ابوجعد غطفانی اشجعی

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
(تغییرمسیر از ابو جعد اشجعی)
ابوجعد غطفانی
تصویر قدیمی از مسجد کوفه
نام کاملابوجعد غطفانی
جنسیتمرد
کنیهابوالجعد
از قبیلهقیس عیلان بن مضر
از تیرهبنی‌اشجع
پسر
از اصحابامام علی

نام و نسب

در برخی منابع به نقل از بعضی نسخ قدیمی رجال شیخ طوسی، از این شخص با عنوان «ابوجعده اشجعی» یاد شده است[۱] که به نظر می‌‌رسد ناشی از تصحیف و یا اشتباه در نسخه برداری باشد و همان‌گونه که در منابع دیگر و نیز نسخ جدید کتاب رجال شیخ طوسی ذکر شده، عنوان صحیح «ابو جعد اشجعی» است. (بنا بر این این عنوان، ارجحیتی در منابع خاصه و عامه ندارد) و اما عنوان «رافع اشجعی»، این عنوان هم هر چند به نام اصلی ابوجعد اشاره دارد[۲] اما این عنوان هم در منابع شهرت چندانی ندارد، و بیشتر منابع و مصادر رجالی او را به نام کنیه‌اش «ابوجعد غطفانی»[۳] یا «ابوجعد اشجعی»[۴] و یا به «ابوجعد غطفانی اشجعی»[۵] می‌‌شناسند.

شرح حال

از تیره اشجع بن ریث بن غطفان از قیس عیلان بن مضر[۶] که به همین سبب وی را اشجعی[۷] و غطفانی [۸] خوانده‌اند. نامش را رافع[۹] آورده‌اند[۱۰].

برخی گفته‌اند وی از اصحاب بود[۱۱]، ولی بیشتر وی را تابعی دانسته‌اند [۱۲]. وی را گاه کوفی[۱۳] و زمانی بصری[۱۴] می‌دانند.

بنا بر نقلی، وی در جنگ‌های امام علی (ع) شرکت داشته است[۱۵]. نیز او را از قرّا می‌دانند[۱۶]. به گفته پسرش، امام علی (ع) سهم بیشتری برای قاریان قرار داد و ابوجعد نیز از آنان بود[۱۷].

او را قلیل الحدیث دانسته‌اند[۱۸]، ولی گفته‌اند بیشتر[۱۹] روایاتش را از امام علی (ع) و ابن مسعود نقل کرده است[۲۰]. پسران وی - سالم، عبید و زیاد. از راویان هستند[۲۱]. گفته‌اند وی در زمان حکومت معاویه درگذشت[۲۲][۲۳]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. ر. ک. تستری، قاموس الرجال، ج۱۱، ص۲۵۳؛ خویی، معجم رجال الحدیث، ج۲۲، ص۸۷
  2. ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۴۸۲؛ ابن حبان، الثقات، ج۴، ص۲۳۵؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۵، ص۱۵۹؛ نمازی شاهرودی، مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۴، ص۴
  3. ابن حبان، الثقات، ج۴، ص۲۳۵؛ ابن حجر، تقریب التهذیب، ج۱، ص۲۹۱. نیز ر. ک. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۹۱؛ العجلی، معرفة الثقات، ج۱، ص۳۸۲
  4. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۶۲۰تستری، قاموس الرجال، ج۱۱، ص۲۵۳. نیز ر. ک. نجاشی، رجال، ص۱۶۹؛ شیخ طوسی، رجال، ص۱۱۴
  5. بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۳۰۵؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۴۸۲؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۵، ص۱۵۹
  6. ابن حزم، ص۲۴۹؛ ابن اثیر، ج۶، ص۵۰.
  7. ابن سعد، ج۶، ص۲۳۲؛ ابن حبان، ج۴، ص۲۳۵؛ ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۸۶.
  8. به خطا؛ غطفانی؛ ر. ک: ذهبی، الکاشف، ج۳، ص۳۰۶.
  9. ابن سلمه؛ ر. ک: ابن حجر، تهذیب، ج۱۲، ص۴۸.
  10. ابن ابی‌حاتم، ج۶، ص۲۹۸؛ ابن حبان، ج۴، ص۲۳۵؛ ابن عبد البر، ج۴، ص۱۸۶.
  11. ابن حجر، تقریب، ج۱، ص۲۹۱.
  12. ابن سعد، ج۶، ص۲۳۲؛ دولابی، ج۱، ص۲۸۸؛ ابن حبان، ج۴، ص۲۳۵؛ ذهبی، تجرید، ج۱، ص۱۷۲.
  13. ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۸۶.
  14. ابن حجر، تهذیب، ج۱۲، ص۴۸.
  15. دولابی، ج۱، ص۲۸۸.
  16. ابن سعد، ج۶، ص۲۳۲؛ ابن حبان، ج۴، ص۲۳۵.
  17. ثقفی، ج۱، ص۱۳۱.
  18. ابن سعد، ج۶، ص۲۳۲.
  19. ر. ک: ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۸۶؛ مغلطای، ج۲، ص۲۶۶.
  20. ابن اثیر، ج۶، ص۵۱-۵۰.
  21. ابن ابی خیشمه، ج۲، ص۳۷۹؛ روایت پسرش سالم و نیز عامر شعبی را بنگرید در: أبونعیم، ج۵، ص۲۸۶۰؛ مزی، ج۹، ص۳۸؛ ابن حجر، الاصابه، ج۷، ص۶۴.
  22. دولابی، ج۱، ص۲۸۸.
  23. خانجانی، قاسم، مقاله «ابوجعد غطفانی»، دانشنامه سیره نبوی ج۱، ص:۲۱۳-۲۱۴.