حنظلة بن نعیم عنزی
این مدخل زیرشاخهٔ بحث صحابه است. حنظلة بن نعیم عنزی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: حنظلة بن نعیم عنزی در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
وی از قبیله عنزه، از قبایل عدنانی و کنیهاش ابورباح است[۱]. انتساب قبیلهای وی را برخی عنبری[۲]، و برخی غنوی[۳] نوشتهاند که هر دو تصحیفاند. نــام حنظلة بن نعیم گاه بدون انتساب به قبیلهای یاد شده است، چنان که بخاری[۴]، وی را غیر از «حنظلة بن نعیم عنزی» دانسته و در عنوانی جدا از او یاد کرده است، اما دو نفر دانستن این دو صحیح به نظر نمیرسد؛ زیرا بخاری در جایی که از «حنظلة بن نعیم» بدون انتساب قبیلهای یاد میکند، میگوید: ابوطلق راوی روایت اوست. در حالی که ابوطلق که نامش غضبان است، فرزند همان «حنظله غنوی» است. بنابراین، چون نام ابوطلق که راوی روایت حنظلة بن نعیم است، برای بخاری آشکار نبوده، دچار این اشتباه شده است. اما برخی مانند ابن حبان[۵] تصریح کردهاند که ابوطلق کنیه غضبان است و بنابراین، دو عنوان «حنظلة بن نعیم» و «حنظلة بن نعیم غنوی» را مربوط به یک نفر دانسته است[۶]. ابن حجر[۷]، شرح حال او را در قسم سوم الاصابه (مخضرمین) آورده و میگوید: وی عصر رسول خدا(ص) را درک کرد. بر اساس گزارشی که حنظلة بن نعیم نقل میکند، وی همراه وفدی از عنزه در دوره خلافت عمر، نزد وی آمد. عمر از احوال تک تک اعضای وفد جویا شد و گفت: روزی رسول خدا(ص) از قبیله عنزه یاد کرد و چون اصحاب از این قبیله پرسیدند، آن حضرت رو به مشرق کرد و فرمود: عنزه قومی است که به آنان ستم میرود؛ اما ایشان پیروزند[۸]. او همچنین گزارش میکند زمانی که امام علی(ع) از سوی ابن ملجم ضربت خورد، فرمود: چنانچه از این زخم بهبود یافتم خود تصمیم خواهم گرفت که وی را ببخشم یا قصاص کنم و اگر در گذشتم وی را بکشید[۹]. وی افزون بر عمر، از امام علی(ع) نیز روایت میکند[۱۰]. غضبان فرزند حنظله که کنیهاش ابوطلق است، راوی روایت اوست[۱۱]. در برخی گزارشها نام فرزند وی علی یا عدی ذکر شده است[۱۲].[۱۳]
جستارهای وابسته
- بنیعنزه (قبیله)
- غضبان بن حنظلة بن نعیم (فرزند)
منابع
پانویس
- ↑ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۴۲.
- ↑ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۱۶۷.
- ↑ ابن حمزه، من له روایة فی مسند احمد، ص۱۱۲.
- ↑ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۴۲.
- ↑ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۱۶۰.
- ↑ ابن حجر، تمجیل المنفعه، ص۱۰۸.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۵۷.
- ↑ ابن ابی عاصم، الاحاد والمثانی، ج۳، ص۲۶۰؛ شامی، سبل الهدی والرشاد، ج۶، ص۳۸۸.
- ↑ ابن ابیالدنیا، مقتل الامام امیرالمؤمنین علی بنابی طالب(ع)، ص۸۳.
- ↑ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۱۶۷.
- ↑ احمد بن حنبل، مسند، ج۱، ص۲۲؛ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۷، ص۱۰۷؛ ابنابیحاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۲۴۰.
- ↑ ابن ابیالدنیا، مقتل الامام امیرالمؤمنین علی بنابی طالب(ع)، ص۸۳.
- ↑ داداشنژاد، منصور، مقاله «حنظلة بن نعیم عنزی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۴۸.