حنظلة بن علی اسلمی

آشنایی اجمالی

وی حنظلة بن علی بن اسقع اسلمی، از قبیله بنی‌اسلم و مدنی است[۱]. ابن منده[۲] و ابونعیم[۳] از او در کتاب صحابه خود یاد کرده‌اند، اما ابن سعد[۴]، او را در طبقه دوم تابعان مدینه آورده و بخاری[۵] و عجلی[۶] وی را تابعی دانسته‌اند. چنان که ابن حجر[۷] شرح حال او را در قسم چهارم الاصابه (توهمات) آورده و می‌گوید: وی تابعی است هر چند ابن‌منده او را در شمار صحابه ذکر کرده است. مغلطای[۸]، نیز او را در شمار افرادی آورده که صحابی بودنشان اختلافی است. صحابی قلمداد شدن وی به دلیل حدیثی است که بدون واسطه از رسول خدا(ص) نقل می‌کند، اما این حدیث مرسل است و واسطه‌ها حذف شده‌اند. بر اساس این حدیث رسول خدا(ص) چنین دعا می‌کرد: «اللهم آمن روعتی و استر عورتی و احفظ امانتی و اقض دینی»[۹].

حنظلة بن علی احادیث دیگری نیز نقل می‌کند که در منابع بسیاری پراکنده‌اند. او حدیث مشهور بازگشت حضرت عیسی(ع) هنگام ظهور حضرت مهدی(ع) و حج آن حضرت را روایت می‌کند[۱۰]. احادیث دیگری نیز از او بر جای مانده است[۱۱]. نسائی وی را توثیق کرده است[۱۲]، اما ابونعیم[۱۳] و ابن اثیر[۱۴] از او با تعبیر غیر محفوظ[۱۵] یاد کرده‌اند که نشان می‌دهد احادیث وی شناخته شده و پذیرفته نیست. وی از ابوهریره، خفاف بن ایماء و شماری دیگر روایت نقل می‌کند؛ چنان که زهری و دیگران از او روایت می‌کنند[۱۶].[۱۷]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. ر.ک: ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۶، ص۳۴۰؛ ابن حجر، تهذیب، ج۳، ص۵۵.
  2. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۸۴.
  3. ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۸۶۰.
  4. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۱۹۴.
  5. بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۳۸.
  6. عجلی، معرفه الثقات، ج۱، ص۳۲۷.
  7. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۸۴.
  8. مغلطای، الإنابة الی معرفة المختلف فیهم من الصحابه، ج۱، ص۱۸۳.
  9. ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۸۷.
  10. مسلم، صحیح، ج۴، ص۶۰؛ ابن حبان، صحیح، ج۱۵، ص۲۳۲؛ طبری، جامع البیان، ج۳، ص۳۹۶؛ فسوی، المعرفه و التاریخ، ج۱، ص۲۱۶.
  11. ابن ابی‌شیبه، المصنف، ج۲، ص۲۱۶.
  12. ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۶، ص۳۴۰.
  13. ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۸۶۰.
  14. ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۸۷.
  15. غیر مذکور.
  16. ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۲۳۹؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۶، ص۳۴۰.
  17. داداش‌نژاد، منصور، مقاله «حنظلة بن على اسلمى»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۴۵-۱۴۶.