داود بن عروة بن مسعود ثقفی
این مدخل زیرشاخهٔ بحث صحابه است. داود بن عروة بن مسعود ثقفی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: داود بن عروة بن مسعود ثقفی در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
داود بن عروه از قبیله ثقیف است. پدرش عروة بن مسعود در سالهای پایانی زندگانی رسول خدا(ص)، مأمور دعوت اهل طائف به اسلام شد، اما به دست آنان به شهادت رسید[۱]. مادر او میمونه[۲] دختر ابوسفیان و خالهاش امحبیبه همسر رسول خدا(ص) بود[۳]. برخی میمونه دختر ابوسفیان را همسر ابومرة بن مسعود دانستهاند و داوود را نیز فرزند وی شمردهاند[۴]، اما این نظر در منابع کمتری ذکر شده و بیشتر منابع بر این تأکید دارند که میمونه همسر عروة بن مسعود بوده و فرزند آنان نیز داوود بوده است.
صحابهنویسان او را در شمار صحابه نیاوردهاند و حدیثی برای وی ثبت نکردهاند. تنها ابن حجر[۵]، در قسم دوم الاصابه (صغار صحابه) از او یاد کرده است. مادر داوود، خواهر امحبیبه بنت ابیسفیان، همسر رسول خدا(ص) بود[۶]. داوود بن عروه در سلسله سند حدیثی قرار گرفته که درباره کیفیت غسل و تکفین امکلثوم، دختر رسول خدا(ص) و رفتار آن حضرت در این ماجراست. در این سند از فردی با عنوان «داود از فرزندان عروة بن مسعود» یاد شده است. اینکه این داوود کیست، مباحث و اختلافات بسیاری را برانگیخته است. در برخی موارد که تعبیر بدینگونه است: «... عن داوود رجل ولدته امحبیبه»، میتوان احتمال داد که منظور داوود بن عروه است؛ زیرا داوود بن عروه با حبیبه دختر امحبیبه که دختر خالهاش بود، ازدواج کرد[۷] و بعید نیست که این ازدواج به همان جهت رشد و پرورش وی نزد امحبیبه بوده باشد.
هرچند دلیلی بر صحابی بودن داوود بن عروه ارائه نشده، اما میتوان قرائنی بر صحابی بودن وی به دست آورد؛ از جمله اینکه حبیبه، همسر وی، زاده حبشه است. بنابراین، حبیبه هنگام درگذشت رسول خدا(ص) حدوداً پانزدهساله بوده است. سن داوود را نیز با توجه به اختلاف سن میان همسران میتوان، هنگام درگذشت رسول خدا(ص) میان پانزده تا بیست سال تخمین زد. با توجه به سن وی و موقعیت پدرش نزد رسول خدا(ص) از سویی و ارتباط وی با امحبیبه، همسر رسول خدا(ص)، از سوی دیگر، میتوان احتمال داد که وی رسول خدا(ص) را دیده باشد، هرچند حدیثی از او نقل نکرده است. البته این در صورتی است که داوود در شمار فرزندان عروة بن مسعود باشد، چنانکه برخی منابع مانند الطبقات الكبرى[۸] ثبت کردهاند. منابعی چون جمهرة انساب العرب[۹] که درصدد برشمردن فرزندان وی بودهاند، داوود را نه فرزند عروه، بلکه نواده وی از طریق ابومره دانستهاند.[۱۰]
جستارهای وابسته
- بنیثقیف (قبیله)
- عروة بن مسعود (پدر)
- میمونه بنت ابوسفیان (مادر)
- ام حبیبه همسر پیامبر خاتم (خاله)
منابع
پانویس
- ↑ طبرسی، اعلام الورى، ج۱، ص۲۴۹؛ دیار بکری، تاریخ الخمیس، ج۲، ص۱۱۷.
- ↑ یا آمنه، طبری، تاریخ، ج۳، ص۸۴.
- ↑ بلاذری، أنساب الأشراف، ج۲، ص۷۶؛ مقریزی، امتاع الأسماع، ج۶، ص۱۶۲.
- ↑ ابن هشام، السیرة النبویة، ج۲، ص۴۸۳؛ ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۲۶۷.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۳۰.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۳۰.
- ↑ بلاذری، أنساب الأشراف، ج۲، ص۷۲.
- ↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۷۶.
- ↑ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۲۶۷.
- ↑ داداشنژاد، منصور، مقاله «داود بن عروة بن مسعود ثقفی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۶۵.