احمد بن معمر اسدی

آشنایی اجمالی

احمد بن معمر الأسدی^[۱] محدثی کوفی و از قبیله بنی اسد است که احتمالاً از حضرمی‌هایی می‌باشد که از یمن به کوفه کوچ کرده‌اند^[۲]. نام وی در اسناد شماری از روایات یاد گردیده^[۳] و به احتمال قوی با احمد بن معمر بن اشکیب یکی است^[۴]. احمد بن معمر از محدثانی همچون محمد بن فضیل بن غزوان^[۵] و رفاعة بن إیاس الضبی^[۶] و برخی دیگر حدیث آموخته و روایت کرده است. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان ابراهیم بن محمد بن سعید الثقفی^[۷]، بخاری^[۸]، ابو حاتم رازی^[۹] می‌باشند.

نام احمد بن معمر الأسدی در کتب رجالی قدما ذکر نشده است، اما با فرض اتحاد وی با احمد بن معمر بن اشکیب، درباره شخصیت وی میان رجال‌نویسان عامه اختلاف است^[۱۰]. برخی چون ابن حبان وی را محدثی دارای خطا دانسته^[۱۱] و مدعی شده‌اند که در نقل حدیث اشتباهاتی داشته است که گویا مقصود او نقل فضائل اهل بیت بوده باشد. در مقابل، بزرگانی چون عجلی و ابن ابی‌حاتم رازی بر وثاقت وی تأکید کرده‌اند^[۱۲]. وی گرچه بر اساس شواهد رجالی از جهت مذهب عامی است، اما روایات متعددی در فضائل اهل بیت و امام علی(ع) نقل کرده است^[۱۳].

وی در حدود سال ۲۱۷ یا ۲۱۸ درگذشت^[۱۴] و در طبقه ششم راویان قرار می‌گیرد^[۱۵].

جستارهای وابسته

بنی‌اسد (قبیله)

