خبیب جهنی
خبیب جهنی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: خبیب جهنی در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
با توجه به نسبتش میتوان او را از جُهَيْنَه[۱] دانست. وی در منابع با عنوان «جد معاذ بن عبدالله» یا «خبیب ابوعبدالله جهنی» معرفی شده و در شمار صحابه آمده است[۲].
به گفته ابن حجر[۳]، عدهای خبیب را صحابی شمردهاند، اما برخی[۴] پسرش عبدالله، را صحابی میدانند. ابن ابیعاصم[۵]، به اسلام آوردن خبیب پیش از جنگ بدر اشاره کرده، اما به نظر میرسد وی اشتباه کرده و این خبر مربوط به «خبیب بن اساف» است[۶]. مستند صحابی بودن خبیب روایتی است که در سند آن چنین آمده است: «عن معاذ بن عبدالله بن خبيب عن ابيه...» اما برخی منابع كلمه «عن جده» به آن افزوده و آن را بدین شکل آوردهاند «عن معاذ بن عبدالله بن خبيب عن ابيه عن جده...». اگر سند نخست درست باشد روایت از عبدالله بن خبیب است، اما اگر سلسله سند دوم درست باشد روایت از خبیب است. ابونعیم[۷]، سند نخست را تأیید کرده و آن را مشهور و صحیح میداند که اگر چنین باشد نمیتوان این خبر را مستند صحابی بودن خبیب قرار داد. البته برخی سند روایت را چنین نقل کردهاند: «عن معاذ بن خبيب عن أبيه...»، اما ابن حجر[۸] میگوید: گویا وی را به جدش نسبت دادهاند. به هرحال وی در این روایت میگوید: رسول خدا(ص) به من فرمود: «بگو» و سکوت کرد؛ سپس دوباره فرمود: «بگو» و سکوت کرد و من نمیدانستم چه باید بگویم تا آنکه برای بار سوم فرمود: «بگو» و من گفتم: ای رسول خدا(ص) چه بگویم؟ فرمود: هنگام صبح و شب سه مرتبه سوره های﴿قُلْ هُوَ اللهُ أَحَدٌ، قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ وَ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ﴾ را بخوان تا خداوند از هر چیزی تو را کفایت کند[۹]. البته این خبر از عقبة بن عامر جهنی[۱۰] و دیگران نیز نقل شده است؛ از این رو برخی منابع در اینکه این خبر از خبیب جهنی باشد تردید کرده[۱۱] و گفتهاند: این خبر از عبدالله است، اما صرفاً به سبب نقل خبر از دیگران نمیتوان نقل آن را از خبیب نفی کرد؛ زیرا مانند بسیاری از روایات ممکن است از چند نفر نقل شده باشد.[۱۲]
جستارهای وابسته
- بنیجهینه (قبیله)
- عبدالله بن خبیب جهنی (فرزند)
منابع
پانویس
- ↑ از قضاعه، ر.ک: ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۴۴۴ و ص۴۸۶.
- ↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۱۵۳؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۲۷.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۲۷.
- ↑ ر.ک: ذهبی، تجرید اسما الصحابه، ج۱، ص۱۵۶.
- ↑ ابن ابیعاصم، الاحاد والمثانی، ج۵، ص۲۳۳.
- ↑ ر.ک: خبیب بن اساف بن عنبه انصاری.
- ↑ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۹۹۰.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۲۷.
- ↑ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۹۸۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۲۷.
- ↑ عبدالرزاق، صنعانی، ج۳، ص۴۱۱؛ نسائی، سنن، ج۴، ص۴۴۱.
- ↑ ر.ک: ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۲۷.
- ↑ خانجانی، قاسم، مقاله «خبیب جهنی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۲۳-۲۲۴.