علم امام ۱ (کتاب)
علم امام(ع) (مجموعه مقالات) کتابی است که در آن ۱۹ رساله و مقاله از دانشمندان شیعه با رویکردهای متفاوت، در باب علم امام(ع) گردآمدهاست. این کتاب را محمد حسن نادم گردآوری و انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب چاپ کرده است.[۱]
| علم امام(ع) | |
|---|---|
 | |
| زبان | فارسی |
| ترجمهٔ کتاب | (مجموعه مقالات) |
| به کوشش | محمد حسن نادم |
| موضوع | امامت، علم امام، مقالات |
| مذهب | [[شیعه]][[رده:کتاب شیعه]] |
| ناشر | [[:رده:انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب |انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب ]][[رده:انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب ]] |
| محل نشر | قم، ایران |
| سال نشر | ۱۳۸۸ ش |
| شابک | ۹۶۴-۸۰۹۰-۵۷-۲ |
| شماره ملی | ۱۶۹۹۴۶۸ |
دربارۀ کتاب
در معرفی این کتاب آمده است: «کتاب حاضر مجموعه مقالاتی دربارۀ دیدگاههای اندیشمندان شیعی پیرامون شروط بنیادین امامت، بهویژه علم امامان معصوم(ع) و ویژگیهای این علم است. در این نوشتار سعی شده است، مهمترین نگاشتههای علمای شیعه دربارۀ علم امام(ع) و شروط آن، گزینش شود و احاطۀ امام معصوم به علوم غیبی و عصمت امام و سایر صفات امام تبیین گردد.[۲]
مصحح و محقق در مقدمه، برای هموار ساختن تحقیق در باب علم امام(ع)، دو کار را بایسته دانسته است:
نخست: کتابها و مقالاتی که به گونهای با مسألۀ علم امام(ع) ارتباط دارند، به پژوهندگان این قلمرو معرفی شوند، که حاصل این کار فهرستی است که در همین مجموعه با عنوان «کتاب شناسی علم امام(ع)» آمده است.
دوم: رسالهها و مقالات پراکندهای که به این موضوع اختصاص دارند و تاکنون یا به چاپ نرسیدهاند و یا اینکه دسترسی به آنها به سادگی امکان نداشته است؛ در مجموعهای گردآوری و به عنوان منبعی مستقل منتشر گردند.
در این مجموعه، سعی شد تا اولاً: نوشتارهایی گردآوری شود که کما بیش مبین و مکمل یکدیگر و گویای رویکردهای متفاوت علمای شیعه نسبت به علم امام(ع) باشند.
ثانیاً: به آثار خطی و احیای آنها نیز توجه ویژهای شد و بعضی از مقالات از میان نسخههای خطی انتخاب گردیده و برای نخستین بار تصحیح و منتشر شده است[۱].
فهرست کتاب
- مقدمه؛
- مقالۀ (۱): «المعارف السلمانیة بمراتب الخلفاء الرحمانیة» نگاشتۀ سید عبدالحسین نجفی لاری؛
- مقالۀ (۲): «رسالة وجیزة فی کمیة علم الإمام و کیفیته»، نگاشتۀ سید عبدالحسین نجفی لاری؛
- مقالۀ (۳): «فی تحقیق القول فی علم المعصومین(ع)»، نگاشتۀ زین العابدین گلپایگانی؛
- مقالۀ (۴): «کیفیة علم الإمام»، نگاشتۀ محمد تقی برغانی (معروف به شهید ثالث)؛
- مقالۀ (۵): «رسالة فی علم النبی و الائمه الأطهار (ع)»، نگاشتۀ محمد علی بهبهانی معروف به کرمانشاهی؛
- مقالۀ (۶): «فی کیفیة علم الإمام و منابع ذلک العلم»، نگاشتۀ علی اکبر بن محمد امین لاری؛