منابع

جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۳

پانویس

↑ ر.ک: أ. منابع شیعی: مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۴۸۹ (ش۱۷۷۱) و ۴۹۰ (ش ۱۷۷۲).
ب. منابع سنی: معرفة الثقات، ج۱، ص۱۹۷، ش۱۱؛ الجرح و التعدیل، ج۲، ص۷۷، ش۱۶۵؛ التعدیل و التجریح، ج۱، ص۳۰۱، ش۱۳؛ تهذیب الکمال، ج۱، ص۲۶۷، ش۱۱؛ سیر أعلام النبلاء، ج۱۰، ص۵۷۶، ش۲۰۲؛ تاریخ الإسلام، ج۱۵، ص۳۶، ش۴.
↑ «حَدَّثَنِي جَدِّي الْقَاسِمُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ مَعْمَرٍ الْأَسَدِيُّ الْكُوفِيُّ، وَ كَانَ لَهُ عِلْمٌ بِالسِّيرَةِ وَ أَيَّامِ النَّاسِ...»؛ طوسی، الأمالی، ص۳۲۸، ح۶۵۶؛ الأنساب، ج۲، ص۲۳۰.
↑ ر.ک: تفسیر کنز الدقائق، ج۹، ص۴۵۷؛ الغارات، ج۱، ص۳۳، ۳۹ و ۵۶؛ الکافی، ج۳، ص۵۴۰، ح۸؛ شواهد التنزیل، ج۱، ص۳۲۷، ح۳۳۶، ج۲، ص۳۴۹، ح۹۹۲.
↑ "أحمد بن معمر بن اشكیب الصفار، أبو عبدالله، كوفی، حضرمی، وقع إلی مصر، یعد فی الكوفیین، روی عن محمد بن فضیل"؛ الجرح و التعدیل، ج۲، ص۷۷، ش۱۶۵. ر.ک: الجرح و التعدیل، ج۲، ص۷۷، ش۱۶۵؛ تفسیر کنز الدقائق، ج۹، ص۴۵۷؛ الغارات، ج۱، ص۳۳ و ۳۹.
↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۹، ص۴۵۷؛ تهذیب الکمال، ج۱، ص۲۶۷، ش۱۱ و ج۲۶، ص۲۹۸، ش۵۵۴۸.
↑ تهذیب التهذیب، ج۳، ص۲۴۲، ش۵۲۸؛ تهذیب الکمال، ج۱، ص۲۶۷، ش۱۱.
↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۹، ص۴۱۴؛ الغارات، ج۱، ص۳۹؛ رجال النجاشی، ص۱۶، ش۱۹.
↑ تهذیب الکمال، ج۱، ص۲۶۷، ش۱۱؛ التعدیل و التجریح، ج۱، ص۳۰۱، ش۱۳.
↑ تفسیر القرآن العظیم، ج۲، ص۳۶۱، ش۱۸۹۸.
↑ ر.ک: معرفة الثقات، ج۱، ص۱۹۷، ش۱۱؛ تهذیب الکمال، ج۱، ص۲۶۷، ش۱۱؛ سیر أعلام النبلاء، ج۱۰، ص۵۷۶، ش۲۰۲؛ المنتخب من ذیل المذیل، ص۸۳.
↑ ابن حبان از راوی یاد کرده و نوشته است: "ربما أخطأ" الثقات، ج۸، ص۶.
↑ عجلی: "أحمد بن معمر وهو بن أشكيب كوفي ثقة" معرفة الثقات، ج۱، ص۱۹۷، ش۱۱.
ابن ابی‌حاتم رازی: "وسئل أبي عنه فقال: ثقة مأمون صدوق" الجرح و التعدیل، ج۲، ص۷۷، ش۱۶۵.
↑ «فی شرح الآیات الباهرة: قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَبَّاسِ: قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَسَدٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدٍ الثَّقَفِيِّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُعَمَّرِ الْأَسَدِيِّ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْأَسَدِيِّ عَنِ الْحَكَمِ بْنِ ظُهَيْرٍ عَنِ السُّدِّيِّ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: قَوْلُهُ عَزَّ وَ جَلَّ ﴿وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْمَاءِ بَشَرًا فَجَعَلَهُ نَسَبًا وَصِهْرًا﴾ نَزَلَتْ فِي النَّبِيِّ(ص) وَ عَلِيٍّ(ع) زَوْجِ النَّبِيِّ(ص) عَلِيّاً(ع) ابْنَتِهِ وَ هُوَ ابْنُ عَمِّهِ فَكَانَ لَهُ نَسَباً وَ صِهْراً» تفسیر کنز الدقائق، ج۹، ص۴۱۴ به نقل از تأویل الآیات الظاهرة، ج۹، ص۴۱۴.
↑ ر.ک: تهذیب الکمال، ج۱، ص۲۶۹، ش۱۱.
↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۳، ص۱۹۷-۲۰۱.

[1] ر.ک: أ. منابع شیعی: مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۴۸۹ (ش۱۷۷۱) و ۴۹۰ (ش ۱۷۷۲).
ب. منابع سنی: معرفة الثقات، ج۱، ص۱۹۷، ش۱۱؛ الجرح و التعدیل، ج۲، ص۷۷، ش۱۶۵؛ التعدیل و التجریح، ج۱، ص۳۰۱، ش۱۳؛ تهذیب الکمال، ج۱، ص۲۶۷، ش۱۱؛ سیر أعلام النبلاء، ج۱۰، ص۵۷۶، ش۲۰۲؛ تاریخ الإسلام، ج۱۵، ص۳۶، ش۴.

[2] «حَدَّثَنِي جَدِّي الْقَاسِمُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ مَعْمَرٍ الْأَسَدِيُّ الْكُوفِيُّ، وَ كَانَ لَهُ عِلْمٌ بِالسِّيرَةِ وَ أَيَّامِ النَّاسِ...»؛ طوسی، الأمالی، ص۳۲۸، ح۶۵۶؛ الأنساب، ج۲، ص۲۳۰.

