احمد بن میثم میثمی طلحی کوفی
آشنایی اجمالی
احمد بن میثم بن ابینعیم الفضل بن دکین بن حماد بن زهیر، با کنیه ابوالحسین و ابوالحسن، از موالی آل طلحة بن عبیدالله، ملقب به الطّلحی[۱] و المیثمی[۲]، از راویان و فقهای امامی کوفه بود که در زمره راویانی ثبت شده که از هیچ امامی روایتی نقل نکردهاند[۳]. آیتالله بروجردی نیز وی را از طبقه هفتم شمرده است[۴]. احمد بن میثم از محدثانی همچون حسن بن علی بن ابیحمزه[۵]، یحیی بن عبدالحمید حمانی[۶] و برخی دیگر حدیث آموخته و روایت کرده است. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان حمید بن زیاد[۷]، احمد بن محمد بن سعید (ابن عقده)[۸] میباشند.
درباره شخصیت احمد بن میثم، میان علما و رجالنویسان اختلاف است: برخی از علمای اهل سنت چون دارقطنی[۹]، ابن حبان و سمعانی وی را محدثی ضعیف دانسته و مدعی شدهاند که او روایات منکر و مقلوب نقل میکند[۱۰]؛ هرچند این تضعیفات از سوی آنان تنها به دلیل نقل روایات درباره فضائل امیرالمؤمنین(ع) بوده است. در مقابل، در میان علمای شیعه هیچ اختلافی در وثاقت ایشان نیست و بزرگانی چون نجاشی و شیخ طوسی بر وثاقت وی تأکید کردهاند. نجاشی نوشته است: وی از اصحاب ثقه کوفی ما و از فقهای آنان بود[۱۱]. همچنین ذهبی از علمای اهل سنت نیز تصریح کرده است که او از بزرگان شیعه به شمار میرفت[۱۲].
وی به سال ۲۸۱ درگذشت[۱۳] و کتابهای الدلائل، المعجز، المتعة، النوادر، الملاحم و الشراء و البیع از آثار اوست[۱۴].[۱۵]
منابع
- جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۳
- جمعی از پژوهشگران، فرهنگنامه مؤلفان اسلامی ج۱
پانویس
- ↑ سمعانی: بفتح الطاء المهملة، و سکون اللام، و فی آخرها الحاء المهملة. هذه النسبة إلی طلحة بن عبید الله. سمعانی، الأنساب، ج۴، ص۷۰.
«...حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ مِيثَمٍ الطَّلْحِيُّ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ»؛ تهذیب الأحکام، ج۶، ص۳۴؛ فرحة الغری، ص۶۴ و ۷۰. - ↑ «فُرَاتٌ قَالَ حَدَّثَنِي جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْفَزَارِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مِيثَمٍ الْمِيثَمِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحْرِزٍ الْخُرَاسَانِيُّ»؛ تفسیر الفرات الکوفی، ص۶۷.
- ↑ "أحمد بن ميثم بن أبينعيم الفضل بن دكين، روى عنه حميد بن زياد كتاب الملاحم وكتاب الدلالة وغير ذلك من الأصول رجال الطوسی، ص۴۰۸، ش۵۹۴۰.
- ↑ الموسوعة الرجالیه، ج۷، ص۱۰۲.
- ↑ طوسی، الفهرست، ص۱۱۹، ش۱۸۵؛ فرحة الغری، ص۶۴.
- ↑ طوسی، الأمالی، ص۳۲۱، ش۶۵۰.
- ↑ طوسی، الفهرست، ص۶۲، ش۷۷.
- ↑ فلاح السائل، ص۲۸۰.
- ↑ "ضعفه الدار قطني میزان الاعتدال، ج۱، ص۱۶۰، ش۶۳۹.
- ↑ سمعانی: "ومن الكوفيين أحمد بن ميثم يروي المناكير عن أبي نعيم الفضل بن دكين سمعانی، الأنساب، ج۵، ص۴۲۸؛ رجال النجاشی، ص۸۰، ش۱۹۱؛ طوسی، الفهرست، ص۸۶، ش۱۱۶.
- ↑ نجاشی: "أحمد بن میثم بن أبی نعیم الفضل بن عمر - و لقبه دکین - بن حماد مولی آل طلحة بن عبیدالله أبوالحسین. کان من ثقات أصحابنا الکوفیین ومن فقهائهم. وله کتب، لم أر منها شیئاً" رجال النجاشی، ص۸۸، ش۲۱۶.
- ↑ "کان من أجلاء الشیعة و کبارهم" تاریخ الإسلام، ج۲۱، ص۹۰-۹۱.
- ↑ تاریخ الإسلام، ج۲۱، ص۹۰.
- ↑ طوسی، الفهرست، ص۷۰، ش۷۷.
- ↑ جمعی از پژوهشگران، فرهنگنامه مؤلفان اسلامی ج۱، ص۱۵۶.
ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۳، ص۲۰۸-۲۱۵.