- مقالۀ (۷): «علم امام و عصمت انبیاء و اوصیاء»، نگاشتۀ سید محمد حسین طباطبایی؛
- مقالۀ (۸): «رسالة فی علم النبی و الإمام بالغیب»، نگاشتۀ سید محمد حسین طباطبایی؛
- مقالۀ (۹): «بحثی کوتاه دربارۀ علم امام»، نگاشتۀ سید محمد حسین طباطبایی؛
- مقالۀ (۱۰): «پاسخ به استاد علامه طباطبایی پیرامون رسالۀ بحثی کوتاه دربارۀ علم امام»، نگاشتۀ صالحی نجف آبادی؛
- مقالۀ (۱۱): «نقد و پاسخ»، نگاشتۀ سید محمد حسین طباطبایی؛
- مقالۀ (۱۲): «اقوال علما در علم امام»، نگاشتۀ صالحی نجف آبادی؛
- مقالۀ (۱۳): «رسالهای در دلالت آیۀ تطهیر بر علم گستردۀ پیامبر و امام»، نگاشتۀ سید محمد علی قاضی طباطبایی؛
- مقالۀ (۱۴): «مقدمهای بر رسالهٔ علم امام» نگاشتۀ سید محمد علی قاضی طباطبایی (نویسنده، کتاب خود را به منزله مقدمه کتاب علم الإمام از محمد حسین مظفر می داند[۳] و این مقدمه در کتاب «مجموعه رسائل» اثر علامه طباطبایی)[۴] نیز بازنشر شده است؛
- مقالۀ (۱۵): «اختصاص العلم بالغیب بالله»، نگاشتۀ جعفر سبحانی[۵]؛
- مقالۀ (۱۶): «عقیدتنا فی صفات الإمام و علمه» نگاشتۀ محمد جمیل حمود (برگرفته از جلد دوم شرح او بر کتاب محمد رضا مظفر به نام الفوائد البهیة فی شرح عقائد الإمامیة)[۶]؛
- مقالۀ (۱۷): «علم امام در دیدگاه شیخ مفید و شاگردان وی»، این مقاله در مجلۀ حوزه به چاپ رسیده است؛
- مقالۀ (۱۸): «علم الأئمة بالغیب و الاعتراض علیه بالإلقاء إلی التهلکة و الإجابات عنه عبر التاریخ»، نگاشتۀ سید محمد رضا حسینی جلالی؛
- مقالۀ (۱۹): «کتابشناسی علم امام»، نگاشتۀ محمد حسن نادم.[۱]
درباره پدیدآورنده
حجت الاسلام و المسلمین دکتر محمد حسن نادم (متولد ۱۳۴۱ ش، شهرضا)، تحصیلات حوزوی خود را نزد اساتیدی همچون حضرات آیات: ناصر مکارم شیرازی، محمد فاضل لنکرانی، محمد تقی مصباح یزدی، عبدالله جوادی آملی، سید محمود هاشمی شاهرودى و یحیی انصاری شیرازی پیگیری کرد. مسؤل دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشکده پزشکی شهرستان فسا و رییس دفتر فرهنگ دانشگاه آزاد اسلامی همان شهر، مدیریت آموزش مؤسسه امام خمینی، مدیر گروه آموزشی شیعه شناسی دانشگاه ادیان و مذاهب، مدیر گروه پژوهشی دانشگاه ادیان و مذاهب از جمله فعالیتهای وی است.[۷]
او علاوه بر تدریس در مرکز احیاء فرهنگ اهلالبیت و علامه مجلسی اصفهان به تدریس در دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه ادیان نیز مشغول است و تاکنون چندین جلد کتاب و مقاله را به رشته تحریر درآورده است. «تطور تاریخی علم امام در اندیشه علمای امامیه»، «خاستگاه فرهنگی نهجالبلاغه»، «علم غیب از نگاه عقل و وحی»، «معارف کلامی شیعه (کلیات امامت)»، «در آستانه نهجالبلاغه»، «رویکرد فلسفی و عرفانی به علم امام»، «بازنمایی علم غیب از نگاه مكتب فلسفی اشراق»، «بازنمایی علم غیب در نظام فلسفی مکتب متعالیه» و «علم غیب پیامبر و امام از نگاه متکلمین و فلاسفه» برخی از این آثار است.[۷]