رئاب بن حنیف انصاری

آشنایی اجمالی

او فرزند حنیف بن رئاب^[۱] بن حارث بن امیة بن زید^[۲] از تیره بنی سالم بن عوف^[۳] از قبیله خزرج است^[۴]. اما ابوهلال عسکری^[۵] به اشتباه او و پدرش را از تیره بنی‌سالم حبلی می‌داند، در حالی که می‌دانیم منظور از بنی‌سالم حبلی، بنی‌سالم بن غنم از دیگر تیره‌های خزرج است^[۶]؛ ظاهرا ابوهلال عسکری با ملاحظه نام بنی‌سالم آن را با بنی‌سالم حبلی که شهرت بیشتری دارند، اشتباه گرفته است. اشتباه بزرگ‌تر را عدوی^[۷] انجام داده است؛ مطابق نقل ابن حجر^[۸] و شامی^[۹]، عدوی رئاب را از قبیله اوس دانسته، که یقینا اشتباه است^[۱۰].

حنیف، پدر رئاب، در شمار صحابه بوده و در جنگ مؤته در سال هشتم هجری به شهادت رسید^[۱۱]. به احتمال زیاد، رئاب زودتر از پدرش اسلام آورده است؛ زیرا مطابق نقل غسانی^[۱۲] از عدوی^[۱۳]، رئاب در جنگ بدر حاضر بود، ولی پدرش، از جنگ احد به بعد در جنگ‌های مسلمانان حاضر بوده است^[۱۴]؛ هر چند در منابع، گزارشی از حضور رئاب در جنگ احد وجود ندارد. به هر حال، رئاب سرانجام در واقعه «بئر معونه»^[۱۵] در صفر سال چهارم هجری^[۱۶]، در چهار منزلی راه مدینه به نجد^[۱۷] به شهادت رسید. پسر رئاب، عصمه و دخترش لیلی و دامادش عتبان بن مالک در شمار صحابه هستند^[۱۸].^[۱۹]

جستارهای وابسته

منابع

قلیچ، رسول، مقاله «رئاب بن حنیف انصاری»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ تصحیف شده به رباب، بنگرید: ابن جوزی، تلقیح فهوم اهل الاثر، ص۱۸۴؛ ذهبی، تجرید اسماء الصحابه، ج۱، ص۱۴۳.
↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۹۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۱۷.
↑ ابن ماکولا، الإکمال، ج۴، ص۳.
↑ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۳۵۳.
↑ عسکری، تصحیفات المحدثین، ج۲، ص۶۵۸.
↑ ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۲، ص۸۸.
↑ مؤلف کتاب مفقوده نسب الانصار و احتمالا احمد بن محمد بن حمید، م ۲۴۰.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۱۷.
↑ شامی، سبل الهدی والرشاد، ج۴، ص۱۰۱.
↑ البته خود ابن حجر هم متوجه اشتباه عدوی نشده است.
↑ عسکری، تصحیفات المحدثین، ج۲، ص۶۵۸؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۹۰.
↑ م ۴۹۸ و مؤلف ذیل الاستیعاب.
↑ ر.ک: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۳۰۰.
↑ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۵، ص۳۳۴؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۲۱.
↑ برکه معونه، متعلق به قبیله بنی‌عامر بن صعصعه، یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۳۰۲.
↑ خلیفه بن خیاط، تاریخ، ص۴۵؛ طبری، تاریخ، ج۲، ص۵۴۵.
↑ بکری، معجم ما استعجم، ج۴، ص۱۲۴۶.
↑ بنگرید: مدخل‌های مربوط.
↑ قلیچ، رسول، مقاله «رئاب بن حنیف انصاری»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۹۱.

[1] تصحیف شده به رباب، بنگرید: ابن جوزی، تلقیح فهوم اهل الاثر، ص۱۸۴؛ ذهبی، تجرید اسماء الصحابه، ج۱، ص۱۴۳.

[2] ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۹۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۱۷.

[3] ابن ماکولا، الإکمال، ج۴، ص۳.

[4] ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۳۵۳.

[5] عسکری، تصحیفات المحدثین، ج۲، ص۶۵۸.

[6] ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۲، ص۸۸.

[7] مؤلف کتاب مفقوده نسب الانصار و احتمالا احمد بن محمد بن حمید، م ۲۴۰.

[8] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۱۷.

[9] شامی، سبل الهدی والرشاد، ج۴، ص۱۰۱.

[10] البته خود ابن حجر هم متوجه اشتباه عدوی نشده است.

[11] عسکری، تصحیفات المحدثین، ج۲، ص۶۵۸؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۹۰.

[12] م ۴۹۸ و مؤلف ذیل الاستیعاب.

[13] ر.ک: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۳۰۰.

[14] ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۵، ص۳۳۴؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۲۱.

[15] برکه معونه، متعلق به قبیله بنی‌عامر بن صعصعه، یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۳۰۲.

[16] خلیفه بن خیاط، تاریخ، ص۴۵؛ طبری، تاریخ، ج۲، ص۵۴۵.

[17] بکری، معجم ما استعجم، ج۴، ص۱۲۴۶.

[18] بنگرید: مدخل‌های مربوط.

[19] قلیچ، رسول، مقاله «رئاب بن حنیف انصاری»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۹۱.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]

[۱۸]

[۱۹]