عهده گرفته بود، اجازه داد دشمن را بفریبد و هر آنچه برای تحقق مأموریت وی نیاز است، به زبان آورد^[۳]. چنان که در فتح مکه، آن حضرت قریش را با اعزام سریه ابوقتادة بن ربعی به سوی ناحیه‌ای از نجد، از مقصد خود منحرف و گمراه ساخت^[۴]. در غزوه‌های بنی لِحیان و دَومة الجندل نیز چنین رفتار کرد. به همین منوال در سریه عبدالله بن جحش، با دادن نامه‌ای به او، از وی خواست پس از دو روز راهپیمایی، نامه را بگشاید و بر اساس آن عمل کند^[۵].^[۶]

منابع

محمدی، رمضان، داداش‌نژاد، منصور، حسینیان مقدم، حسین، تاریخ اسلام ج۱

پانویس

↑ عبدالرزاق صنعانی، المصنف، ج۵، ص۳۹۸: إِذَا أَرَادَ غَزْوَةً وَرَّى بِغَيْرِهَا.
↑ بخاری، الصحیح، ج۴، ص۲۴.
↑ بخاری، الصحیح، ج۴، ص۲۵.
↑ شامی، سبل الهدی و الرشاد، ج۵، ص۲۱۱.
↑ سهیلی، الروض الانف، ج۵، ص۶۲؛ دیار بکری، تاریخ الخمیس، ج۱، ص۳۶۵.
↑ محمدی، رمضان، داداش‌نژاد، منصور، حسینیان مقدم، حسین، تاریخ اسلام، ص۲۲۹.

[1] عبدالرزاق صنعانی، المصنف، ج۵، ص۳۹۸: إِذَا أَرَادَ غَزْوَةً وَرَّى بِغَيْرِهَا.

[2] بخاری، الصحیح، ج۴، ص۲۴.

[3] بخاری، الصحیح، ج۴، ص۲۵.

[4] شامی، سبل الهدی و الرشاد، ج۵، ص۲۱۱.

[5] سهیلی، الروض الانف، ج۵، ص۶۲؛ دیار بکری، تاریخ الخمیس، ج۱، ص۳۶۵.

[6] محمدی، رمضان، داداش‌نژاد، منصور، حسینیان مقدم، حسین، تاریخ اسلام، ص۲۲۹.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]