بحث:امهانی دختر ابوطالب
خانه امهانی
ام هانی، خواهر امیرمؤمنان(ع) و از زنان معروف قریش است که زمانی رسول خدا(ص) خواست تا وی را به زنی بگیرد، اما او به دلایلی عذر آورد و رسول خدا(ص) نیز عذر او را پذیرفت. خانه وی در نزدیکی کوه صفا بوده و نوشتهاند که رسول خدا(ص) پس از عشاء، در خانه امهانی استراحت میکرد و از همان جا به «معراج» رفت. البته بر اساس ظاهر قرآن، معراج از مسجدالحرام بوده است. (مگر آنکه مقصود شهر مکه باشد). خانه امهانی در بخش حزوره، در نزدیکی باب الوداع بوده است[۱]. به نوشته ازرقی، خانه امهانی در توسعه مسجدالحرام در زمان مهدی عباسی به داخل مسجد افتاد. ازرقی نوشته است: بنیهاشم صاحب خانه امهانی بودند که در نزدیکی مناره واقع شده و در توسعه مسجد، در زمان مهدی عباسی در سال ۱۶۷ داخل مسجد قرار گرفت[۲]. دری از درهای مسجدالحرام نیز که در برابر این خانه بوده، به نام «باب امهانی» بنت ابی طالب نامیده میشده است[۳]. کردی نویسنده کتاب ارجمند تاریخ القویم، تحقیق مستقلی در کتابش درباره خانه امهانی کرده و محل آن را در زمان خودش، دقیقاً زیر مناره باب الوداع، برابر اجیاد دانسته و نوشته است: فاصله میان رکن یمانی تا مناره باب الوداع ۱۲۰ متر میباشد[۴]. این تک منارهای است که در سمت جنوبی مسجد باب اجیاد دیده میشود.
پیامبر(ص) پس از فتح مکه، به اولین خانهای که وارد شد، خانه امهانی بود. بعدها عبدالله بن مسعود هم که به مکه میآمد، به خانه امهانی میرفت. این نشان میدهد که خانه او، خانهای بزرگ و اعیانی و محل استقبال از بزرگان بوده است. شاید هم عبدالله برای تبرک به آنجا رفته باشد.
با این حال، در اواخر قرن نهم از مسجدی با نام مسجد «امهانی» در نزدیکی حرم یاد شده که ممکن است در اصل جایی نزدیک به خانه اصلی امهانی بوده باشد[۵].
﴿سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ﴾[۶].
یکی از وقایع اعجابانگیز تاریخ حیات پیامبر(ص) مسأله «اِسرا و معراج» آن حضرت است. ایشان در شب هفدهم ربیع الاول (یک سال قبل از هجرت یا سال دوم و سوم بعثت) از منزل «امهانی» دختر ابوطالب و خواهر امام علی(ع) که در داخل شعب ابیطالب قرار داشت، شبانه به سوی بیتالمقدس و سپس به معراج رفتند[۷]. با توجه به صراحت آیه فوق مبنی بر سیر رسول خدا(ص) از مسجدالحرام و وجود بعضی از روایات مبنی بر عروج از منزل امهانی، مرحوم آیتالله طباطبایی احتمال دادهاند «اسرا» دوبار صورت گرفته است. یعنی یک بار از مسجدالحرام و یک بار نیز از خانه امهانی. البته با توجه به این که بعضاً از مکه به عنوان مسجدالحرام یاد شده و منزل امهانی نیز در نزدیکی مسجدالحرام و در داخل مکه قرار دارد، این گفته با هم تضادی ندارد[۸].
پانویس
- ↑ التاریخ القویم، ص۲۰۸.
- ↑ اخبار مکه ازرقی، ج۲، ص۲۳۴.
- ↑ اخبار مکه، ازرقی، ج۲، ص۹۱.
- ↑ التاریخ القویم، ج۱، صص ۲۲۰ – ۲۱۸.
- ↑ آثار اسلامی مکه و مدینه، رسول جعفریان، مشعر، ۱۳۸۴، ص۱۲۶.
- ↑ «پاکا آن (خداوند) که شبی بنده خویش را از مسجد الحرام تا مسجد الاقصی - که پیرامون آن را خجسته گرداندهایم- برد تا از نشانههایمان بدو نشان دهیم، بیگمان اوست که شنوای بیناست» سوره اسراء، آیه ۱.
- ↑ سیرة النبویه ابن هشام، ج۱، ص۴۰۲.
- ↑ تونهای، مجتبی، محمدنامه، ص ۴۵۸.