بحث:مالک بن انس مدنی اصبحی

مالک بن انس بن ابی عامر

مالک بن انس بن ابی عامر از فقها و محدثان بزرگ اهل سنت در قرن دوم هجری است. وی در سال ۹۳ هجری در مدینه به دنیا آمد و در همان مکان به کسب علم پرداخت. وی از عالمانی همچون ابن شهاب زهری، عبدالرحمان بن هرمز استفاده نمود. او از امام صادق نیز استفاده نموده است[۱]. وی در سال ۱۷۹ هجری وفات کرد و در قبرستان بقیع به خاک سپرده شد. شخصیت مالک از جهات متعددی مورد قدح و جرح علما اهل سنت است.

او در اعتقاد از خوارج[۲] و در نقل حدیث از مدلسین به شمار می‌‌رود[۳]. همراهی وی با پادشاهان و سکوت وی در اعمال ناپسند آنها[۴]، خواندن با آلات و وسایل غنا[۵]، ذکر عیوب وی توسط جماعتی از پیشوایان معاصر وی[۶] از دیگر جرح‌هایی است که درباره وی در کتاب‌های معتبر اهل سمنت به آن اشاره شده است.

مالک کتاب موطأ را به دستور منصور دوانیقی تألیف نموده است[۷]. حاکمان آن روزگار برای مقابله با مقبولیت امامان اهل بیت(ع) در بین مردم، به هر وسیله‌ای تمسک می‌جستند. یکی از راه‌های کم رنگ کردن جلوۀ اهل بیت(ع) در جامعه، شخصیت‌سازی و ترویج آثار آن اشخاص بوده است. منصور دوانیقی نیز در همین راستا مالک بن انس را به نوشتن کتاب حدیثی وادار ساخت. این کتاب نزد همه اهل سنت مقبول نیفتاد و عالمان بزرگ سنی در احادیث آن خدشه کرده‌اند.

در سیر اعلام النبلاء به رتبه بندی کتب معتبر نزد اهل سنت پرداخته و کتاب مالک را در رتبۀ سی ام قرار داده است[۸].

حافظ ابن حزم در مورد کتاب مالک می‌نویسد: فوجدت... من المسند خمسمائة ونیف مسندا وثلاثمأة مرسلا ونیفا وفیه نیف وسبعون حدیثا قد ترک مالک نفسه العمل بها وفیها أحادیث ضعیفة[۹]؛ پس پانصد و اندی مسند و سیصد حدیث مرسل و بیش از هفتاد حدیث را یافتم که خود مالک عمل به آن را ترک کرده است و نیز احادیث ضعیف در آن وجود دارد.

ناصرالدین البانی در مورد این سخن می‌گوید: قلت: وهذا هو الصواب الذی یشهد به کل عارف[۱۰]؛ من نیز به این سخن معقتدم و این سخن درستی است که همه آگاهان به آن شهادت می‌دهند[۱۱].

پانویس

  1. تهذیب الکمال ج ۱۷۷ ص۳۸۱
  2. الکامل فی الادب ج ۳ ص۱۱۸
  3. الکفایة فی العلم الروایه ص۳۶۵
  4. العلل و معرفة الرجال ج۱ ص۵۱۱
  5. الاغانی ج ۲ ص۲۳۱
  6. تاریخ بغداد ج۱ ص۲۳۹
  7. ر.ک: الامامة والسیاسة، ج۲، ص۳۲۴؛ کشف المغطا فی فضل الموطا، ج۱، ص۲۶.
  8. سیر اعلام النبلاء، ج۱۸، ص۲۰۳؛ و ر.ک: تاریخ الاسلام، ج۳۰، ص۴۱۷.
  9. ر.ک: تدریب الراوی، ج۱، ص۱۱۱.
  10. دفاع عن الحدیث النبوی، ج۱، ص۶.
  11. حسینی میلانی، سید علی، جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام، ج۱، ص۱۰۱.
بازگشت به صفحهٔ «مالک بن انس مدنی اصبحی».