آیات امر

از جمله آیات دالّۀ بر حصر حاکمیت و سلطنت در ذات اقدس حق تعالی آیات متضمن واژۀ «امر» است. در گذشته توضیح دادیم حاکمیّت همان حق امر و نهی است، در آیات کریمۀ قرآن بر انحصار این حق در ذات حق متعال تأکید شده است. از جمله آیات متضمن واژۀ امر که بر انحصار حق امر در ذات خداوند دلالت دارد دو آیۀ ذیل است: ﴿إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهُ حَثِيثًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّرَاتٍ بِأَمْرِهِ أَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْأَمْرُ تَبَارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ[۱]. جملۀ ﴿أَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْأَمْرُ به دلیل تقدم جار و مجرور بر متعلق، دلالت بر انحصار آفرینندگی و فرمانروایی در ذات خداوند دارد. ﴿وَلَوْ أَنَّ قُرْآنًا سُيِّرَتْ بِهِ الْجِبَالُ أَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْأَرْضُ أَوْ كُلِّمَ بِهِ الْمَوْتَى بَلْ لِلَّهِ الْأَمْرُ جَمِيعًا[۲]. جملۀ ﴿لِلَّهِ الْأَمْرُ جَمِيعًا دلالت بر حصر «امر» در ذات اقدس حق تعالی دارد، و مقصود از «امر» به قرینۀ سیاق، فرمان است که جمع آن «اوامر» است، نه امر به معنای «شیء» که جمع آن «امور» است.[۳]

پانویس

  1. «به راستی پروردگارتان همان خداوند است که آسمان‌ها و زمین را در شش روز آفرید سپس بر اورنگ (فرمانفرمایی جهان) استیلا یافت، شب را بر روز می‌پوشاند -که آن را شتابان می‌جوید- و خورشید و ماه و ستارگان را رام فرمان خویش آفرید؛ آگاه باشید که آفرینش و فرمان او راست؛ بزرگوار است خداوند پروردگار جهانیان» سوره اعراف، آیه ۵۴.
  2. «و اگر قرآنی بود که کوهساران بدان به جنبش می‌افتاد یا زمین با آن پاره پاره می‌شد یا با آن مردگان به سخن آورده می‌شدند (باز ایمان نمی‌آوردند و کار ایمانشان با شما نیست)؛ بلکه تمام کارها از آن خداوند است» سوره رعد، آیه ۳۱.
  3. اراکی، محسن، فقه نظام سیاسی اسلام ج۳، ص ۱۱۹.
بازگشت به صفحهٔ «امر در قرآن».