حنظلة بن قیس بن عمرو زرقی

آشنایی اجمالی

وی حنظلة بن قیس بن عمرو بن حصن، از بنی‌زریق، از تیره‌های خزرج است^[۱]. در الاستیعاب^[۲]، نسب وی «الورقی» نوشته شده که تصحیف «زرقی» است. ابن سعد^[۳] شرح حال او را در طبقه اول تابعین مدینه آورده، اما ابن حجر^[۴]، او را از صغار صحابه دانسته و شرح حالش را در قسم دوم الاصابه آورده و از واقدی نقل کرده که وی در زمان رسول خدا(ص) متولد شد^[۵]. ابن سعد^[۶] به نقل از واقدی، تمجید زهری از حنظلة بن قیس را نقل کرده است. بر اساس این نقل، زهری می‌گفت: هیچ یک از انصار را در بردباری و نیکویی رأی مانند حنظلة بن قیس ندیده است. چنان‌که ابن حبان^[۷]، او را از حافظان اهل مدینه و از عقلای انصار دانسته است.

مادر حنظله، ام سعد دختر قیس بن حصن بود و حنظله خود فرزندانی از همسران مختلف بدین شرح داشت: محمد و ام‌جمیل که مادرشان ام‌عیسی دختر عبدالله بن هشام بود؛ عمرو که مادرش أم عثمان دختر عمرو بن عبدالله بود؛ عمرو اصغر که مادرش ام‌ولد بود؛ عبدالله که مادرش ام‌موسی دختر حارث بن عتبه بود و عبیدالله و سعد که نام مادرشان دانسته نیست^[۸]. ابن سعد^[۹] به نقل از واقدی وی را ثقه، اما قلیل الحدیث دانسته است، چنان‌که ابن حبان^[۱۰]، نیز او را ثقه و تابعی معرفی می‌کند.

غیر از ترمذی، دیگر محدثان روایت وی را در کتاب‌های خود آورده‌اند^[۱۱]. او از عمر، عثمان و رافع بن خدیج روایت می‌کند؛ چنان‌که زهری، راوی روایت اوست^[۱۲]. مزی^[۱۳] و ذهبی^[۱۴]، راویان دیگری برای وی شمرده‌اند.^[۱۵]

جستارهای وابسته

منابع

داداش‌نژاد، منصور، مقاله «حنظلة بن قیس بن عمرو زرقی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ نسب کامل وی را بنگرید: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۵۴.
↑ ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۳۵.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۵۴.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۳۳.
↑ بیشتر منابع تولد وی در عصر رسول خدا را از واقدی نقل کرده‌اند. بنگرید: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۳۵؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۸۹.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۵۴.
↑ ابن حبان، مشاهیر علماء الامصار، ص۱۲۰.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۵۴.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۵۴.
↑ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۱۶۶.
↑ مزّی، تهذیب الکمال، ج۷، ص۴۵۴؛ ذهبی، الکاشف، ص۳۵۹؛ روایات وی را بنگرید: احمد بن حنبل، مسند، ج۳، ص۴۲۷؛ بخاری، صحیح، ج۳، ص۶۸؛ مسلم، صحیح، ج۵، ص۲۴؛ ابن ماجه، سنن، ج۲، ص۸۰۸؛ نسائی، سنن، ج۷، ص۴۲.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۵۴.
↑ مزّی، تهذیب الکمال، ج۷، ص۴۵۴.
↑ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۱۲، ص۱۳۶.
↑ داداش‌نژاد، منصور، مقاله «حنظلة بن قیس بن عمرو زرقی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۴۷.

[1] نسب کامل وی را بنگرید: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۵۴.

[2] ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۳۵.

[3] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۵۴.

[4] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۳۳.

[5] بیشتر منابع تولد وی در عصر رسول خدا را از واقدی نقل کرده‌اند. بنگرید: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۳۵؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۸۹.

[6] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۵۴.

[7] ابن حبان، مشاهیر علماء الامصار، ص۱۲۰.

[8] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۵۴.

[9] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۵۴.

[10] ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۱۶۶.

[11] مزّی، تهذیب الکمال، ج۷، ص۴۵۴؛ ذهبی، الکاشف، ص۳۵۹؛ روایات وی را بنگرید: احمد بن حنبل، مسند، ج۳، ص۴۲۷؛ بخاری، صحیح، ج۳، ص۶۸؛ مسلم، صحیح، ج۵، ص۲۴؛ ابن ماجه، سنن، ج۲، ص۸۰۸؛ نسائی، سنن، ج۷، ص۴۲.

[12] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۵۴.

[13] مزّی، تهذیب الکمال، ج۷، ص۴۵۴.

[14] ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۱۲، ص۱۳۶.

[15] داداش‌نژاد، منصور، مقاله «حنظلة بن قیس بن عمرو زرقی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۴۷.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]