[3] ر.ک: تفسیر کنز الدقائق، ج۹، ص۴۵۷؛ الغارات، ج۱، ص۳۳، ۳۹ و ۵۶؛ الکافی، ج۳، ص۵۴۰، ح۸؛ شواهد التنزیل، ج۱، ص۳۲۷، ح۳۳۶، ج۲، ص۳۴۹، ح۹۹۲.

[4] "أحمد بن معمر بن اشكیب الصفار، أبو عبدالله، كوفی، حضرمی، وقع إلی مصر، یعد فی الكوفیین، روی عن محمد بن فضیل"؛ الجرح و التعدیل، ج۲، ص۷۷، ش۱۶۵. ر.ک: الجرح و التعدیل، ج۲، ص۷۷، ش۱۶۵؛ تفسیر کنز الدقائق، ج۹، ص۴۵۷؛ الغارات، ج۱، ص۳۳ و ۳۹.

[5] تفسیر کنز الدقائق، ج۹، ص۴۵۷؛ تهذیب الکمال، ج۱، ص۲۶۷، ش۱۱ و ج۲۶، ص۲۹۸، ش۵۵۴۸.

[6] تهذیب التهذیب، ج۳، ص۲۴۲، ش۵۲۸؛ تهذیب الکمال، ج۱، ص۲۶۷، ش۱۱.

[7] تفسیر کنز الدقائق، ج۹، ص۴۱۴؛ الغارات، ج۱، ص۳۹؛ رجال النجاشی، ص۱۶، ش۱۹.

[8] تهذیب الکمال، ج۱، ص۲۶۷، ش۱۱؛ التعدیل و التجریح، ج۱، ص۳۰۱، ش۱۳.

[9] تفسیر القرآن العظیم، ج۲، ص۳۶۱، ش۱۸۹۸.

[10] ر.ک: معرفة الثقات، ج۱، ص۱۹۷، ش۱۱؛ تهذیب الکمال، ج۱، ص۲۶۷، ش۱۱؛ سیر أعلام النبلاء، ج۱۰، ص۵۷۶، ش۲۰۲؛ المنتخب من ذیل المذیل، ص۸۳.

[11] ابن حبان از راوی یاد کرده و نوشته است: "ربما أخطأ" الثقات، ج۸، ص۶.

[12] عجلی: "أحمد بن معمر وهو بن أشكيب كوفي ثقة" معرفة الثقات، ج۱، ص۱۹۷، ش۱۱.
ابن ابی‌حاتم رازی: "وسئل أبي عنه فقال: ثقة مأمون صدوق" الجرح و التعدیل، ج۲، ص۷۷، ش۱۶۵.

[13] «فی شرح الآیات الباهرة: قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَبَّاسِ: قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَسَدٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدٍ الثَّقَفِيِّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُعَمَّرِ الْأَسَدِيِّ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْأَسَدِيِّ عَنِ الْحَكَمِ بْنِ ظُهَيْرٍ عَنِ السُّدِّيِّ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: قَوْلُهُ عَزَّ وَ جَلَّ ﴿وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْمَاءِ بَشَرًا فَجَعَلَهُ نَسَبًا وَصِهْرًا﴾ نَزَلَتْ فِي النَّبِيِّ(ص) وَ عَلِيٍّ(ع) زَوْجِ النَّبِيِّ(ص) عَلِيّاً(ع) ابْنَتِهِ وَ هُوَ ابْنُ عَمِّهِ فَكَانَ لَهُ نَسَباً وَ صِهْراً» تفسیر کنز الدقائق، ج۹، ص۴۱۴ به نقل از تأویل الآیات الظاهرة، ج۹، ص۴۱۴.

[14] ر.ک: تهذیب الکمال، ج۱، ص۲۶۹، ش۱۱.

[15] ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۳، ص۱۹۷-۲۰۱.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]