ابراهیم بن ابییحیی اسلمی
این مدخل زیرشاخهٔ بحث اصحاب امام باقر است. ابراهیم بن ابییحیی اسلمی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: ابراهیم بن ابییحیی اسلمی در تراجم و رجال - پرسش مرتبط نداردمقدمه
ابراهیم بن محمد بن ابی یحیی ابواسحاق، مولی طایفه اسلم، مدنی که نام جدش سمعان ملقب به ابویحیی است، از اصحاب امام باقر(ع) و امام صادق(ع) بود[۱]. وی افزون بر امامان معصوم، از محدثانی همچون عبدالله بن ابی سلیم[۲]، صفوان بن سلیمان[۳]، محمد بن اسماعیل بن ابی زینب[۴] و ابوهارون عبدی[۵] حدیث آموخته و روایت کرده است. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان محمد بن ادریس شافعی[۶]، حماد بن عیسی جهنی[۷]، زکریا بن یحیی مزنی[۸]، عباد بن یعقوب زواجنی و طفیل بن مالک نخعی میباشند[۹].
درباره شخصیت ابراهیم بن ابی یحیی، میان علما و رجالنویسان اختلاف است: برخی چون یحیی بن معین، احمد بن حنبل و ابن مبارک[۱۰] وی را محدثی ضعیف، فاسدالمذهب و غیرموثق دانستهاند[۱۱]. در مقابل، بزرگانی چون شیخ طوسی، نجاشی، شیخ صدوق، علامه حلی و شماری از علمای عامه چون شافعی و عجلی[۱۲] بر وثاقت وی تأکید کردهاند. شیخ طوسی نوشته است: «و کان خاصاً بحدیثنا، و العامة تضعفه لذلک»[۱۳]. نجاشی نیز یادآور شده که مخالفان، وی را صرفاً به دلیل اختصاص به روایات شیعه تضعیف کردهاند[۱۴]. همچنین بنابر نقل خطیب بغدادی، علی بن مدینی تصریح کرده است که ابراهیم نزد او خوشحالتر از واقدی است و واقدی کتابهای ابراهیم را به خود نسبت داده است[۱۵]. علامه مجلسی نیز پس از بیان طریق شیخ صدوق به وی، تصریح میکند که کتاب او معتمد طائفه امامیه بوده است[۱۶].
تاریخ دقیق وفات وی معلوم نیست، ولی به تصریح ذهبی و ابن حجر عسقلانی وی در سال ۱۸۴ یا ۱۹۱ هجری درگذشته است[۱۷]. او دارای تألیفاتی چون موطأ در حدیث، کتاب جامعی در تاریخ و مغازی و کتاب مبوبی در حلال و حرام بوده است[۱۸] که به گفته برخی رجالشناسان، واقدی کتاب مغازی وی را رونویسی کرده و به خود نسبت داده است[۱۹].[۲۰]
جستارهای وابسته
- بنیاسلم (قبیله)
- محمد بن ابی یحیی (پدر)
منابع
پانویس
- ↑ رجال النجاشی، ص۱۴، ش۱۲؛ طوسی، الفهرست، ص۷-۸، ش۱.
- ↑ وسائل الشیعه، ج۱۵، ص۱۰۷، ح۲۰۰۷۹.
- ↑ تهذیب الأحکام، ج۶، ص۳، ح۲.
- ↑ مستدرک الوسائل، ج۴، ص۳۰۸، ح۴۷۵۷.
- ↑ بحار الأنوار، ج۱۰، ص۲۲، ح۱۱.
- ↑ تهذیب التهذیب، ج۲، ص۱۸۴.
- ↑ الکافی، ج۵، ص۳۷۶، ح۶.
- ↑ طب الأئمه، ص۶۴.
- ↑ تهذیب الأحکام، ج۴، ص۸۳، ح۲۴۰؛ ج۶، ص۳، ح۲.
- ↑ سیر اعلام النبلاء، ج۸، ص۴۵۰.
- ↑ میزان الاعتدال، ج۱، ص۵۷ - ۵۸، ش۱۸۹؛ تذکرة الحفاظ، ج۱، ص۲۴۷، ش۲۳۳.
- ↑ میزان الاعتدال، ج۱، ص۵۷ و الکامل فی ضعفاء الرجال، ج۱، ص۲۱۹.
- ↑ طوسی، الفهرست، ص۸-۹، ش۱.
- ↑ رجال النجاشی، ص۱۴ - ۱۵، ش۱۲.
- ↑ تاریخ مدینة دمشق، ج۵۴، ص۴۵۲.
- ↑ روضة المتقین، ج۱۴، ص۲۷.
- ↑ تقریب التهذیب، ج۱، ص۴۲؛ تهذیب الکمال، ج۲، ص۱۸۹ و تذکرة الحفّاظ، ج۱، ص۲۴۷؛ سیر أعلام النبلاء، ج۸، ص۴۵۰ - ۴۵۴، ش۱۱۹؛ تهذیب التهذیب، ج۱، ص۱۳۸، ش۲۸۴.
- ↑ طوسی، الفهرست، ص۸-۹، ش۱.
- ↑ تذکرة الحفاظ، ج۱، ص۲۴۶؛ تهذیب التهذیب، ج۱، ص۱۵۸ و رجال نجاشی، ش ۱۱.
- ↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۱، ص۱۹۸-۲۰۹.